Ons eten is vandaag vooral ontworpen om ons te laten blijven eten, niet om ons te voeden. Dat zegt de Nederlandse smaakexpert Peter Klosse naar aanleiding van de actie ‘Lievelingskost’ op Radio 1. “Denk aan een bus Pringles: die eet je gedachteloos leeg, zonder dat je lichaam er echt iets aan heeft." Hij waarschuwt voor de gevolgen van ultrabewerkt voedsel en vraagt om een grondige wijziging van ons voedselsysteem.
"We zijn collectief verslaafd aan voedsel dat niet voedt": expert over impact van ultrabewerkte producten
Samenvatting:
Smaakexpert Peter Klosse waarschuwt voor de impact van ultrabewerkte voeding en pleit voor een brede systeemverandering, van industrie tot onderwijs.
"Voedingsindustrie richt zich sinds de jaren 80 op onze hersenen, niet op onze noden", zegt Klosse in 'De wereld van Sofie' op Radio 1. "We zijn collectief verslaafd geraakt aan voedsel dat niet meer voedt."
Klosse benadrukt dat gezond en duurzaam eten minstens even lekker, betaalbaar en toegankelijk moet zijn als ongezonde alternatieven, en roept op tot samenwerking tussen industrie, overheid en onderwijs.
"Tot de jaren 70 aten we wat de natuur ons gaf", zegt smaakexpert Peter Klosse in 'De wereld van Sofie' op Radio 1. "We kweekten konijnen voor kerst, we waren afhankelijk van het seizoen. Maar sinds de jaren 80 is de voedingsindustrie zich gaan richten op onze hersenen, niet op onze noden. Ze gingen op zoek naar de zogeheten bliss points – combinaties van suiker, vet en zout die ons genotscentrum maximaal prikkelen."
Voedingsproducenten ontwikkelden producten die technisch eetbaar zijn, maar nauwelijks nog voedingswaarde bevatten. "Denk aan een bus Pringles: die kun je bijna gedachteloos leegeten. Je krijgt wel calorieën binnen, maar geen echte voedingsstoffen. Zo zijn er heel wat verleidelijke producten die ontworpen zijn om ons te doen blijven eten. En dat doen we ook: zonder dat ons lichaam gevoed wordt."
Gezondheidsproblemen
Ultrabewerkte voeding vult vandaag massaal de winkelrekken. Volgens Klosse is dat geen toeval: "We zijn collectief verslaafd geraakt aan voedsel dat niet meer voedt. Het is ontworpen om ons koopgedrag te sturen, niet om onze gezondheid te ondersteunen."
We zijn collectief verslaafd geraakt aan voedsel dat niet meer voedt. Het is ontworpen om ons koopgedrag te sturen
Peter Klosse, smaakexpert
De gevolgen blijven niet uit: gezondheidsproblemen zoals obesitas, diabetes en hart- en vaatziekten nemen toe. "We zijn een loopje gaan nemen met de essentiële functies van voeding. En nu zien we daar de kwalijke gevolgen van."
Wat kunnen we doen?
Steeds meer beleidsmakers pleiten voor maatregelen: ongezonde voeding zwaarder belasten, gezonde voeding goedkoper maken. Helpt dat? "Elke maatregel die erkent dat er een probleem is, helpt. Maar ik geloof meer in stimuleren dan in bestraffen. Mensen doen wat lekker is. Smaak is de grootste verleider."
Zijn visie is duidelijk: gezond en duurzaam eten moet minstens even lekker, betaalbaar en toegankelijk zijn als het ongezonde alternatief. "In sommige wijken is vers voedsel amper te vinden. Dan kun je mensen het moeilijk kwalijk nemen dat ze naar bewerkt voedsel grijpen."
Steun voor biologische landbouw
Vaak wordt de voedingsindustrie met de vinger gewezen. Volgens Klosse is dat te simplistisch. "De industrie heeft deze producten gemaakt, ja. Ze kan ook deel zijn van de oplossing. We moeten haar als partner zien, niet als vijand."
Ook de overheid speelt een sleutelrol. "Vandaag gaan subsidies vaak naar grootschalige landbouw en de vleesindustrie. Als we gezondheid en duurzaamheid belangrijk vinden, moeten we die steun heroriënteren naar biologische landbouw en duurzame productie."
In de opleiding geneeskunde is amper aandacht voor voeding
Peter Klosse, smaakexpert
Een andere blinde vlek? Onderwijs. "In de opleiding geneeskunde is amper aandacht voor voeding. Er is vooral kennis over medicijnen, niet over het voorkomen van ziektes via gezonde voeding."
Maar het gaat verder dan dat: "Stel je voor dat kinderen op de lagere school al leren waar hun eten vandaan komt. Dat boeren belangrijk zijn. Dat voedsel iets essentieels is. Dat is nu allemaal naar de achtergrond verdwenen. Terwijl het aan de basis ligt van ons bestaan."
Een brede systeemverandering
Volgens Klosse is er nood aan een fundamentele verandering. "Als we de toekomst van onze smaak en gezondheid willen veiligstellen, dan moeten industrie, overheid en onderwijs samenwerken. Alleen zo kunnen we de consument helpen om betere keuzes te maken."
En ja, dat vraagt ook iets van onszelf. Onze natuurlijke hang naar suiker, vet en zout is evolutionair bepaald. Maar als we willen dat die slinger niet te ver doorslaat, dan moeten we leren om opnieuw gezond én lekker te eten.
Beluister: Smaakexpert Peter Klosse in 'De wereld van Sofie'
