Gent trekt aan alarmbel bij Vlaanderen: "Foute data over vervuilde gronden kunnen ook burgers handenvol geld kosten"

Gent maakt zich zorgen over de nieuwe regels voor het beheer van data over risicogronden. Dat ligt sinds kort bij de lokale besturen. De Openbare Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) speelt de eerder verzamelde data over bodemvervuiling nu door om er 1 database van te maken. De gegevens blijken echter niet altijd overeen te stemmen met de situatie op het terrein. De Vlaamse info is soms verouderd of onvolledig. 

Sommige lokale besturen, zoals Gent, houden zelf een register bij. De stad trekt aan de alarmbel omdat er te veel onduidelijkheden opduiken, en stuurt een brief naar minister Jo Brouns (CD&V). "Gent krijgt voor 8.000 percelen voor het eerst data. Voor 80 procent van de percelen in onze eigen inventaris is er nu plots extra info. Die blijkt in ruim de helft van de gevallen niet helemaal overeen te stemmen", zegt schepen Filip Watteeuw (Groen). De stad verwacht dat OVAM nu zelf eerst een bijkomende inspanning doet om alles op punt te zetten.

Er duikt nu immers OVAM-info op die in feite gecontroleerd moet worden om wettelijk in orde te zijn. Dat kan betekenen dat de stad extra bodemonderzoeken moet uitvoeren. Gent stelt dat dit voor 200 stadspercelen het geval zou zijn. De stad raamt de kosten op 1 miljoen euro, enkel om het administratief in orde te brengen. 

"De besturen leveren vergunningen af en houden bij waar er verontreiniging kan ontstaan. Dat was vroeger de basis van het bodemattest. OVAM doet ook eigen onderzoek en houdt daar aparte data van bij. Nu worden de gegevens samengebracht. Dat is een goede zaak, een basisvoorwaarde is dat de data kwalitatief zijn. Dezelfde parameters moeten gebruikt worden en de info moet accuraat zijn", zegt Bart Van Opstal van Notaris.be. 

Net daar wringt, volgens Gent, het schoentje. De stad stelt dat nu ook de risicogronden uit eigen OVAM-onderzoek meegenomen zullen worden op het bodemattest. Het gevolg is dat er administratief plots een hele hoop probleemzones bij komen. Ookal bleek uit eerder stedelijk onderzoek dat daar niets aan de hand was. 

Ook bij particulieren dreigt volgens de stad dan bijkomend onderzoek, voor telkens minstens 5.000 euro. "We zien dat er voor ongeveer 1.000 percelen problemen zouden kunnen ontstaan." De sector vermoedt dat het niet zo'n vaart zal lopen. "Een koper is beschermd en kan bij een mogelijke vervuiling een aankoop weigeren", stelt Van Opstal. In bepaalde gevallen kan er ook een uitzondering aangevraagd worden.  

"Het lokaal bestuur kan op basis van het eigen oordeel of na een gemotiveerde verklaring van de bodemsaneringsdeskundige oordelen om de bodem als risicogrond te schrappen. Dit hoeft niet gebaseerd te zijn op een volledig bodemonderzoek", stelt minister Jo Brouns (CD&V) in een reactie. "Een uitgebreid onderzoek is uiteraard wel nodig als er toch sprake is van een risicogrond."

Gent stelt dat zelfs een oriënterend onderzoek particulieren op kosten kan jagen. Vlaanderen benadrukt dat het project net de administratieve inspanningen wil beperken en de kwaliteit van de data verbeteren. "Er komen onder meer automatische koppelingen die de werklast moeten verminderen en dubbele invoer moeten vermijden", klinkt het verder bij de minister.  

Gent benadrukt dat veel steden en gemeenten niet weten waar ze aan toe zijn. Gent heeft immers al jaren een eigen inventaris die up-to-date is. Bij andere lokale besturen is dat niet zo. "Sommige steden en gemeenten leunen helemaal op OVAM, zij zijn totaal onwetend over wat er op hen afkomt", zegt Watteeuw. De VVSG, de koepel van steden en gemeenten, buigt zich binnenkort over het probleem. 

Gent vraagt OVAM nu om de gegevens een actuele en volledige update te geven en dan pas door te spelen. "Op die manier kunnen extra werklast en onnodige kosten vermeden worden." Minister Brouns laat alvast weten open te staan voor verder overleg.