Moed, samenwerking en hernieuwde inzet voor vrede, mensenrechten en duurzaamheid. Dat zijn de prioriteiten voor 2026, zei VN-secretaris-generaal António Guterres tijdens zijn jaarlijkse toespraak voor de Algemene Vergadering. Toch is Guterres hard voor de rijke landen. "Net wanneer samenwerking het hardst nodig is, investeren jullie het minst", haalt hij uit.
VN-secretaris-generaal haalt hard uit naar rijke landen: "Sommigen knijpen internationale samenwerking bijna dood"
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Het is de laatste keer dat Antonio Guterres als secretaris-generaal van de Verenigde Naties het nieuwe jaar kan inluiden voor de Algemene Vergadering. Zijn tweede en laatste termijn loopt eind dit jaar af, maar toch wil Guterres nog zijn stempel drukken.
"Ik verzeker u: ik zal elke dag van dit jaar benutten. Ik ben vastberaden om te blijven werken, vechten en inzetten voor een betere wereld", zegt hij.
Wereld in chaos
Toch is Guterres in zijn nieuwjaarswensen realistisch en ontsnapt er soms enige verontwaardiging aan zijn woorden.
"Laten we eerlijk zijn: de wereld zit in de problemen. Overal zijn conflicten, ongelijkheid, schendingen van het internationaal recht en minder steun voor ontwikkelings- en noodhulp. Net nu we die samenwerking het hardst nodig hebben, investeren jullie het minst. Sommigen lijken VN en internationale samenwerking zelfs naar het randje van de dood te duwen, maar laten we duidelijk zijn: wij geven niet op."
Net nu we samenwerking het hardst nodig hebben, investeren jullie het minst
VN-secretaris-generaal Guterres haalt uit rijke landen die steeds minder bereid zijn om te investeren in ontwikkelingshulp
Volgens Guterres dienen zich grote veranderingen aan, maar dat hoeft niet noodzakelijk negatief te zijn. Het kan een katalysator zijn om verouderde instellingen heruit te vinden, en te bekijken hoe die instellingen - zoals de VN - beter kunnen aansluiten bij de noden van vandaag.
"De macht verschuift dagelijks: ontwikkelingslanden groeien in invloed, terwijl de dominante rol van rijke landen geleidelijk afneemt. Internationale financiële en handelsinstellingen, maar ook de Veiligheidsraad, moeten die realiteit weerspiegelen. Wie vandaag probeert privileges te behouden, kan morgen de prijs betalen. We moeten durven veranderen. De wereld wacht niet, wij ook niet."
"VN-Handvest is geen menukaart"
Guterres haalt ook uit naar wereldleiders die de internationale mensenrechten behandelen als een vodje papier.
"Het VN-Handvest is geen menukaart, maar de basis van vrede, ontwikkeling en mensenrechten. Als landen maar regels kiezen wanneer het hen uitkomt, ondermijnen ze de wereldorde en scheppen ze een gevaarlijk precedent. Overal zien we openlijke schendingen: aanvallen op burgers en hulpverleners, machtsgrepen, onderdrukking van meningsuiting en het plunderen van hulpbronnen."
Toch eindigt Guterres hoopvol, met een boodschap van samenwerking en moed gericht aan wereldleiders.
"De wereld verandert snel, vaak verontrustend, maar ook inspirerend. Ongelijkheid en verdeeldheid zijn krachtige krachten, maar net zo krachtig is ons vermogen tot solidariteit, rechtvaardigheid en samenwerking. De VN is een levende belofte: ondanks onze verschillen lossen wij samen problemen op. Laten we die belofte nakomen, nooit opgeven, want de inzet is hoger dan ooit en de tijd dringt."
