Vage wetgeving dienstencheques zet deur open naar misbruik: "Bedrijf vroeg 6,5 euro extra voor 'meer gemotiveerde' poetshulp" 

Emilie Verstraeten uit Mechelen gaat op zoek naar een nieuwe poetshulp. Zo botst ze op een dienstenchequeonderneming die 4 verschillende soorten poetshulpen aanbiedt: eenvoudige, degelijke, meer gemotiveerde én luxe op hotelniveau. "Dit kan toch niet de bedoeling zijn van het dienstenchequesysteem?", reageert ze verontwaardigd.

Er staan bij die 4 formules geen prijzen vermeld op de website van het bedrijf. Dus neemt Emilie contact op met het poetsbedrijf. Dat raadt haar meteen een duurdere formule aan. "Ik zou voor een meer gemotiveerde poetshulp 6,5 euro per uur extra administratiekosten moeten betalen. Bovenop de prijs van de dienstencheque."

De poetshulp "op hotelniveau" blijkt nog duurder: "Daarvoor vragen ze 8,50 euro administratiekosten per uur. Wat moet ik mij trouwens voorstellen bij "hotelniveau"? Vind ik 's avonds dan een chocolaatje op mijn hoofdkussen?"

Wanneer Emilie aan de telefoon om meer uitleg vraagt, luidt het antwoord: "Die poetshulpen hebben ervaring en zijn minder afwezig door ziekte. Je kan ze vertrouwen met je spullen en ze spreken Nederlands, Frans of Engels." Emilie gelooft niet wat ze hoort. In de algemene voorwaarden van het bedrijf staat dat de meer gemotiveerden ook een hogere verloning krijgen. 

Een dienstenchequebedrijf mag zijn personeel niet op die manier indelen. Dat bevestigen verschillende instanties wanneer we hen dit stuitende voorbeeld voorleggen.

Consumentenombudsman Pieter-Jan De Koning: "Die indeling is niet meetbaar. En bovendien suggereer je zo dat je ook minder gemotiveerde poetshulpen aanbiedt. Trouwens, iedereen mag en kan toch ziek worden? Dit stuit me zeer tegen de borst." 

Ook Lien Meurisse van de FOD Economie uit haar bedenkingen: "Suggereren dat meer gemotiveerde medewerkers minder vaak ziek zijn, zou kunnen wijzen op discriminatie op basis van de fysieke toestand. Dit is voer voor de rechtbank."

Ook Federgon, de federatie van de dienstenchequebedrijven, "veroordeelt deze manier van werken ten stelligste". Zo luidt de reactie van hun regiodirecteur Paul Verschueren.

"Je moet iedereen gelijk behandelen en de evaluatie van je personeel niet organiseren à la tête du client. Binnen de dienstverlening van een dienstenchequebedrijf mag je geen verschillen hebben. Dit is administratief en wettelijk onmogelijk."

"Bovendien is het takenpakket van een poetshulp met dienstencheques bij wet vastgelegd", legt Verschueren verder uit.

"Daar kan op geen enkele manier van afgeweken worden. Ook over het loon is er een sectoraal akkoord. Je mag je poetshulpen natuurlijk een hoger loon geven, maar niet op basis van subjectieve termen zoals 'meer gemotiveerd'."

Hoe komt het nu dat een bedrijf op deze manier kan omgaan met die administratiekosten, en er al jarenlang in slaagt om de regels te overtreden? 

In Vlaanderen staat er geen plafond op die extra administratiekosten die heel wat bedrijven de laatste jaren zijn gaan aanrekenen. 

Ze zijn ook niet verplicht om letterlijk mee te delen aan hun klant waarvoor die kosten moeten dienen. Wel moeten ze duidelijk communiceren wat ze extra zullen aanrekenen en hoe: per dienstencheque, of met een vast bedrag per maand of per jaar.

Dienstenchequeondernemingen mogen met dat geld doen wat ze willen. Meestal argumenteren ze dat dit gaat naar opleidingen, loon en ondersteuning van de poetshulp. 

Die grijze zone met onduidelijke wetgeving en regels blijkt zo ook een speelveld te zijn voor mogelijk misbruik en misleiding van consumenten. 

Federgon verklaart deze administratiekosten vanuit het uitblijven van een duurdere dienstencheque: "Een cheque, aangepast aan de inflatie, had alle klanten nu wellicht ongeveer 12,50 euro per uur gekost."

Behalve die ontoelaatbare indeling in verschillende soorten poetshulpen op basis van subjectieve kwaliteiten, begaat het bedrijf nog tal van andere overtredingen. Zo staan de verschillende administratiekosten niet op de website, worden er onbestaande kantooradressen vermeld en is het ondernemingsnummer nergens te vinden.

Bovendien zegt het bedrijf in een infobrochure dat poetshulpen niet verzekerd zijn als je kiest voor de goedkoopste formule. Lien Meurisse van de FOD Economie: "Stuk voor stuk overtredingen op de wet voor consumentenbescherming en de regels rond het rechtmatig gebruik van het dienstenchequesysteem." 

Het bedrijf kreeg de reportage intussen ook al te zien en reageert, weliswaar anoniem. "De FOD Economie is 2 à 3 jaar geleden akkoord gegaan met alles wat we doen. We zijn een creatief topbedrijf dat een originele formule wil aanbieden, met tevreden klanten en personeel."

"Maar toegegeven, wij waren niet op de hoogte van een aantal regels, en dus hebben wij intussen al de nodige aanpassingen gedaan. De term "meer gemotiveerd" was een ongelukkige keuze, en we hebben die dan ook weggehaald."

De vraag is nu nog maar wat het bedrijf achter de schermen met die indeling en zijn organisatie doet. Zouden ook daar de nodige aanpassingen zijn gebeurd? Of wordt er achter de schermen nog altijd creatief omgegaan met de regels? 

Dit bedrijf werd in 2022 al eens doorgelicht door de Vlaamse Inspectie, op basis van een klacht op grond van mogelijke discriminatie. De 'WinWin'-redactie dient op vraag van Wewis, het departement Werk en Sociale Economie, dit dossier opnieuw in bij de Vlaamse Inspectie. Tweede keer, goede keer?