Na de cyberaanval op het Antwerpse AZ Monica leeft ook in de grote Limburgse ziekenhuizen de vrees om gehackt te worden. Zowel bij het ZOL in Genk als in het Jessa Ziekenhuis in Hasselt zijn ze zich bewust van het reële gevaar.
Grote Limburgse ziekenhuizen realistisch over dreiging van cybercriminaliteit: "Je kan het risico nooit helemaal wegwerken"
Pieter Vanlommel
Gepubliceerd:
Kurt Gielen is verantwoordelijk voor de cybersecurity van Ziekenhuis Oost-Limburg. Hij stond ook mee aan de wieg van de Limburgse vzw Shield. Die staat tientallen ziekenhuizen bij op het vlak van cybersecurity, waaronder het AZ Monica. De recente hacking van het Antwerpse ziekenhuis toont pijnlijk aan dat er geen waterdicht systeem bestaat om aanvallen op computers af te wenden, ondanks alle investeringen die worden gedaan.
"Je loopt per definitie achter de feiten aan, want elke dag ontstaan er nieuwe kwetsbaarheden en softwareproducten", reageert Gielen. "Het is een complex en evolutief gebeuren dat je onmogelijk voortdurend kan bijhouden. Bovendien zijn de marges in ziekenhuizen flinterdun en bijgevolg de middelen beperkt om het probleem te tackelen.”
Kennis delen
Om die reden werd destijds de Shield-organisatie opgericht. "Als je over beperkte middelen beschikt, is samenwerking cruciaal", beseft Gielen. "We proberen met Shield voortdurend lessen te trekken uit de fouten die gemaakt worden en de kennis te delen. Ons gemeenschappelijk doel is de gegevens en de zorgbeleving van de patiënten niet in het gedrang te brengen. Het heeft geen zin om in een ‘name and shame’-cultuur te leven want het kan iedereen overkomen, zelfs de grootste cloud-providers."
Ook in het Jessa Ziekenhuis beseft men de kwetsbaarheid van hun infrastructuur. "Je kan het risico op een incident nooit volledig wegwerken, maar je kunt wel alle mogelijke maatregelen nemen om die risico's zo laag mogelijk te houden", reageert directeur ICT Hilde Goossens. "Wij kiezen er bewust voor om niet lijdzaam af te wachten, maar investeren al jaren proactief in een robuuste informatiebeveiliging. De komst van de NIS2-wetgeving verplicht ziekenhuizen nu om hier structureel werk van te maken."
Kwetsbare omgeving
Die NIS2-wetgeving is een wettelijk kader dat grote organisaties, waaronder ziekenhuizen, verplicht om op vlak van cybersecurity de nodige stappen te zetten. Desondanks blijft een ziekenhuis een kwetsbare omgeving, vervolgt Gielen: "Ziekenhuizen zijn open systemen met patiënten, artsen, bezoekers, stagiairs, ... dat creëert een complexe infrastructuur met zeer veel verloop en met gevoelige data. Zeg maar de slechtst denkbare omgeving op vlak van cyberveiligheid. Dat maakt de uitdaging alleen maar groter."
In het Jessa Ziekenhuis bestaat het verdedigingsmechanisme uit een meerlagige aanpak. Zo wordt er continu gewerkt aan de bewustmaking van de medewerkers als eerste verdedigingslinie. Anderzijds wordt er sterk geinvesteerd in technologie voor de vroegtijdigde detectie van verdachte activiteiten.
"Dat is cruciaal, omdat hackers vaak geraffineerd te werk gaan", legt Goossens uit. "Ze kunnen maanden onder de radar blijven om een omgeving volledig in kaart te brengen. Daarom ligt onze focus niet alleen op onwijzigbare back-ups, maar ook op het nauwkeurig kunnen vaststellen van het exacte tijdstip van een besmetting. Alleen zo kun je met zekerheid terugvallen op een schone kopie en vermijd je dat je opnieuw geïnfecteerde data herstelt.”
In 2024 werd het Sint-Trudo ziekenhuis al eens getroffen door een wereldwijde computerstoring. Het Truiense ziekenhuis versterkte daarop zijn cyberveiligheid door met een gespecialiseerde firma te gaan samenwerken. Ook in het Jessa Ziekenhuis werden in het verleden al cyberaanvallen uitgevoerd. "Maar juist dankzij de maatregelen en processen die we al hebben opgezet, zijn we tot nu toe steeds in staat geweest om incidenten adequaat te beheersen", besluit Goossens.
Regionaal nieuws uit Limburg
Gepubliceerd:
