Minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) onderzoekt of private veiligheidsfirma's het grote tekort aan personeel in de gevangenissen kunnen indammen. Dat schrijft Het Nieuwsblad en de minister bevestigt het aan onze redactie. De vakbonden zijn ontzet: "De minister zou beter het statuut van gevangenispersoneel aantrekkelijker maken in plaats van verbetering te verwachten met deze maatregel."
Verlinden bekijkt of private veiligheidsagenten gevangenissen kunnen bewaken
Kunnen private beveiligingsfirma's het personeelstekort in de gevangenissen opvangen? Dat onderzoekt bevoegd minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V). "Het personeelstekort weegt enorm op het huidige gevangenispersoneel. Dan moeten we durven nadenken over andere, creatieve mogelijkheden om extra personeel te zoeken. En daarvan is dit er eentje", zegt Verlinden.
Robby De Kaey, ACOD-vakbondsafgevaardigde, is niet verbaasd, wel ontzet: "Als er in dit land een probleem gecreëerd is en ze krijgen het niet opgelost, dan wordt er met geld richting de privésector gegooid. Daar is dan plots budget voor."
Hij ziet geen oplossing in het voorstel van Verlinden. "Je moet niet alleen durven te denken, je moet vooral durven te doen. Als je de werkomstandigheden van het personeel verbetert, dan ga je makkelijker personeel vinden ook. Daarvoor moet de overbevolking in de gevangenissen omlaag."
10 procent van gevangenispersoneel
Om die overbevolking tegen te gaan, werd vorig jaar al beslist de gevangenis in Antwerpen langer open te houden, terwijl de nieuwe al zou opengaan. Dat is deel van het probleem volgens De Kaey: "Timing is ook een probleem. Door de hoge overbevolking kan men niet anders dan de oude gevangenis in Antwerpen nog openhouden, terwijl de nieuwe al opengaat. Een nieuwe gevangenis die nog meer personeel nodig heeft dan de vorige."
Ook daar zoeken ze nog personeel. Verlinden laat nog weten dat de maatregel daar 10 procent van het totaal aantal vacatures zou kunnen invullen. Dat komt neer op 34 voltijdse functies. "We blijven eerst en vooral cipiers zoeken en zetten dus in op rekrutering, maar we kunnen aanvullen met private firma's."
Zorgen over veiligheid
Want die private firma's zouden kunnen worden ingezet voor "een bepaald soort taken waarbij ze niet rechtstreeks in contact komen met gedetineerden". "Denk aan toegangscontroles, onthaalfuncties of observatie", stelt Verlinden.
Een gevangenis is geen shoppingcenter
Robby De Kaey, ACOD-vakbondsafgevaardigde
De Kaey stelt zich vragen bij de veiligheid van die keuze: "Een gevangenis is geen shoppingcenter. Je werkt binnen een specifieke context met veiligheidsapparatuur en -procedures. "
En ook privacygewijs ziet hij liever geen private bewakingsfirma's de gevangenissen versterken. "Er komen heel veel mensen binnen in een gevangenis, mensen van wie je de persoonsgegevens moet beschermen. Dat is de taak van overheidspersoneel dat een eed aflegt en statutair in dienst werkt. Je mag daar niet zomaar aan voorbijgaan; bewakingsagenten zijn onder een heel andere vorm tewerkgesteld."
"Waar zal dit eindigen?": Experts vrezen voor 'race to the bottom' in gevangenissen
Of het een goed idee is, dat zullen we nog moeten afwachten. Maar verrast is Tom Daems, professor Criminologie aan de KU Leuven, alleszins niet. "Dit zat eraan te komen en stond in het regeerakkoord", zegt hij in De Ochtend op Radio 1.
Al vormt het idee van Verlinden wel een trendbreuk met het huidige veiligheidsbeleid in de gevangenissen: "De inbreng van de private veiligheidssector in de gevangenissen beperkt zich momenteel tot het ontwerpen, bouwen, financieren en onderhouden van de gebouwen. In forensische psychiatrische centra en transitiehuizen nemen ze wel al stapsgewijs operationele taken op zich."
Vraag is waar we naartoe evolueren, zegt Daems. "Dit voorstel wordt in 1 adem genoemd met de opleidingsvereisten verlagen voor bepaalde functies. Dan vrees ik een beetje dat dit een race-to-the-bottom is."
Privébewakingsagenten in strijd tegen personeelstekort in gevangenissen: een goed idee?
Nog 3 andere pistes
Binnen hetzelfde plan bekijkt de minister ook of er kan worden afgeweken van de diplomavereisten voor bepaalde jobs in de gevangenis, en of de vacatures ook opengesteld kunnen worden voor burgers uit andere Europese landen.
Ze benadrukt daarbij wel dat "er steeds oog moet zijn voor de kwaliteit van de profielen die worden aangeworven". "De druk om snel bijkomend personeel te vinden mag de filters die ervoor zorgen dat de juiste mensen worden aangenomen, niet belemmeren", aldus Verlinden.
Volgens de vakbond zou "de minister beter het statuut van gevangenispersoneel aantrekkelijker maken in plaats van verbetering te verwachten met deze maatregelen".
Het Gevangeniswezen reageert voorlopig niet op de plannen.
