Iran volledig gemilitariseerd na protesten: "Repressie duurt voort door totale straffeloosheid"

Wat begon als protest tegen torenhoge inflatie in de Iraanse hoofdstad Teheran, mondde uit in massale protesten tegen het regime van hun ayatollah Khamenei in het hele land. Die werden bloedig neergeslagen door datzelfde regime.

En sindsdien lijkt het protest weer te zijn gaan liggen. Al is dat niet helemaal correct volgens Wies De Graeve van Amnesty International Vlaanderen. "De repressie van het Iraanse regime is nu gemilitariseerd en wordt volledig aan de samenleving opgelegd. We zien geen massademonstraties meer, want heel veel mensen worden opgepakt als ze zich op straat begeven. Er worden razzia's gehouden om demonstranten op te pakken."

De demonstranten worden gearresteerd omdat ze "vijand van god" zijn, legt De Graeve uit. "Dat is een bijzonder vaag en breed omschreven begrip in het Iraanse recht. Wie zich daar schuldig aan maakt, krijgt de doodstraf."

Ook de volledige internetblack-out blijft voortduren. Er geldt een avondklok, bijeenkomsten worden verhinderd en zwaarbewapende veiligheidspatrouilles moeten de Iraanse bevolking in toom houden. Dat schrijft Amnesty International in een persbericht . 

Dat militairen massaal aanwezig zijn op straat, wordt ook aan onze redactie bevestigd. "De straten zijn enorm gemilitariseerd", klinkt het. 

Op X circuleren ook beelden van de aanwezige militairen op straat. Zowel Amnesty als VRT NWS heeft de beelden geverifieerd. Onderstaande video is op 13 januari gemaakt in Mashad, een provincie in het noordoosten van Iran. 

"De onvrede is zeker niet gaan liggen, de repressie is gewoon ongezien", legt De Graeve uit. 

En ongezien mag je ook letterlijk nemen: de voortdurende internetblokkade zorgt ervoor dat er nog steeds bijzonder weinig beelden of informatie uit Iran beschikbaar zijn. 

Dat maakt het werk van mensenrechtenorganisaties er niet makkelijker op. "Het is heel moeilijk om een goed beeld te krijgen van wat er gebeurt. We kunnen de echte omvang van de situatie niet bepalen. Daarom geven we ook geen dodentol of plakken we geen aantal op de gearresteerden", vertelt De Graeve. 

Ook Iraniërs zelf krijgen bijzonder weinig informatie. Op onze redactie hebben we weet van een Iraniër die informatie over Teheran vraagt aan zijn of haar familie in België. Klinkt absurd, maar dat is het zeker niet volgens De Graeve: "Door de internetblack-out is er ook binnen Iran weinig communicatie mogelijk. Veel mensen tasten volledig in het duister." 

Gisteren hield de VN-mensenrechtenraad een spoedzitting over de situatie in Iran. De raad erkende dat het geweld tegen de demonstranten de afgelopen weken het dodelijkste is sinds de Iraanse revolutie in 1979. 

"Ze namen een resolutie aan om het geweld tegenover de demonstranten te veroordelen en dat is belangrijk", zegt De Graeve. "Iran was naar de raad gekomen om te vertellen dat de protesten aangewakkerd werden door buitenlandse inmenging, dus dan is die veroordeling een belangrijk signaal." 

En ook het mandaat van de VN-Iranrapporteurs is verlengd. Zij houden bij welke mensenrechtenschendingen er gebeuren op het terrein. "Dat moet gebeuren zodat die schendingen niet verborgen of vergeten worden. We hebben dat verslag nodig in toekomstige rechtszaken, of als het Internationaal Gerechtshof zich over de zaak buigt."

Want dat is wel degelijk nodig volgens De Graeve. "De VN-veiligheidsraad moet Iran doorverwijzen naar het Internationaal Strafhof, dat op zijn beurt een onderzoek moet openen en eventueel arrestatiebevelen moet uitvaardigen. Dat kan de druk op Iran verhogen, want het is niet de eerste keer dat we zo'n repressie zien in het land. Het blijft voortduren, omdat er totale straffeloosheid heerst."