Informatie verbieden waardoor enkel je eigen wereldbeeld overblijft, geeft meer risico op hersenspoeling dan uiteenlopende meningen toelaten. Dat zegt illustrator Andy Passchier naar aanleiding van 'An American pastoral' op VRT MAX. Die documentaire toont de strijd tussen conservatief en progressief over boeken in de klas in een stadje in Pennsylvania. Ook een boek van Passchier over voornaamwoorden lag onder vuur toen die nog in de VS woonde.
MAGA versus LGBTQIA+: 'An American pastoral' toont bitse strijd tussen conservatief en progressief over boeken in het klaslokaal
Welke lesinhoud mag in de klas aan bod komen en welke boeken mogen leerlingen daarbij lezen? Die vraag staat centraal in 'An Americal pastoral ', een documentaire die momenteel op VRT MAX is te zien over de verkiezing van een nieuw schoolbestuur in Elizabethtown in Pennsylvania. Zowel radicaal-rechtse als progressief-liberale stemmen proberen de meerderheid te veroveren of te behouden om zo het curriculum naar hun hand te zetten.
De meningen staan daarbij diametraal tegenover mekaar. Republikeinen die de MAGA-beweging van president Donald Trump aanhangen, zetten boeken over thema's als discriminatie, racisme of LGBTQIA+ weg als pervers of zelfs pornografisch en willen dat ouders de mogelijkheid krijgen hun kinderen tegen die thema's te beschermen. Gematigde en progressieve kandidaten vrezen censuur en een enggeestig denksysteem die de opvoeding en de ontwikkeling van leerlingen zullen beperken.
"Elke staat in de VS heeft een eigen systeem waarbij allerlei raden worden verkozen, zoals ook een schoolbestuur", zegt Andy Passchier in 'Nieuwe feiten' op Radio 1. Die is illustrator en auteur en woonde zelf lange tijd in de VS. De ideologische strijd die in 'An American pastoral' aan bod komt, heeft die zelf aan den lijve ondervonden. "Ook een van mijn boeken is voor het Hooggerechtshof gebracht."
Documentaire toont realiteit van verboden boeken in Amerikaanse scholen
'What are your words?'
Concreet ging het over 'What are your words?', een boek van Katherine Locke over voornaamwoorden waarvoor Passchier de illustraties maakte. Het maakte deel uit van het curriculum van een school in de staat Maryland. Het schoolbestuur liet ouders eerst toe voor een zogenoemde "opt-out" te kiezen waarbij ze kunnen aangeven dat hun kinderen sommige boeken niet te lezen mogen krijgen.
Toen het bestuur hierop terugkwam, tekende een groep religieuze ouders protest aan. Nadat een federale rechter en een rechter in beroep het schoolbestuur gelijk hadden gegeven, kwam de zaak voor het Hooggerechtshof. Dat gaf de ouders afgelopen zomer gelijk. Daarbij oordeelden de 6 conservatieve rechters dat een "opt-out" uit religieuze overtuiging mogelijk moet. De 3 liberale rechters vonden dat blootgesteld worden aan andere overtuigingen de vrijheid van godsdienst niet in het gedrang brengt.
Propaganda
"Over ons boek is vanalles beweerd", zegt Passchier. "Het onderwerp zou seksueel zijn, maar daar is niks van aan. Zelfs in een rechtszaak op het niveau van het Hooggerechtshof, lezen rechters volgens mij de boeken niet eens. Wat mensen over de inhoud of de illustraties beweren, klopt gewoon niet. Niemand kijkt het na, eigenlijk is het propaganda."
"Ook in 'An American pastoral' gaat het over het systeem van een "opt-out". Dan krijgen ouders een brief waarin de boeken staan die de komende tijd in de klas aan bod zullen komen. Als ouders bezwaar hebben, dan mogen die boeken niet worden behandeld in het klaslokaal. Ze mogen wel nog ergens in een plank beschikbaar zijn voor de rest van de klas, maar niet voor de kinderen van die ouders."
"Het gaat heel vaak over boeken over LGBTQIA+. Ik vind het interessant dat het in de documentaire veel over hersenspoeling gaat, alsof wij dat zogezegd aan het doen zijn. Ik vind het risico op hersenspoeling net groter als je bepaalde informatie gaat weghalen en enkel nog je eigen mening beschikbaar maakt.
Intussen woont Passchier niet langer in de VS. "Ik ben zelf trans, daarmee heeft mijn verhuizing veel te maken gehad. Persoonlijk had ik gelukkig geen last. Ik woonde in een best grote en linkse stad, daar viel het gelukkig mee. Online heb ik wel veel berichten gekregen, vooral tijdens de rechtszaak. Als illustrator en schrijver zit je op sociale media om je werk te promoten en dan is het voor mensen makkelijk om je te bereiken."
