Het idee om Groenland te kopen, zou voortvloeien uit een gesprek dat Donald Trump in zijn eerste termijn had met Ronald Lauder. Dat is de erfgenaam van het cosmeticabedrijf Estée Lauder en een nauwe vriend van de president. Sindsdien zijn verschillende andere miljardairs mee op de kar gesprongen.
Groenland kopen? Erfgenaam van cosmetica-imperium Estée Lauder zou het Donald Trump hebben ingefluisterd
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
"Een vriend van mij, en een echte doorgewinterde zakenman, denkt dat we Groenland kunnen krijgen. Wat denk jij?"
Dat vraagt Trump tijdens zijn eerste termijn aan zijn nationale veiligheidsadviseur. De vriend en doorgewinterde zakenman in kwestie is Ronald Lauder, erfgenaam van cosmeticabedrijf Estée Lauder, een rijke zakenman en sinds zijn studententijd een persoonlijke kennis van Donald Trump.
Wie is Ronald Lauder?
Ronald Lauder is, als zoon van de broer van oprichter Estée Lauder, de erfgenaam van het Amerikaanse luxe cosmeticabedrijf Estée Lauder. Dat is wereldwijd bekend om make-up, huidverzorging en parfums. Het heeft enkele bekende merken als Estée Lauder, MAC, Clinique, La Mer, Bobbi Brown, Jo Malone, Tom Ford Beauty.
Het bedrijf is beursgenoteerd en heeft een marktwaarde van tientallen miljarden dollars. Ronald Lauder is niet de CEO, maar controleert als prominent familielid wel voor een groot deel de strategische werking van het bedrijf.
Lauder was Amerikaans ambassadeur in Oostenrijk van 1986 tot 1987, en is nog steeds erg actief en invloedrijk in Amerikaanse en internationale politieke kringen. Hij is ook de voorzitter van het World Jewish Congress, een internationale organisatie die Joodse gemeenschappen over de hele wereld vertegenwoordigt en hun belangen behartigt.
"Ik zie het en ik wil het"
Het voorstel van Trump, dat ook in beperkte kring wordt besproken in het Oval Office, doet enkele aanwezigen (letterlijk) naar adem happen. Dat staat alvast in het boek 'The Divider: Trump in the White House, 2017-2021', gebaseerd op verschillende interviews met naaste medewerkers van de president.
"Ik zei: ‘Waarom hebben wij dat niet?'", vertelt Trump later aan de auteurs. "Je kijkt naar een kaart. Ik ben een vastgoedontwikkelaar. Ik bekijk een hoek en denk: ‘Die winkel moet ik hebben voor het gebouw dat ik bouw,’ enzovoort. Dit is niet zo heel anders."
Verschillende adviseurs proberen nog te voorkomen dat het idee naar buiten lekt om een diplomatiek incident te voorkomen, maar dat blijkt tevergeefs. De president van de Verenigde Staten heeft zijn zinnen gezet op Groenland.
Niet veel later wordt een speciaal team aangesteld om verschillende mogelijkheden te onderzoeken, waaronder een voorstel om Groenland te leasen, vergelijkbaar met een vastgoeddeal in New York.
Al vroeg in zijn presidentschap wordt Donald Trump benaderd door Lauder om Groenland te kopen. Meer zelfs, de zakenman biedt zichzelf aan om achter de schermen met de Deense overheid te onderhandelen over zo'n deal.
John R. Bolton, de veiligheidsadviseur van de VS (en nu politieke tegenstander van Trump), is niet echt te vinden voor dat idee. Hij is voorstander van het voorstel van meer Amerikaanse aanwezigheid op Groenland, maar het echt kopen? Dat is volgens hem niet aan de orde.
Toch blijft de president doorzetten. Ondertussen, ruim 5 jaar later, speelt de president nog altijd met het idee en veroorzaakt het meer dan ooit politieke spanningen tussen de VS en Groenland, en bij uitbreiding de rest van de wereld.
Meer Amerikanen op Groenland dan ooit
Waarom de erfgenaam van Estée Lauder destijds heeft ingepraat op de Amerikaanse president om Groenland te kopen, is niet helemaal duidelijk. Zijn bedrijf zelf heeft geen grote zakelijke belangen in Groenland. Het eiland is rijk aan natuurlijke hulpbronnen, zoals zeldzame aardmetalen (bv. om technologische producten te maken), ijzererts en uranium, maar die bronnen zijn niet écht essentieel voor een cosmeticabedrijf.
Toch springen enkele privé-investeringen in enkele kleine ondernemingen in Groenland van Lauder er wel uit. Zo kocht hij een aandeel in een lokaal water‑ en bottelingsbedrijf dat bronwater uit Groenland wil exporteren, en is hij betrokken bij plannen voor infrastructuur zoals een hydro‑elektriciteitsproject rond Groenlands grootste meer.
"De investeringen van Lauder zullen waarschijnlijk geen echte economische waarde hebben", zegt Arctisch veiligheidsexpert Marc Jacobsen, universitair hoofddocent aan het Royal Danish Defence College, tegen Forbes. "Wat hier belangrijk is, is de hechte band met de Groenlandse besluitvormers. Het gaat hier om strategie en het verkrijgen van controle."
De afgelopen jaren is er bovendien een toegenomen Amerikaanse aanwezigheid te zien op Groenland, deels door nieuwe directe vluchten tussen New York en de hoofdstad Nuuk.
"Er zijn meer Amerikanen in Groenland dan ooit tevoren. Het kan lastig zijn om te weten of het alleen toeristen zijn, of dat ze ook een belang hebben bij ‘strategische investeringen’."
Miljardairs op de kar
Voor Lauder mag de band met Groenland dan wel vooral strategisch zijn, veel andere Amerikaanse miljardairs hebben wel geld geroken. Onder anderen zakenlui als Jeff Bezos (Amazon), Bill Gates (Microsoft), Sam Altman (OpenAI), Peter Thiel (defensiebedrijf Palantir) en Michael Bloomberg (mediabedrijf Bloomberg) hebben recent investeringen gedaan in Groenland.
Bezos, Gates en Bloomberg hebben sinds 2019 geïnvesteerd in Kobold Metals, een Amerikaans mineralenontginnings- en technologiebedrijf dat zich richt op het vinden van grondstoffen die nodig zijn voor de energie‑ en mobiliteitstransitie (zoals metalen voor batterijen en elektrische voertuigen) en het doet dat deels ook in Groenland. Ook Altman deed in 2022 een grote investering.
Peter Thiel investeerde begin 2021 in de start-up Praxis, die een technologisch geavanceerde "vrijheidsstad" wil bouwen op het eiland.
Er zijn dus miljardeninvesteringen van de grootste Amerikaanse ondernemers gemoeid met de aankoop.
