Neen, de aarde zal haar zwaartekracht niet 7 seconden verliezen

Mensen vliegen zomaar de lucht in. Schepen verheffen zich uit het water en vallen daarna spectaculair terug naar beneden en zinken. Auto's en bussen worden levensgevaarlijke projectielen. Op Instagram en YouTube   circuleren video’s die honderdduizenden keren bekeken zijn en beweren dat de aarde op 12 augustus 2026 zeven seconden haar zwaartekracht zou verliezen.

Dat zou miljoenen doden en enorme schade tot gevolg hebben. Volgens de berichten zou NASA ervan weten, maar dat geheimhouden. Er zou ook een gelekt document bestaan, 'Project Anchor', dat voorbereidingen op dit scenario zou tonen.

Er bestaat geen enkel bewijs dat de aarde haar zwaartekracht zal verliezen. Het verhaal past in een lange reeks van doemscenario’s die vaker opduiken op sociale media, zoals voorspellingen over het einde van de wereld of geheime NASA -projecten.

Volgens astrofysicus Yoichi Aso van de Universiteit van Tokio is er geen enkel mogelijk scenario waarin de aarde plots haar zwaartekracht zou verliezen. De zwaartekracht van de aarde wordt bepaald door haar massa, en die verandert niet zomaar. Dat bevestigde NASA eerder ook aan factcheckorganisatie Snopes.

Volgens natuurkundige Daniel Mayerson van de KU Leuven kan de zwaartekracht van de aarde alleen veranderen als de aarde zelf ingrijpend verandert. "Bijvoorbeeld als er een grote asteroïde inslaat en een stuk van de aarde wegslaat. Dan verandert de zwaartekracht, maar dan hebben we uiteraard veel grotere problemen."

Op de website van de NASA staat wel dat er op 12 augustus een volledige zonsverduistering zal plaatsvinden, waarbij de maan voor de zon schuift. In België zal ongeveer 90 procent van de zon bedekt zijn. NASA benadrukt bovendien dat de zon en de maan geen invloed hebben op de zwaartekracht van de aarde. Ze hebben wel invloed op de getijden. 

Volgens sommige video’s zou de oorzaak bij zwaartekrachtgolven liggen. Maar ook dat klopt niet. Zwaartekrachtgolven zijn minieme rimpelingen in de ruimtetijd, veroorzaakt door extreme kosmische gebeurtenissen zoals botsende zwarte gaten of supernovae. Supernovae zijn massieve sterren die aan het einde van hun leven exploderen. Zwaartekrachtgolven passeren voortdurend door de aarde, maar zonder enig merkbaar effect.

Daniel Mayerson van de KU Leuven bevestigt dat zwaartekrachtgolven de zwaartekracht van de aarde helemaal niet kunnen opheffen. "Zelfs de sterkste zwaartekrachtgolven die we kunnen meten, vervormen de ruimte met minder dan de diameter van een proton. Dat is totaal onmerkbaar in het dagelijks leven."

Hoewel zwaartekrachtgolven al meer dan 100 jaar geleden werden voorspeld door Einstein, konden ze pas in 2015 voor het eerst worden gemeten. Detectoren zoals LIGO en Virgo hebben intussen honderden signalen opgevangen. Zwaartekrachtgolfdetectoren zenden zelf geen golven uit en hebben ook geen invloed op de aarde.

In Europa wordt ook gewerkt aan de Einstein Telescope , een supergevoelig en geavanceerd instrument om zwaartekrachtsgolven te meten. Mogelijk komt het in het grensgebied van Nederland, België en Duitsland, maar de definitieve plek is nog niet gekozen.

Wel is de zwaartekracht op aarde niet overal precies hetzelfde en kunnen er heel kleine veranderingen zijn. Volgens Daniel Mayerson is dat perfect te verklaren, omdat zwaartekracht altijd naar massa trekt, maar de aarde is geen perfecte bol. "De zwaartekracht is daarom niet overal precies hetzelfde"

Bovendien zorgen trage bewegingen van de aardplaten en de vloeibare kern voor minimale verschuivingen van massa. "Dit effect is bekend, meetbaar en vormt zelfs een uitdaging voor zwaartekrachtgolfdetectoren", zegt Mayerson. Lage-frequentie zwaartekrachtgolven kunnen we daarom beter in de ruimte meten, bijvoorbeeld met European Space Agency's (ESA) missie LISA rond 2035.

Maar zwaartekrachtgolven zijn dus moeilijk meetbaar en dat strookt al helemaal niet met het beeld dat ze ervoor zouden kunnen zorgen dat mensen en auto's ineens gaan zweven.