Aantal asielzoekers is gedaald in België, Palestijnen blijven grootste groep

Het aantal (eerste) asielaanvragen in België is duidelijk gedaald in vergelijking met vorig jaar en ligt nu op het laagste niveau sinds 2021. Wel ligt het aantal nieuwe asielzoekers in ons land nog relatief hoog in vergelijking met de periode voor corona. 

Asielzoekers die hun eerste verzoek tot bescherming indienen, worden eerst onderzocht door het Commissariaat-Generaal voor Vluchtelingen en Staatlozen (CGVS). In totaal kreeg het voorbije jaar uiteindelijk 39 procent van hen groen licht. Dat is een lager aandeel dan de voorbije jaren, toen dat boven de 50 procent lag.

Daarvoor zijn 2 grote verklaringen: in 2024 werden nog meer dan 2.700 Syriërs erkend, hun erkenningsgraad lag hoog. Maar na de val van het Assad-regime in Syrië schortte het CGVS de behandeling van Syrische asielverzoeken voor 10 maanden op. Pas sinds november worden hun aanvragen opnieuw behandeld.

Daarnaast is ons land de aanvragen van mensen die al een beschermingsstatus hebben in een andere EU-lidstaat sneller gaan behandelen. Het gaat dan vooral over Palestijnen die uit Griekenland komen. Hun aanvragen worden meestal geweigerd, net omdat ze elders al bescherming hebben. Het is een beslissing die minister voor Asiel en Migratie Anneleen van Bossuyt (N-VA) in april vorig jaar al nam.

De meeste asielzoekers in ons land, die voor het eerst een aanvraag deden, kwamen in 2025 uit de Palestijnse gebieden, gevolgd door Eritrea en Afghanistan. 

Bij de Afghanen en de Palestijnen waren er vooral veel aanvragen in het begin van het jaar, nadien vielen die terug. Dat heeft voor een deel te maken met dat beleid van regering om mensen die al elders een beschermingsstatus hebben geen opvang meer te geven. Maar sowieso was het aantal aanvragen van Palestijnen al fors gedaald, schreven we een half jaar geleden.

Zeker ook bij de Syriërs, pas op plaats 7 in deze lijst, zie je een forse daling. De verklaring daarvoor heeft natuurlijk te maken met de val van het Assad-regime en de hoger genoemde, tijdelijke opschorting van de behandeling van dossiers.

In 2025 kwamen er 25.003 mensen bij die moesten opgevangen worden binnen het netwerk van Fedasil. Dat cijfer is erg vergelijkbaar met de voorbije jaren. Tegelijk stroomden er 26.602 mensen uit, een cijfer dat jaar na jaar stijgt.

Blijft wel een feit dat er in ons land nog altijd heel wat asielzoekers op straat belanden. Na de verstrengde opvangregels voor mensen die al elders in Europa bescherming hebben gekregen, doken zelfs verhalen op over gezinnen die geen onderdak kregen. De overheid is daarvoor al verschillende keren veroordeeld. 

De vrijwillige terugkeercijfers zijn niet verder gestegen, maar de gedwongen terugkeer lag het voorbije jaar wel weer hoger. De terugkeer vanuit gevangenissen steeg met 25 procent tot 1.575 personen, het hoogste niveau in 7 jaar.

"Terugkeer is het sluitstuk van het systeem en jarenlang de meest verwaarloosde schakel geweest", zegt de minister daarover. "Het is een tanker die tijd nodig heeft om te keren, maar we zetten nu duidelijke stappen vooruit."

Vorige week nam ons land onder meer deel aan een Europese 'verkennende' missie om ook de terugkeer naar Afghanistan te deblokkeren. Het is een zet die forse kritiek krijgt vanuit de Afghaanse gemeenschap in ons land. 

"Afghanistan is geen 'veilig land'", klinkt het daar. "Dat is een realiteit die geen enkele politieke verantwoordelijke kan negeren. Sinds de taliban de macht hebben gegrepen, is het land gestort in een regime van terreur gekenmerkt door systematische schendingen van fundamentele rechten."