Vanuit de gevangenis zijn vorig jaar een kwart meer illegale vreemdelingen teruggekeerd naar hun land van herkomst. Het gaat over mensen die veroordeeld zijn voor criminele feiten. Na hun straf worden ze uitgezet, maar dat verloopt vaak moeizaam, omdat het land van herkomst moet meewerken. Vooral met Marokko is de samenwerking verbeterd, zegt minister van Asiel en Migratie, Anneleen Van Bossuyt (N-VA).
Terugkeer illegale criminelen uit gevangenis stijgt met 25 procent: "Samenwerking met Marokko loopt heel goed"
De terugkeercijfers van illegale vreemdelingen die in de gevangenis zitten, zijn vorig jaar met 25 procent gestegen. "Dat is het beste cijfer in de afgelopen 7 jaar", zegt minister van Asiel en Migratie, Anneleen Van Bossuyt (N-VA), in De Ochtend op Radio 1.
De terugkeer van mensen die veroordeeld zijn voor een crimineel feit en geen geldige verblijfsvergunning hebben, is een prioriteit van de opeenvolgende regeringen. In 2018 bijvoorbeeld werden er vanuit de gevangenis 1.602 mensen teruggestuurd naar hun land van herkomst na het uitzitten van de straf.
In 2024 kreeg Dienst Vreemdelingenzaken 1.261 veroordeelden het land uit. In 2025 steeg dat aantal dus weer naar 1.575.
Terugkeer illegale criminelen stijgt met 25%: "Beste cijfer in zeven jaar"
Zo'n uitzetting verloopt niet altijd even makkelijk. "Sommigen zeggen: 'Zet iedereen op een vliegtuig en ze zijn weg.' Zo eenvoudig is dat niet. Het is veel ingewikkelder." De landen van herkomst moeten namelijk willen meewerken.
De top 3 nationaliteiten van de veroordeelden zonder verblijfsvergunning in onze gevangenissen is: Marokko, Algerije en Nederland. "En we zien nu dat de samenwerking met Marokko (om Marokkanen die illegaal in ons land verblijven terug te sturen, red.) heel goed verloopt."
Voor wat, hoort wat
Dat Marokko momenteel wil meewerken en onderdanen laat terugkeren, is er gekomen door de 'Whole of Government'-aanpak, waarin alle ministers van de federale regering samenwerken.
"De aanpak is voor wat, hoort wat." Het gaat dan over economische samenwerking, maar ook over een tegemoetkomen van ons land inzake bijvoorbeeld visabeleid. Een heel pakket van allerlei zaken, waarbij dan ook in ruil de terugname van hun onderdanen op tafel komt. Minister van Buitenlandse Zaken, Maxime Prévot (Les Engagés), speelt daarbij een belangrijke rol.
Al gaat die 'voor wat, hoort wat' verder dan een handels- of visabeleid. In oktober 2025 schaarde België zich - net zoals een heleboel andere landen - achter het Marokkaanse autonomieplan voor de Westelijke Sahara. Dat speelt mee in de goodwill van Marokko nu om onderdanen die in België een gevangenisstraf uitzaten, terug te nemen.
Samenwerking met de taliban?
België heeft met verschillende landen samenwerkingen om illegale vreemdelingen terug te sturen. Na zo'n bilaterale overeenkomst is er altijd een betere samenwerking. Al moeten ze regelmatig hernieuwd worden.
Meer controversieel is dat minister Van Bossuyt ook een gesprek met de taliban in Afghanistan niet uitsluit. Ook Duitsland wil dat doen.
"We moeten vaststellen dat er heel wat Afghanen op een illegale manier in België verblijven. Je hebt dus een samenwerking en medewerking nodig van de autoriteiten. Ik kijk ook naar de Europese Commissie om op Europees niveau iets te doen. Dat initiatief is intussen ondersteund door 20 andere lidstaten."
Ook meer "brave" mensen zonder verblijfsvergunning teruggestuurd?
Op de vraag hoe de terugkeercijfers zijn voor de mensen zonder verblijfsvergunning die geen criminele feiten plegen, kan of wil minister Van Bossuyt nog niet antwoorden. "Daarvoor geven we een persconferentie op 27 januari."
