Cash geld dat je op straat vindt, mag je dat gewoon houden? "Eigenaar heeft 5 jaar tijd om het terug te vragen"

"Het is natuurlijk eerst en vooral de bedoeling dat de eigenaar zijn spullen terugkrijgt en dat de vinder er zoveel mogelijk aan doet om daarvoor te zorgen. Daarom worden er een aantal verplichtingen opgelegd aan diegene die iets vindt", stelt professor Goederenrecht Vincent Sagaert van de KULeuven. 

Zo moet je in eerste instantie "redelijke inspanningen" doen om de eigenaar terug te vinden. Zo staat het in de wet. Wat "redelijk" precies is, dat staat er dan weer niet bij vermeld. "De redenering is dat je dat doet "zoals een voorzichtige en redelijke persoon zou doen". Je moet je vondst ook binnen de 7 dagen na de vondst registreren bij een gemeente als je de eigenaar niet hebt gevonden. Soms kan dat bij het lokale politiekantoor, soms op het gemeentehuis. Elk gemeentebestuur pakt dat wat anders aan. Iedere stad of gemeente is verplicht om een openbaar register bij te houden van alle geregistreerde voorwerpen."

Ook handig, die registratie hoeft niet noodzakelijk te gebeuren in de gemeente waar je het vond. "Stel, je bent op reis aan zee, maar vindt de eigenaar niet terug en woont in Hasselt, dan mag je het ook in je woonplaats laten registreren als je weer thuis bent. Het mag eigenlijk in eender welke gemeente gebeuren en die moet dan het gemeentebestuur van de vindplaats inlichten."

Je moet wat je gevonden hebt dus verplicht laten registreren, maar dat betekent niet dat je het object ook moet afgeven aan de gemeente of politie. "Je mag er ook voor kiezen om de spullen zelf in bewaring te houden. Let wel: je blijft dan als vinder aansprakelijk voor dat goed. Dus je moet het als een goede huisvader bewaren."

Het verloren voorwerp moet minstens 6 maanden lang bewaard blijven door de vinder of de gemeente. "Daarna heb je het recht om de spullen te verkopen. Die periode is vooral in het leven geroepen omdat het voor gemeenten vaak een hoge kost is om al die spullen te bewaren. Ze moeten daarvoor soms hangars afhuren en die raken overvol als ze dingen langer zouden moeten bewaren. Veel spullen geraken ze trouwens aan de straatstenen niet kwijt."

In de stad Leuven worden jaarlijks tussen de 1.500 en 2.200 verloren voorwerpen binnengebracht. "De helft daarvan kunnen we gelukkig terugbezorgen aan de eigenaar", zegt Stephanie Gille van de politie. "De vaakst voorkomende voorwerpen zijn portefeuilles en persoonlijke documenten, smartphones en sleutels."

Maar het kan ook gekker. Wat dacht je bijvoorbeeld van een volle wijnkist of een rollator? "Iemand heeft zelfs ooit een opgezette hond binnengebracht. Dat was een tijdje een gek zicht op ons commissariaat. We hebben het dier helaas nooit kunnen terugbezorgen aan de eigenaar."

Als de eigenaar niet tijdig gevonden wordt, dan mag een gemeente of vinder volgende stappen zetten. Stel: je vindt een duur horloge op straat, maar je slaagt er niet in om de eigenaar te vinden, dan mag je dat horloge 6 maanden later eventueel verkopen. Maar dat betekent nog niet dat je de opbrengst zomaar mag houden. "De eigenaar heeft tot 5 jaar na de registratie het recht om zijn spullen terug te vragen. Als je die intussen niet meer hebt omdat ze verkocht zijn, dan moet je de opbrengst van die verkoop aan de eigenaar geven."

Voor goederen die snel bederven (bv. voeding) of snel in waarde dalen geldt er trouwens een uitzondering. Die mag je vrijwel onmiddellijk verkopen, zolang je die beslissing als "een voorzichtige en redelijke persoon" neemt.

De eigenaar moet uiteraard kunnen bewijzen dat de spullen wel degelijk van hem zijn. Bij een portefeuille waarin een aantal documenten zitten met persoonsgegevens erop zou dat vrij makkelijk moeten gaan. Bij cash geld wordt dat dan weer erg moeilijk. "Je bent verplicht om dat geld te laten registreren bij de gemeente, maar de eigenaar terugvinden is inderdaad heel lastig. In de praktijk zal dat bijna nooit bewezen kunnen worden, vrees ik", geeft professor Sagaert toe.

In de nieuwe wetgeving die in 2021 werd aangepast staat voor het eerst verankerd dat de vinder recht heeft op een vergoeding van de eigenaar. Je mag als eerlijke vinder dus om een beloning vragen. Als de vinder en de eigenaar het niet eens zouden geraken over die vergoeding, dan is het aan de rechter om te beslissen hoe die vergoeding er moet uitzien. 

"De eigenaar is ook altijd verplicht om de bewaarkosten te vergoeden aan de vinder. Als je bijvoorbeeld een dier op straat vindt en dat twee weken lang eten en drinken moet geven of ermee naar de dierenarts moet gaan, dan moet de eigenaar jou die kosten terugbetalen."

Je kan dus kiezen of je een verloren voorwerpen binnenbrengt bij de gemeente of zelf in bewaring neemt. Maar speel je je recht op het vindersloon kwijt als je de spullen laat bewaren door de gemeente? "Nee, op het vindersloon blijf je recht hebben. Je verliest dan uiteraard wel het recht op de terugbetaling van bewaarkosten en ook op de opbrengst van de verkoop."