De gouden jaren van Wikipedia zijn voorbij nu artificiële intelligentie en chatbots het internet veroveren. Dat zegt fotograaf en fan van het eerste uur Michiel Hendryckx bij de 25e verjaardag van de digitale encyclopedie. "Ik hoop dat vrijwilligers niet ontmoedigd geraken."
"De gouden tijden zijn voorbij": Wikipedia viert 25e verjaardag in de schaduw van AI
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
"De eerste 2 jaar heb ik gekeken hoe het evolueerde en een beetje gedoneerd, maar daarna ben ik ook zelf begonnen met het maken van lemma's (trefwoorden met hun bijhorende uitleg, red.)", vertelt Hendryckx in De Ochtend. Wikipedia is immers een encyclopedie waaraan iedereen zelf kan meeschrijven én foto's kan in delen.
Alles kan er een zoekterm zijn, ook originele of minder voor de hand liggende dingen die niet in traditionele encyclopedieën verschenen, zoals 'washandje' of 'ollekebolleke'. Het heeft allemaal bijgedragen aan het succes van Wikipedia. Net als de betrouwbaarheid, want het systeem werd (wordt) constant gecheckt door de brede gemeenschap, en gecorrigeerd.
Hendryckx werkte jarenlang voor De Standaard: "We hebben toen bij wijze van test, omdat het wantrouwen van journalisten in Wikipedia in het begin nog groot was, de naam van de hoofdredacteur van de krant vervangen door die van de secretaresse. Maar in 1 uur tijd was het gecorrigeerd. Gevoelige lemma's worden bewaakt."
25 jaar Wikipedia: "Ik vrees dat de gouden tijden voorbij zijn door AI"
De foto van Chet Baker die een hit werd
Hendryckx verving als fotograaf wel eens foto's als hij dacht een betere te hebben, maar zag soms hoe zijn eigen foto's vervangen werden. "Zo was er een fan van Herman van Veen die vond dat mijn foto van hem niet flatterend genoeg was. Maar je mag geen ego hebben als je meewerkt aan Wikipedia."
Anderzijds kan je via een tool wel checken hoeveel keer een bericht of een foto bekeken is. Zo is een foto die hij postte van trompettist en zanger 'Chet' Baker een enorm succes geworden. "Die is een eigen leven gaan leiden. Hij staat op heel wat lemma's, bijvoorbeeld ook in het Japans en Russisch. De foto wordt op sommige dagen tot 250.000 keer bekeken wereldwijd."
"Dat een foto zoveel bekeken wordt, zegt iets over het belang dat Wikipedia gehad heeft. Want de gouden tijden zijn voorbij. Sinds AI bestaat, zijn er veel minder mensen die naar Wikipedia gaan", beseft Hendryckx.
En toch blijft Wikipedia volgens hem een belangrijke rol spelen. "De vijver waaruit AI vist, is voor een groot deel Wikipedia. Mocht Wikipedia er niet meer zijn, van vandaag op morgen, dan komen al die AI in grote problemen", zegt hij.
Het enthousiasme van vrijwilligers voor Wikipedia mag zeker niet afnemen nu er minder bezoekers zijn
Michiel Hendryckx
De data van Wikipedia, die door vrijwilligers zijn samengesteld, worden nu gebruikt door grote commerciële bedrijven zoals zoekrobots. "Dat doet me pijn. Je hebt als vrijwilliger jarenlang aan een soort utopisch project meegewerkt. En dat wordt nu gebruikt, of zelfs misbruikt, door mensen die daar rijk van worden. Dat is absoluut nooit de bedoeling geweest."
De evolutie gaat snel. Sommige van de nieuw aangemaakte lemma's op Wikipedia worden momenteel gemaakt met de hulp van AI. Zo ontstaat de omgekeerde wereld in een soort van wisselwerking.
Hendryckx hoopt vooral 1 ding: "Nu Wikipedia minder wordt bezocht, mag het enthousiasme van vrijwilligers om daaraan mee te werken zeker niet gaan tanen."
Wie zijn de vele vrijwilligers achter Wikipedia?
