Katrien is 40, moeder van 3 jonge kinderen en zit vast. Ze werkt onder haar niveau in een deeltijdse baan, terwijl haar partner pendelt en onregelmatige uren heeft. Het grootste deel van de zorgtaken komt op haar schouders terecht. Ze vraagt zich af: hoe lang nog voor er opnieuw ruimte is voor haar ambities? Relatiedeskundige Rika Ponnet geeft advies.
"Hoe kan ik mijn ambities combineren met moederschap?" Relatiedeskundige Rika Ponnet beantwoordt vraag van de week
Elke week beantwoordt relatietherapeut Rika Ponnet in 'Nieuwe feiten' een vraag van een luisteraar. De antwoorden worden gebundeld in de podcast 'Vraag het aan Rika'.
De vraag van Katrien: "Hoe kan ik moederschap combineren met mijn ambities?"
Katrien (40) is een ambitieuze vrouw, maar haar dromen staan voorlopig op pauze. "Ik ben boos op mezelf. Ik dacht dat ik, zodra mijn jongste dochter 4 zou worden, een leuke job zou kunnen aannemen. Maar de interessante jobs zijn altijd voltijds en ver van huis." "Een boeiende job combineren met het moederschap van 3 kinderen is in mijn geval niet haalbaar. Mijn partner -die ADHD heeft- pendelt en heeft onregelmatige werkuren. Mijn kinderen zitten op voetbal, gaan naar de logopedist, moeten naar de kinesist, volgen drumles en gaan naar de computerklas." "Mijn ouders zijn net met pensioen en willen zich niet vastleggen op een wekelijks engagement voor de opvang van onze kinderen, wat ik begrijp. Mijn schoonouders wonen op een uur rijden." "Ik sta dus bijna elke dag aan de schoolpoort of haal de kinderen op in de opvang. Ik neem het grootste deel van de zorgtaken en hobby’s op mij. Momenteel werk ik 80 procent in een job onder mijn niveau, met veel eenzaam thuiswerk. Hoe lang moet ik nog wachten vooraleer het weer aan mij is?”
Beluister: Rika Ponnet beantwoordt de vraag van Katrien
Het antwoord van Rika: "Stop met boos te zijn op jezelf, zie het als een systeemfout, en durf opnieuw te onderhandelen over de verdeling van zorgtaken."
"Wees niet boos op jezelf. Die leidt tot schaamte en het gevoel dat je faalt. 'Andere vrouwen kunnen het wel', denk je dan. Maar dat is niet eerlijk", drukt Rika Katrien op het hart. "Heel wat vrouwen vertrekken vanuit de verkeerde aanname dat wie hard studeert en een diploma behaalt, alles kan combineren. Maar dat klopt niet zomaar."
"Ze denken dan: 'Ik combineer het wel'. Maar dat lukt niet als je er grotendeels alleen voor staat. Aan de start moeten duidelijke afspraken gemaakt worden, waarbij beide partners 50 procent van de gezinstaken opnemen."
Volgens Rika is de partnerkeuze één van de belangrijkste beslissingen in je leven. "Die keuze kan Katrien nu niet meer veranderen en dat hoeft ook niet. Maar het is wel cruciaal dat je, voor er kinderen zijn, goede afspraken maakt. Dat gesprek voeren helaas nog te weinig mensen."
Geen individueel falen, maar een systeemfout
Ze benadrukt dat Katrien dit niet als persoonlijk falen moet zien, maar als een systeemfout. "De arbeidsmarkt is niet afgestemd op vrouwen die zorg opnemen. De interessante jobs zijn ver weg, voltijds en weinig flexibel. Voor haar partner zijn pendelen en carrièrekeuzes blijkbaar wel haalbaar, maar voor haar niet."
We kijken nog steeds neer op het opvoeden van kinderen, terwijl het een prachtig en waardevol project is
Rika Ponnet, relatiedeskundige
Ook wijst ze op het feit dat de samenleving weinig waardering toont voor zorgtaken. "We kijken nog steeds neer op het opvoeden van kinderen, terwijl het een prachtig en waardevol project is. De competenties die je ontwikkelt door een opleiding of werkervaring, zet je net zo goed in binnen het gezin."
Over keuzevrijheid en durven vragen om hulp
"Katrien voelt zich gevangen, maar sluit tegelijk ook snel opties uit: haar ouders willen niet bijspringen, de schoonouders wonen te ver, en haar partner heeft een drukke baan. Maar in het niet kunnen uitreiken zit ook boosheid naar zichzelf."
Het is essentieel om te erkennen dat je het niet alleen kunt. "Wat zij probeert te doen, is topsport. Niemand kan dat alleen volhouden. Durf te zeggen: 'Dit lukt mij niet. Ik heb hulp nodig.' Alleen al dat uitspreken kan ruimte creëren."
Samen verantwoordelijk: heronderhandelen over de zorgtaken
Rika raadt aan om als koppel letterlijk op te schrijven wie welke taken op zich neemt. "Mensen schrikken soms van de ongelijke verdeling van emotionele arbeid en praktische zaken. Bekijk wat er eventueel verschoven kan worden van jouw bord naar dat van je partner."
Zie die immense berg waar je nu tegenop kijkt en hak hem in stukken. Heronderhandel kleine delen
Rika Ponnet, relatiedeskundige
Het gaat niet om alles tegelijk te veranderen, maar stap voor stap: "Zie die immense berg waar je nu tegenop kijkt, en hak hem in stukken. Heronderhandel kleine delen."
Verwachtingen bijstellen en betekenis vinden in het nu
"Durf je verwachtingen bij te stellen", raadt Rika haar aan. "Wat je nu doet, wordt maatschappelijk weinig gezien of gevalideerd, maar het is van groot belang. De samenleving draait op deze zorgtaken. Probeer dat ook te omarmen."
Ze voegt eraan toe dat aanvaarden rust kan brengen. "Ik heb zelf geleerd - en ik ben wat ouder dan Katrien - dat als je iets niet kunt veranderen, je het best kan aanvaarden. Door te zeggen: 'Dit is nu mijn taak', en die met toewijding te doen, ontstaat rust. Zeg: 'Dit jaar wordt het dit – en niet dat'."
Toch is het belangrijk om binnen die begrenzing iets voor jezelf te blijven zoeken. "Misschien is er een klein project, iets dat aansluit bij je talenten, waarmee je jezelf toch kunt voeden. Het hoeft niet meteen die grote carrièreswitch te zijn, maar het kan voorkomen dat je frustratie-emmer overloopt."
Impact op de relatie
Tot slot wijst Rika op het risico voor de relatie. "Veel mannen denken: 'Ze doet het zonder klagen.' Maar op termijn is dat nefast. Frustraties bouwen zich op, er ontstaat afstand, intimiteit verdwijnt."
Ze waarschuwt: "Iemand die voortdurend overfunctioneert, raakt opgebrand. En wordt boos. Ik zie vaak koppels bij wie het spaak loopt. De vrouw voelt: 'Ik zorg voor alles en iedereen, maar niemand zorgt voor mij. Wanneer is het mijn beurt?'"
