Tom Van Grieken, partijvoorzitter van Vlaams Belang, zegt in verschillende toespraken en bijvoorbeeld ook recent in Terzake, dat slechts 14 procent van wie een leefloon krijgt in België de Belgische nationaliteit heeft en in Vlaanderen woont. Dat cijfer klopt. Maar per inwoner geeft Vlaanderen wel het minste leeflonen aan niet-Belgen.
Ja, slechts 14 procent van wie een leefloon krijgt in België is Vlaming
Bram Vandendriessche
Gepubliceerd:
In het kort:
Tom Van Grieken (partijvoorzitter Vlaams Belang) beweert dat slechts 14 procent van de leeflonen in België naar Belgen gaat die in Vlaanderen wonen op basis van cijfers van de POD Maatschappelijke Integratie.
De overheidsinstantie bevestigt dat het cijfer klopt op Belgisch niveau. Als je alleen de Vlaamse cijfers bekijkt, gaat iets minder dan de helft van de leeflonen naar Belgen. (43,7 procent).
Vlaanderen heeft meer opvangcentra en meer Oekraïense vluchtelingen maar minder leefloners. Per inwoner geeft Vlaanderen het minst leeflonen aan niet-Belgen.
Het is duidelijk dat heel wat leeflonen in ons land naar mensen gaan die niet de Belgische nationaliteit hebben. Maar hoeveel precies? “14 procent van alle mensen die een OCMW-uitkering krijgen, hebben de Belgische nationaliteit en wonen in Vlaanderen”, zei Vlaams Belangvoorzitter Tom van Grieken al in zijn nieuwjaarstoespraak.
Ook deze week herhaalde hij in Terzake zijn vaststelling in een andere bewoording: "Wist u dat 86 procent van de mensen die een leefloon krijgen, van Oostende tot in de Ardennen, niet-Belgen en Franstaligen zijn?"
VRT NWS contacteerde Vlaams Belang en kreeg meteen een nota met leeflooncijfers. De data komen van de Programmatorische federale Overheidsdienst Maatschappelijke integratie , ofwel POD MI, die instaat voor de terugbetaling van leeflonen aan OCMW’s in België. Het zijn namelijk de OCMW's die leeflonen aan mensen uitbetalen. We krijgen daarna ook de meest recente cijfers toegestuurd van de POD MI.
Het cijfer blijkt te kloppen. Op het Belgische totale aantal vormen de leefloners met de Belgische nationaliteit in Vlaanderen inderdaad 13,9 procent in 2024. 86,1 procent hoort dus bij andere categorieën. (Kijk naar het groene veld op de grafiek.)
Als je alleen naar Vlaanderen kijkt, dan gaat bijna de helft van de leeflonen naar Belgen (43,7 procent). In Vlaanderen ligt het aandeel niet-Belgen met een leefloon dus beduidend hoger, zoals te zien is op de grafiek hieronder.
Toch ligt dat aandeel Belgen bij de leefloners in Vlaanderen duidelijk lager dan gemiddeld. Over het hele land hebben iets meer dan de helft van de leefloners de Belgische nationaliteit (57,5 procent). In Wallonië is 7 op de 10 ontvangers een Belg (70,5 procent). In Brussel is iets meer dan de helft van de leefloners Belg (52,7 procent) en in Vlaanderen dus 43,7 procent. Vlaanderen heeft dus wel degelijk het laagste aandeel Belgen die een leefloon krijgen.
Maar Vlaanderen heeft gewoon veel minder leefloners dan de andere gewesten. Zowel het aantal Belgen als niet-Belgen met een leefloon ligt in Vlaanderen beduidend lager. Per inwoner heeft Vlaanderen zelfs het laagst aantal niet-Belgen met een leefloon. 735 niet-Belgische leefloners per 100.000 inwoners. Op de grafiek kan je zien dat dat cijfer in andere gewesten een pak hoger ligt.
Hoe dan ook, heel wat leeflonen gaan effectief naar mensen die geen Belg zijn. Het is al vaker aangetoond dat het voor mensen met een buitenlandse herkomst moeilijk is om hun weg te vinden op de Belgische arbeidsmarkt, bijvoorbeeld.
Tegelijk blijft het opvallend dat Brussel en Wallonië zo veel meer leefloners hebben. In totaal woont maar 42 procent van de niet-Belgen met een leefloon in Vlaanderen, terwijl Vlaanderen meer dan de helft van de Belgische bevolking uitmaakt. Dus: Vlaanderen heeft minder leefloners dan andere gewesten, maar vàn die leefloners zijn er wel meer niet-Belg.
Conclusie
Tom Van Grieken beweert dat slechts 14 procent van de leeflonen in België naar Belgen gaat die in Vlaanderen wonen.
De overheidsinstantie POD MI die de data verschaft, bevestigt de cijfers. We beschouwen de bewering dat 14 procent van de leeflonen naar Belgen gaat die in Vlaanderen wonen daarom als waar.
In België gaat iets meer dan de helft van de leeflonen naar Belgen. Maar in Vlaanderen is het iets minder dan de helft. Dat komt door de hoge concentratie aan opvangcentra, een groter aantal Oekraïense vluchtelingen en administratieve verdelingsmechanismen.
Maar herberekend per inwoner geeft Vlaanderen het laagste aantal leeflonen aan niet-Belgen. Vlaanderen heeft gewoon relatief weinig leefloners.
Methodologische opmerking: In de berekeningen worden het aantal leeflonen en equivalente leeflonen samengeteld. Wat een (equivalent) leefloon is kan je hier nalezen.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Deze factcheck werd geschreven op basis van de informatie die beschikbaar is op het tijdstip van publicatie. Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).
