"Haal ons goud terug": Duitse economen roepen op goudreserves uit Amerikaanse kluizen weg te halen 

Eerst even de cijfers. Met 3.362,4 ton goud bezit Duitsland de op één na grootste goudreserve ter wereld - enkel de Verenigde Staten doet het met meer dan 8.000 ton beter. Iets meer dan de helft ligt opgeslagen in Duitsland zelf, de rest ligt verspreid over landen als het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. In de kluizen van de Federal Reserve in New York ligt zo 1.236 ton opgeslagen (omgerekend 164 miljard euro).

Waarom er zoveel goud in Amerika ligt? Duitsland bouwde die voorraad op na de Tweede Wereldoorlog, toen het land snel grote handelsoverschotten opbouwde. Die overschotten werden via het 'Bretton Woods-systeem' omgezet in goud (de dollar en de goudprijs waren immers gekoppeld). Daarnaast was het ook belangrijk om het goud te beschermen tegen de geopolitieke spanningen (van de Koude Oorlog toen).

De discussie om het goud terug te halen is niet nieuw. Al een hele tijd pleit de extreemrechtse partij AfD ervoor om dat goud terug te halen. Maar met de onvoorspelbaarheid van Trump in het achterhoofd klinkt die vraag nu steeds luider - zowel bij politici als bij economen.  

Marie-Agnes Strack-Zimmermann, Europarlementslid voor FDP, vindt het bijvoorbeeld niet langer aanvaardbaar dat 37 procent van de goudreserves opgeslagen ligt in de kluizen van de FED. "Ik dring er bij de Duitse regering op aan om een duidelijke planning te maken voor de volledige repatriëring van de reserves naar Duitsland", vertelt ze in Der Spiegel. 

In de financiële krant Handelsblatt roept econoom Emanuel Mönch dat het "te riskant" geworden is om onder de huidige regering de goudreserves in Amerika te laten liggen. "In het belang van een grotere strategische onafhankelijkheid van de Verenigde Staten zou de Bundesbank er goed aan doen om te overwegen het goud terug te halen."

Ook de voorzitter van de TAE (Taxpayers Association of Europe) en de Vereniging van Duitse Belastingsbetalers Michael Jäger is dat idee genegen en spreekt zich nog forser uit tegen Trump.

"Trump is onvoorspelbaar en hij doet er alles aan om inkomsten te genereren. Daarom is ons goud niet meer veilig in de kluizen van de FED. Wat gaat er gebeuren als de provocatie rond Groenland escaleert? Het risico bestaat dat de Deutsche Bundesbank geen toegang meer heeft tot haar goud. Daarom moeten we de reserves terughalen", vertelt hij tegen de Rheinische Post . Jäger heeft naar eigen zeggen ook al een brief geschreven naar de Bundesbank en naar het ministerie van Financiën om de kwestie op tafel te leggen. 

"Er zijn geen garanties", vindt ook Stefan Ribe, die strateeg is bij beleggingsbureau Acatis Investment. "Onder Donald Trump is Amerika niet langer voorspelbaar. (...) Als je kijkt naar wat er in Groenland gebeurt, moet je je afvragen of de oude regels wel nog gelden onder de regering-Trump", zegt hij in Tagesschau. 

Het voorstel vindt ook weerklank bij de groenen, die momenteel oppositie voeren. Volgens Katharina Beck moet Duitsland koste wat het kost voorkomen dat het goud "een pion wordt in de geopolitieke conflicten". 

Logistiek gezien is het geen al te moeilijke operatie, denkt Michael Hüther, het hoofd van het Duitse Economische Instituut. In het verleden is er al eerder goud verplaatst. Tussen 2013 en 2017 haalden de Duitsers zo 300 ton goud terug uit de Verenigde Staten en 374 ton uit Frankrijk.  

Maar er is natuurlijk ook een "maar" aan het verhaal. Want volgens het ifo-instituut (Instituut voor Economisch Onderzoek) is er ook een belangrijk risico verbonden aan zo'n drastische stap. "Mogelijk gooit het alleen maar olie op het vuur", klinkt het bij econoom Clemens Fuest. Timing is in dit geval alles, zo benadrukt hij. "Dit moet gebeuren wanneer er geen acuut conflict is."

Ook hoogleraar economie Ulrike Neyer benadrukt dat er geen overhaaste beslissing mag worden genomen. "Zo'n overdracht moet geleidelijk verlopen, het mag geen bewust signaal zijn."

Voorlopig wordt dat scenario evenwel niet overwogen, heeft de woordvoerder van de regering onlangs nog eens benadrukt. 

Een standpunt dat ook herhaald wordt door de Sociaaldemocraten. "De goudreserves van Duitsland zijn verspreid. De helft ervan ligt in Frankfurt, en daardoor is ons handelsvermogen gegarandeerd. Het is logisch om ook goud in New York te houden, omdat Duitsland, Europa en de Verenigde Staten nauw verbonden zijn als het gaat over financieel beleid."

De president van de Bundesbank Joachim Nagel heeft in oktober tijdens een vergadering van het Internationaal Monetair Fonds ook nog benadrukt dat er "geen reden tot bezorgdheid was" over het goud in Amerika. Die boodschap wordt vandaag nog eens herhaald, klinkt het bij tv-zender ARD.

Vraag is hoe lang dat standpunt nog overeind blijft. "Want door de regering-Trump zijn de Verenigde Staten niet langer een betrouwbare partner", besluit hoogleraar economie Ulrike Neyer in de Rheinische Post. De samenvatting van de krant: onder Donald Trump is alles mogelijk.