In Syrië zegt de regering van president Ahmed al-Sharaa een staakt-het-vuren te zijn overeengekomen met de door Koerden geleide Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF). Toch wordt er nog altijd gevochten, zeggen de Koerden. En wel in riskant gebied: dicht bij gevangenissen met IS-aanhangers, die jarenlang werden bewaakt door de Koerden.
Gevechten lijken door te gaan nabij IS-gevangenissen in Syrië, ondanks bestand tussen regeringsleger en Koerden
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De voorbije weken kwam het tot oplopende spanningen tussen de Syrische regering en de Koerden, die al zo'n 10 jaar lang de controle hebben over het noordoosten van Syrië.
Het kwam tot gevechten, onder meer in Aleppo. De stad ligt niet ín, maar ten westen van het Koerdische gebied, maar 2 wijken waar vooral Koerden wonen werden ingenomen door het regeringsleger.
Na een snelle opmars van het regeringsleger in het Koerdische gebied in Syrië is het tot een bestand gekomen tussen het regeringsleger en de door Koerden geleiden SDF (Syrian Democratic Forces of Syrische Democratische Strijdkrachten).
Het bestand werd aangekondigd door de Syrische staatsmedia. Op tv was te zien hoe president Ahmed al-Sharaa een document tekende. Daarop was ook de handtekening van SDF-leider Mazloum Abdi te zien, maar zelf verscheen hij niet in beeld.
Enkele uren na de ondertekening liet Abdi in een videoboodschap weten dat hij het bestand aanvaardt "om verder bloedvergieten te voorkomen". Hij zegt dat hij de komende dagen de details van de overeenkomst kenbaar zal maken aan de Koerdische bevolking. Volgens president Ahmed al-Sharaa komt Abdi vandaag naar de Syrische hoofdstad Damascus.
Een beeld van een Koerdische strijder gaat neer in Raqqa.
Het bestand werd bemiddeld door Tom Barrack, de Amerikaanse speciaal gezant voor Syrië.
De SDF werkten tijdens de Syrische oorlog samen met de VS, maar de Amerikanen proberen nu ook betere banden aan te knopen met de regering van Al-Sharaa.
"Gevechten in buurt van IS-gevangenissen"
Het bestand omhelst in de eerste plaats een staakt-het-vuren. Dat zou onmiddellijk moeten ingaan, maar intussen zeggen de Koerden dat er vandaag opnieuw wordt gevochten.
In riskant gebied trouwens: Koerdische troepen zeggen dat ze vechten met het regeringsleger in een buitenwijk van Raqqa, dicht bij 2 gevangenissen waar IS-aanhangers opgesloten zitten. De SDF spreken van een "uiterst gevaarlijke ontwikkeling".
"Als het regeringsleger de gevangenissen inneemt, zou dat ernstige gevolgen kunnen hebben voor de veiligheid", zeggen ze. Volgens de SDF kan dit leiden "tot een bedreiging van de stabiliteit en een terugkeer van chaos en terrorisme".
De situatie is niet helemaal duidelijk. Mogelijk is een van de gevangenissen al ingenomen door het regeringsleger.
Ongerustheid, ook bij minderheden
De Koerden bewaken in het gebied waarover zij controle hadden al jarenlang gevangenissen met tienduizenden IS-aanhangers. Volgens het bestand zou de controle over die gevangenissen worden overgenomen door het regeringsleger.
Dat leidt tot ongerustheid, omdat president Al-Sharaa zelf lang bekendstond als jihadist. Zijn rebellenbeweging Hayat Tahrir al-Sham (HTS) was de opvolger van Jabhat al-Nusra, dat 10 jaar geleden werd gezien als de Syrische tak van Al Qaeda.
Al-Sharaa brak weliswaar met Al Qaeda, maar de vele (religieuze) minderheidsgroepen in Syrië, ook de Koerden, blijven toch voorzichtig.
In Raqqa en Tabqa, gebieden die nu door het regeringsleger zijn overgenomen, zouden volgens sommige berichten al 200 gevangenen zijn vrijgelaten.
Koerden verliezen veel van hun gebied
Volgens het bestand moeten de SDF-troepen zich terugtrekken ten oosten van de rivier de Eufraat. Ze moeten ook alle olie- en gasvelden en grensovergangen in het noordoosten overdragen aan de Syrische regering.
Het akkoord voorziet ook in de bestuurlijke en militaire overdracht van de provincies Deir ez-Zor en Raqqa, waar vooral Arabieren wonen, aan de regering in Damascus. Dat betekent dat het hele zuidelijke deel van het door Koerden bestuurde gebied in handen komt van Al-Sharaa.
Bovendien moeten alle civiele instellingen in de provincie Al-Hasakah, het kerngebied van de Koerden, worden geïntegreerd in staatsstructuren.
Al-Sharaa tekent decreet over rechten voor Koerden
Met het bestand neemt de Syrische regering de controle over in bijna het hele grondgebied, terwijl de Koerdische SDF meer en meer worden ontmanteld.
Tegelijk ondertekende Al-Sharaa eerder dit weekend een decreet waarin hij de rechten van Koerden erkende, net als het Koerdisch als nationale taal in Syrië.
Het is de eerste officiële erkenning van Koerdische nationale rechten sinds de onafhankelijkheid van Syrië in 1946. De Koerden zijn het grootste volk zonder eigen staat. Ze wonen verspreid over Turkije, Iran, Irak, en Syrië.
In een tv-toespraak riep Al-Sharaa de Koerden op om "actief deel te nemen aan de opbouw van de natie".
Meer rechten voor de Koerden had al-Sharaa in maart vorig jaar beloofd in een intentieverklaring die hij met de SDF afsloot.
Daarin werd ook afgesproken dat het Koerdische gebied uiteindelijk weer onder het gezag van Damascus zou komen, en dat de SDF zouden opgaan in het Syrische leger. De Koerden willen hun eigen militie wel graag behouden als een aparte eenheid, maar dat ziet Al-Sharaa niet zitten.
Onenigheid over de uitvoering van het akkoord, en wederzijdse beschuldigingen over schendingen, hebben geleid tot spanningen en uiteindelijk tot de gevechten van de voorbije weken.
