De Nederlandse dichter Ellen Deckwitz heeft speciaal voor de Poëzieweek een gedichtenbundel geschreven over het thema 'Metamorfose'. Een toepasselijk thema vindt ze zelf. "We leven in een tijd waarin veel mensen vertrouwen zijn verloren", zegt ze. "Ik wilde schrijven over die vertrouwensbreuk en de metamorfose naar opnieuw vertrouwen krijgen." Overal in Vlaanderen zijn er op Gedichtendag en tijdens deze Poëzieweek kleine en grote initiatieven om poëzie in de kijker te zetten.
"Break-upalbum à la Taylor Swift": dichter Ellen Deckwitz schreef voor Poëzieweek over haar metamorfose
Sofie Laermans
Gepubliceerd:
Samenvatting:
De Nederlandse dichter Ellen Deckwitz is het gezicht van de Poëzieweek en schreef speciaal voor het thema 'Metamorfose' een nieuwe bundel met 8 gedichten.
"Ik wilde schrijven over de vertrouwensbreuk en de metamorfose naar opnieuw vertrouwen krijgen", zegt Deckwitz, die haar bundel omschrijft als een "break-upalbum à la Taylor Swift".
Tijdens de Poëzieweek zijn er in Vlaanderen tal van initiatieven, zoals weesgedichten op ramen, poëzieworkshops en ontmoetingen met dichters in bibliotheken en culturele centra.
Het gezicht van de Poëzieweek is dit jaar de Nederlandse Ellen Deckwitz. Ze brak door met haar bundel 'De steen vreest mij', waarmee ze in 2012 de C. Buddingh’-prijs won. Later volgden onder andere de bundels 'Hogere natuurkunde' en 'De blanke gave'. In haar podcast 'Poëzie vandaag' draagt ze dagelijks een gedicht voor dat ze vervolgens duidt, en sinds 2024 is ze ook stadsdichter van Amsterdam.
Deckwitz schreef een handvol gedichten rond 'Metamorfose', het thema van de Poëzieweek. "Voor dit soort interessante tijden is er geen toepasselijker thema", legt Deckwitz uit. "We leven in een tijd waarin veel mensen vertrouwen zijn verloren, niet alleen in liefde, maar ook in leiders. Ik wilde schrijven over die vertrouwensbreuk en de metamorfose naar opnieuw vertrouwen krijgen."
Het is een break-up album à la Taylor Swift geworden
Ellen Deckwitz, ambassadrice van de poëzieweek
"Aanvankelijk toch, want tijdens het schrijven kwamen er liefdesgedichten uit over een moeilijke periode in mijn leven", zegt Deckwitz. "Het is een break-upalbum à la Taylor Swift geworden. Het gaat over hoe je kan veranderen door liefde die verkeerd is gelopen."
De 8 gedichten werden gebundeld tot een poëziegeschenk met de naam 'Metamorfosen'. Wie deze week meer dan 12,50 euro aan poëzie uitgeeft in een boekhandel, krijgt het poëziegeschenk er gratis bij.
Eerste Metamorfose
Op een dag werd je verliefd. Je vel dwong je / op een strooptocht naar troost,
een ander om als een branddeken / over je heen te trekken.
Hormonenroedels raasden door haarvaten, / werden sledehonden in een sneeuwstorm,
de ander liet eeuwenoude kuren / in je ontwaken, je eiste blaren
op je heupen, wilde een navel / vol laten lopen met jouw zweet.
Je zenuwen werden een woud aan toortsen / en in de verte schemerde nog ergens een citaat
uit het Hooglied, dat hartstocht beklemmend is / als het rijk van de doden
maar er was alleen nog maar de ander. / Je botten die nieuwe botten wilden maken,
op een dag werd je verliefd. Het was magisch / en fantastisch, en ik bleef achter
Hardnekkige vooroordelen
Je kunt Deckwitz ook kennen van boeken als 'Olijven moet je leren lezen' en 'Dit gaat niet over grasmaaien', waarin ze hardnekkige misverstanden over poëzie aanpakt en uitlegt hoe je begint met poëzie lezen. "Veel mensen denken dat ze gedichten niet snappen, of weten niet wat ze ermee moeten. Het lijkt voor hen dat poëzie er is om hen dom te laten voelen."
"Dat heeft vaak te maken met het poëzieonderwijs", gaat Deckwitz verder. "Je leert daar dat poëzie een doel is, dat het gedicht iets moet betekenen. Een gedicht kan ook een middel zijn, wanneer je bijvoorbeeld een regel leest en er een gesprek over aanknoopt."
"Sommige mensen hebben vooroordelen omdat ze het ook gewoon nog niet geprobeerd hebben. Ik zie het dan als mijn taak om hen te prikkelen. En dan mogen ze het nog steeds niets vinden, maar dan hebben ze het op zijn minst een kans gegeven."
Begin met een bloemlezing
In gedichten lezen zit wel degelijk waarde, volgens Deckwitz. "Een dichtregel kan woorden geven aan iets waar je mee zat, maar dat je nog niet onder woorden hebt kunnen brengen. Ze leggen de vinger op de zere plek. Het voordeel is dat je zelf mag beslissen wat het betekent. En dan wordt het gedicht een spiegel, dan zie je de dingen die al in jezelf zaten."
Ik denk dat poëzie dan een troost kan zijn, dat is het voor mij toch
Ellen Deckwitz, ambassadrice van de poëzieweek
"We zetten poëzie vooral in op speciale momenten, zoals een begrafenis. Ik denk dat er soms gevoelens zijn waar je het niet zo makkelijk met andere mensen over hebt, zoals dromen die niet uitkwamen. En ik denk dat poëzie dan een troost kan zijn. Dat is het voor mij toch. Dat je dan denkt: iemand anders heeft dit ook gevoeld."
Waar begin je nu als je nog nooit poëzie hebt gelezen? "Ik raad aan om een boekhandel binnen te stappen en een poëziebloemlezing voor beginners te vragen. Lees er elke dag een paar en zet dan een hartje bij de gedichten die je aanspreken, en zoek die dichters eens op."
Weesgedichten en poëzieworkshops
De Poëzieweek speelt zich niet alleen af in de boekhandel. Misschien zag je wel al enkele gedichten in het straatbeeld? De 'weesgedichten' zijn ondertussen een vaste waarde tijdens de Poëzieweek. Verschillende vrijwilligers brachten gedichten aan op ramen van mensen die een gedichtje 'adopteerden'.
Aan het initiatief namen dit jaar 110 bibliotheken deel, een recordaantal. In heel wat steden en gemeenten kun je ook poëtische wandel- en fietsroutes langs de weesgedichten volgen.
Meter van het initiatief is dichter en muziekproducer Billie Vos. Op haar Instagrampagina @devosinhetbos plaatst ze wekelijks gedichten, vaak met een afbeelding of filmpje erbij.
Daarnaast zijn er verschillende lokale initiatieven: creatieve workshops, tentoonstellingen rond metamorfose, poëziewedstrijden, open podia en andere ontmoetingsmomenten in bibliotheken en culturele centra.
Een greep uit het aanbod: in Schaarbeek kun je naar een open mic waar poëzie in verschillende talen wordt voorgedragen, in Izegem volg je een workshop haiku's schrijven en in de bibliotheek van Boom lopen poëziemadammen rond die je verrassen met een gedicht.
Op heel wat plaatsen kun je ook dichters ontmoeten. Zo vertelt Maud Vanhauwaert in bib Bist over haar werk, stelt Antwerpse stadsdichter Esohe Weyden haar nieuwe gedichten voor in Merksem en kun je Lotte Dodion ontmoeten in Brecht.
Wil je graag weten of ook in jouw buurt iets op poten wordt gezet? Neem dan een kijkje op de site van de Poëzieweek .
Leerlingen in Torhout steken gedichten achter ruitenwissers voor gedichtendag: "Dacht dat ik een boete had"
