Ook in België mag je de politie filmen, zij het onder bepaalde voorwaarden. Dat zegt Joris Deene, een advocaat gespecialiseerd in privacyrecht in De Wereld Vandaag op Radio 1. In Minneapolis in de Verenigde Staten filmen bezorgde burgers interventies van ICE-agenten, zoals razzia's of arrestaties, en dat zorgt voor ophef. "Als je de beelden wil delen, moet je nagaan of het toegelaten is volgens de Europese privacywetgeving."
Mag je in België politie filmen op straat, zoals burgers in Minnesota dat doen bij ICE-agenten?
"In zulke situaties moet je eigenlijk 2 grondrechten met elkaar verzoenen: het recht op privacy van de agent enerzijds en de vrijheid van meningsuiting of kritiek uiten op de uitvoerende macht anderzijds. De Europese wet voorziet in een aantal uitzonderingen om die 2 met elkaar te verzoenen in de GDPR."
Zo mag je een agent filmen en die beelden bewaren op je gsm als je daar verder niets mee doet. "Dat is op zich geen probleem, maar als je de beelden wil delen, moet je wel nagaan of het toegelaten is door de GDPR", verduidelijkt Deene. Al bestaan ook daarvoor uitzonderingen: "Als je wil aantonen dat een agent je aangevallen heeft, je wil daar een schadevergoeding voor en het filmpje is de enige manier om de feiten aan te tonen, dan zullen rechters wel aanvaarden dat je het filmpje met hen deelt."
Mag je in België politieagenten filmen op straat, zoals in Minnesota?
Wie de politie filmt voor journalistieke doeleinden, mag dat ook doen. Zij mogen die beelden ook verspreiden, mits ze de journalistieke deontologie naleven. "Je moet daarvoor niet per se een journalist bij VRT NWS zijn, een lokale blogger mag bijvoorbeeld ook een politieoptreden filmen en online plaatsen om zijn publiek te informeren", zegt Deene.
Niet beledigen of uitlachen
Deel je beelden van de politie om hen uit te lachen of te beledigen, dan kan je wel in de problemen geraken. "Dat is smaad of laster aan de politie en dat mag dan weer niet. Daarvoor zijn al een aantal mensen veroordeeld."
Je mag het werk van de politie uiteraard ook niet belemmeren, legt Deene nog uit. "Als je een ongeval aan het filmen bent en de ambulances moeten op bestemming geraken en je staat in de weg, dan kan een agent je vragen om te stoppen met filmen en aan de kant te gaan."
En je moet ook rekening houden met de portretrechten van eventuele slachtoffers. Denk aan een persoon die zwaargewond of zelfs dood in beeld ligt.
En mag politie jou filmen?
Agenten mogen hun interventies zelf ook filmen met een bodycam. "In 2023 is de wet op het politieambt daaraan aangepast. Er is een duidelijk wettelijk kader dat uitlegt wat ze met die bodycams mogen filmen. De GDPR voorziet daarin ook weer een aantal uitzonderingen op privacy, onder meer om de openbare veiligheid te garanderen."
Die beelden komen terecht in onze eigen nationale databanken. Een agent mag die beelden niet zomaar vrijgeven, want dan schendt hij zijn beroepsgeheim, besluit Deene.
