De Vlaamse kleutertuin schreeuwt om aandacht

“Niet de meest aangename weken om aan politiek te doen”, zei Crevits in De Zevende Dag, die een aantal zaken zag “ontploffen”. De fractieleider van de Open VLD, Egbert Lachaert, geeft toe dat de voorbije dagen “geen fraai beeld geven”, en wil de debatcultuur in het Vlaams Parlement straks bespreken op het Uitgebreid Bureau van het parlement.

“Ik heb in de commissie Onderwijs al enkele collega’s in tranen naar huis weten gaan, omdat ze niet eens een vraag konden stellen aan de minister, die hen nog voor de vraag begon te beschimpen.” Maar vooral de woordenwisseling tussen Open VLD-parlementslid Gwendolyn Rutten en Vlaams minister Annick De Ridder blijft hangen. "We kunnen niet verwachten dat de samenleving respect heeft voor politici als we onszelf als kleuters gedragen”, zei Crevits. 

Zuhal Demir kwam in Het Nieuwsblad terug op de rel met Vooruit-parlementslid Hannelore Goeman rond de aanbesteding voor een expertisecentrum. “Niemand in de samenleving zit op dat schouwspel te wachten”, geeft Demir toe. Maar ze blijft wel op haar strepen staan. “Het was een persoonlijke aanval van iemand die een karaktermoord wilde plegen op basis van leugenachtige informatie in een TikTok-filmpje. Binnen Vooruit heb ik wel niemand gehoord die haar bijtrad, en ze heeft het filmpje ook verwijderd. Maar het incident blijft gebeiteld in mijn hoofd en hart.”

Crevits vond het filmpje niet oké, maar de reactie van haar collega ook heftig. “Ik weet niet of ik het filmpje zelf zou afspelen, ik zou eerder de telefoon gepakt hebben om mijn gedacht te zeggen.” Maar Demir houdt voet bij stuk en verdedigt zelfs de tegenaanval van N-VA-parlementslid Andy Pieters op CD&V-minister Jo Brouns. “Als het ene parlementslid een minister aanvalt, dan doet een ander dat ook. De bal begint dan te rollen, ook al is het helemaal niet nodig om met modder te gooien.” Demir is gelaten. “Dat is nu eenmaal politiek.” 

Crevits doet een oproep aan de Vlaamse minister-president om meer persconferenties samen te houden: “De Vlaamse regering moet meer samen communiceren, en een gezicht van éénheid tonen.” Maar goed, de Vlaamse regering én het Vlaams parlement hebben hun achterstand in media-aandacht wel al volledig omgebogen in een goede voorsprong, al spreken de meeste waarnemers wel over een kibbelkabinet of een kleutertuin. Het Vlaamse niveau staat weer op de kaart. Nu nog mét inhoud. 

De eerste minister die ooit tijdens haar mandaat zwanger werd, was Anne Van Asbroeck, van de SP, in 1996; later volgden nog Freya Van den Bossche en Zuhal Demir. In alle gevallen werd de afwezige minister tijdens haar zwangerschapsverlof niet vervangen, maar werden de bevoegdheden tijdelijk door collega’s van dezelfde partij overgenomen.

Bij de huidige Vlaamse viceminister-president Melissa Depraetere is dat niet zo vanzelfsprekend. Vooruit heeft maar 2 ministers in de Vlaamse regering, en met Welzijn en Cultuur heeft Caroline Gennez al een zware portefeuille die het moeilijk maakt om ook nog eens álle bevoegdheden van Depraetere over te nemen. 

Een andere mogelijkheid is ontslag nemen, maar dat brengt een vervelende stoelendans op gang, want Depraetere is verkozen in het federale parlement, en dus zou Axel Weydts enkele maanden verdwijnen uit de Kamer. De bevoegdheden overlaten aan collega’s uit andere partijen ziet Vooruit ook niet zitten, en dus komt er een extra minister. Op dit moment zijn er 9 Vlaamse ministers, terwijl de grondwet er 11 voorziet, en dus is een tiende minister op zich geen probleem. 

En dan is er nog het idee dat deze Vlaamse regering wil besparen op de politiek. En toch komt er een extra minister, met alle rechten en vergoedingen. Vooruit beseft dat maar al te goed. “De tijdelijke vervanging wordt volledig gecompenseerd binnen het budget. De belastingbetaler zal geen enkele euro extra betalen”, zegt Vooruit-voorzitter Conner Rousseau in De Standaard.

Alleen Maurits Vande Reyde van Durf maakt bezwaar, omdat hij vindt dat het parlement zijn controlefunctie niet meer kan uitoefenen. “Officieel neemt de vervangminister beslissingen, maar die is dan weer niet meer aansprakelijk wanneer hij weg is. Het wordt ineens enorm troebel”, zegt hij in Knack. Maar zo’n extra minister kan bovendien electoraal lonen, zegt politicoloog Bart Maddens in De Tijd: “Het geeft de partij de kans om een nieuwe persoon in de schijnwerpers te plaatsen.”

Straks weten we wie de nieuwe minister is die enkele maanden lang mag beslissen in de plaats van Melissa Depraetere.

Vroeger gaven kandidaat-voorzitters van een partij zo veel mogelijk interviews om hun kandidatuur kracht bij te zetten. Tegenwoordig geven groene politici vooral interviews om aan te kondigen dat ze geen kandidaat zijn.

Tegelijk geven ze dat hele interview lang wel hun visie op de partij, vanuit de gedachte dat zij wel weten hoe de problemen van de partij moeten worden aangepakt, en welke stijl ze zouden hanteren. Alleen is de conclusie van het interview dat iemand anders de kastanjes uit het vuur mag halen. 

Dat geldt voor Ecolo, waar ontslagnemend voorzitter Samuel Cogolati in Le Soir heil ziet in een "ecologie van de vrijheden", maar geen kandidaat is zichzelf op te volgen; en dat geldt voor de Gentse schepen Hafsa El Bazioui die in De Zondag vindt dat de partij moet "durven schuren op thema’s rond sociale rechtvaardigheid" en die vindt dat Groen het moet "opnemen voor mensen die vluchten, voor holebi’s, voor chronisch zieken en huisvrouwen die uitgespuwd worden door het beleid." Maar tegelijk ook aangeeft dat zij geen kandidaat is om dat te doen.

El Bazioui stelt terecht vast dat er geen nieuwe generatie klaarstaat. "De generatiewissel is mislukt en daardoor zitten we nu met een gigantisch probleem.” Ze pleit voor een intern debat daarover. Maar een debat daarover zal dat probleem niet oplossen. Dat zal alleen een nieuwe voorzitter kunnen. Maar voorlopig geven alleen twijfelende kandidaten of non-kandidaten interviews. Het is wachten op de echte kandidaten bij Groen.