Zullen haaien hun rol als alom gevreesde roofdieren in zee kunnen blijven opeisen? Een nieuw Duits onderzoek zet er een vraagteken achter. Volgens de studie zal de verdere verzuring van de oceaan een negatieve impact hebben op de sterkte van hun tanden, waardoor ze hun dominantie wel eens zouden kunnen kwijtspelen. Het zou bovenop andere factoren komen die nu al spelen.
Verzuring van oceanen bedreigt haaientanden: "Hun rol als heersers komt in gedrang"
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
De mens blijft massaal CO2 uitstoten. De oceanen nemen daar een groot deel van op - naar schatting een kwart - maar dat blijft niet zonder gevolgen: de zee verzuurt langzaam maar zeker. Momenteel is de gemiddelde pH-waarde 8,1 maar volgens projecties zou dat tegen het jaar 2300 kunnen zakken naar 7,3 (hoe lager de pH-waarder, hoe zuurder).
Dat is slecht nieuws voor bijvoorbeeld schelpdieren, kreeftachtigen of koralen, die minder makkelijk hun 'skelet' kunnen bouwen. Maar volgens onderzoekers van de Heinrich Heine-universiteit in Düsseldorf zou het op de langere termijn ook wel eens slecht nieuws kunnen zijn voor haaien.
"We hebben onderzocht wat het effect van die verzuring is", vertelt marien bioloog Maximilian Baum, hoofdauteur van de studie. De conclusie: de tanden zouden structureel minder sterk worden en sneller breken.
"We hebben een simulatie gedaan en zien daarbij dat haaientanden door de verzuring barstjes zouden gaan vertonen en gaatjes, en een minder sterke wortel ontwikkelen", vertelt Baum aan het Amerikaanse persagentschap AP dat met de studie naar buiten kwam.
Hun hele succesverhaal als heersers van de oceaan komt in het gedrang
Maximilian Baum, onderzoeker
Het kan de status van de haai als roofdier aan de top van de voedselpiramide in gevaar brengen. Temeer omdat er nog andere factoren meespelen, zoals overbevissing, vervuiling en de algemene opwarming van de oceaan. Daardoor staan haaien nu al serieus onder stress.
De witte haai in de Middellandse Zee bijvoorbeeld doet het niet goed door habitatverlies, visserij en vervuiling. Eerder bleek uit de Starfish Barometer, die schetst hoe het met de zee en het zeeleven is gesteld, dat een derde van alle haaiensoorten bedreigd is.
Daar zou dus het tandenverhaal bijkomen. "Hun hele ecologische succesverhaal en rol als heersers over andere soorten komt in het gedrang", stelt Baum.
"Haaien zijn altijd al mee geëvolueerd"
Haaien ontwikkelen tijdens hun leven duizenden tanden. Sommigen spreken over een 'continue aanvoerlijn': er vallen tanden uit, maar al even snel komen er nieuwe bij.
Andere wetenschappers denken daarom dat het niet meteen zo'n vaart zal lopen. "Haaien zijn er al 400 miljoen jaar. Ze zijn geëvolueerd en hebben zich aan allerlei soorten van veranderende omstandigheden aangepast. Dus ze kunnen zich hier mogelijk ook wel aan aanpassen", denkt Nick Whitney van het New England Aquarium.
"En ik weet zelfs niet of ze zich per se zullen moeten aanpassen. Ze zijn nu al in staat om tanden te ontwikkelen in hun tandvlees met behulp van een eigen pH."
Meer lezen? Klik hier voor de studie in Frontiers in Marine Science.
