De uitspraken van de Amerikaanse president over NAVO-troepen in Afghanistan "die achter het front bleven" zijn beledigend en werkelijk afschuwelijk. Dat zegt de Britse premier Keir Starmer. Ook de Britse prins Harry, zelf een veteraan, laat van zich horen. Daarnaast zijn ze ook in Denemarken boos, want er sneuvelden in Afghanistan in verhouding evenveel Denen als Amerikanen.
Britse premier én prins Harry beledigd door uitspraken van Trump over NAVO-troepen die in Afghanistan "weg van front bleven"
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Donald Trump suggereerde dat NAVO-bondgenoten vooral "achter het front bleven" en minder bij de zwaarste gevechten betrokken waren dan de VS.
De Britse premier Keir Starmer noemt uitspraken "beledigend en werkelijk afschuwelijk".
Ook in Denemarken zijn ze boos: in verhouding sneuvelden er evenveel Denen als Amerikanen.
In 2001, in de nasleep van de aanslagen van 11 september, werden NAVO-troepen naar Afghanistan gestuurd om het land te stabiliseren en de Taliban te bestrijden. Onder de vlag van de ISAF-missie (International Security Assistance Force) werkten soldaten uit tientallen NAVO-landen samen om veiligheid te brengen in verschillende delen van Afghanistan.
Aan ISAF namen naast de VS ook onder meer ons land, Canada, Denemarken, Duitsland, Nederland en het Verenigd Koninkrijk deel. De troepen vochten vaak aan de frontlinie, vooral in het zuiden van het land, waar de Taliban de meeste controle hadden.
Ze voerden offensieven uit om dorpen en steden van de Taliban te bevrijden en zorgden ervoor dat de lokale bevolking enigszins veilig kon leven. Er vielen in totaal 3.621 doden binnen ISAF.
Weg van het front
Toch lijkt Donald Trump nu de inspanningen van de andere NAVO-landen te minimaliseren. In een interview met Fox News in Davos zei Trump dat hij twijfelt of NAVO-bondgenoten er zouden zijn als de VS hen ooit écht nodig zou hebben.
"We hebben hen nooit echt nodig gehad", zei hij. "Ze zeiden dat ze bepaalde troepen naar Afghanistan zouden sturen, en dat hebben ze gedaan. Ze bleven een beetje achter, een beetje weg van het front."
Volgens Trump zijn de Verenigde Staten "altijd goed geweest voor Europa en veel andere landen", maar "moet het wel van 2 kanten komen".
Hij suggereert dus dat veel NAVO-landen niet bij de zwaarste gevechten in Afghanistan betrokken waren en dat hun bijdrage dus impliciet minder was dan die van de Verenigde Staten. Uitspraken die op weinig begrip kunnen rekenen bij de Britse bevolking.
Onder meer de Britse premier Keir Starmer haalt stevig uit naar de Amerikaanse president. Hij noemt de uitspraken beledigend en ronduit afschuwelijk, vooral richting de families van de gesneuvelde soldaten.
"Als ik me op zo'n manier zou hebben missproken of die woorden zou hebben gezegd, zou ik zeker mijn excuses aangeboden hebben", reageert hij. Starmer benadrukt wel dat de VS en het VK nog steeds een "erg dichte" relatie hebben, die belangrijk is voor de verdediging en defensie. "Het is door die relatie dat we zij aan zij gevochten hebben in Afghanistan", zegt hij.
Ook andere Britse politici en veteranen noemden zijn opmerkingen ontegenzeggelijk onjuist en respectloos, omdat duizenden NAVO-soldaten in Afghanistan zijn gestorven.
De Britse prins Harry, zelf een veteraan, zegt dat er "eerlijk en met respect" moet worden gesproken over de offers die Britse soldaten in Afghanistan hebben gedaan.
Onbegrip bij families
De families van veteranen hebben weinig begrip voor Trumps uithaal. De moeder van een Schotse soldaat die in Afghanistan omkwam, noemt de opmerkingen van Trump "hartverscheurend".
Sean Binnie was 22 jaar en waarnemend sergeant toen hij in mei 2009 werd gedood tijdens een patrouille met de Black Watch in de provincie Helmand. Hij werd neergeschoten nadat hij een granaat had gegooid tijdens gevechten met opstandelingen. Pas 6 maanden was hij getrouwd met zijn vrouw Amanda.
De Britse premier Starmer reageert verbijsterd: "Voor sommige soldaten heeft het hun hele leven veranderd"
Met één opmerking doet hij alles wat onze kinderen hebben gedaan gewoon af als niets
"Ik heb nog nooit zoveel onzin gehoord", zegt ze tegen de BBC. "We vochten allemaal dezelfde oorlog. Mijn zoon werkte samen met sommige Amerikanen", zegt ze. "Met één opmerking doet hij alles wat onze kinderen hebben gedaan gewoon af als niets."
Ze is "boos, heel boos, echt heel erg boos" en vraagt zich af: "Hoe kan hij zeggen dat ze niet aan het front stonden terwijl ze daar juist vochten? Ik zou willen dat president Trump eens bij mij op bezoek kwam", zegt ze.
"Dan zou ik hem meteen vertellen hoe het is om een legervrouw en een legermoeder te zijn, en wat het betekent om een kind te verliezen onder zulke omstandigheden, iets waar hij totaal geen idee van heeft."
Denen zijn boos
Alleen al in Afghanistan kwamen 44 Deense militairen om en nog eens 8 in Irak. Voor een land als Denemarken, met zo’n klein inwonertal, is dat evenveel slachtoffers als bij het Amerikaanse leger (zie grafiek onder).
Martin Tamm Andersen leidde de Deense troepen in Afghanistan en kan nu nauwelijks geloven wat Trump zegt. Dat zegt hij in een interview aan persagentschap AP. "Als veteraan en als Deen maakt het je verdrietig en verrast het je", zegt hij.
Trump, die zelf zijn militaire dienst in Vietnam ontliep, verspreidt al langer het idee dat andere NAVO-landen de Verenigde Staten nooit echt willen helpen. Zo deed hij ook al denigrerende uitspraken over Denemarken en gebruikte hij hun vermeende gebrek aan steun en "ondankbaarheid" als excuus om Groenland te mogen inlijven.
