De zwaarste vervuiling met pesticideresten in het drinkwaterbekken De Blankaart wordt veroorzaakt door industriële lozingen. Ook de landbouw draagt daartoe bij, zij het in mindere mate. Dat blijkt uit onderzoek van VITO, dat de bronnen van de triazolenvervuiling in kaart moest brengen. Het is nu wachten op het Strategisch Plan Drinkwater dat minister Brouns eind deze maand zal presenteren, en waarin mogelijk maatregelen staan die de vervuiling van onze drinkwaterbronnen moeten helpen terugdringen.
Begin 2025 bleek dat er resten van een schimmelbestrijder waren aangetroffen in 4 West-Vlaamse waterbekkens waar drinkwater uit gewonnen wordt. De drinkwatermaatschappij De Watergroep mat er al een jaar lang concentraties van 1,2,4-triazool die de Europese voorzorgswaarde van 0,1 microgram per liter (µg/l) overschreden. De vervuiling was het hoogst in De Blankaart en in mindere mate in Dikkebus, Zillebeke en De Gavers.
Minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns (CD&V) versoepelde de norm toen tijdelijk. De Watergroep mag nog tot eind dit jaar water gebruiken waarvan de triazolenconcentraties tot 10 keer de Europese voorzorgsnorm overschrijden. Volgens het Vlaams Departement Zorg dreigen er bij die waarden geen gezondheidsrisico's. De versoepeling was nodig omdat de drinkwatervoorziening in het gedrang dreigde te komen.
Tegelijk werd er gezocht naar de bron van de vervuiling. Een eerste onderzoek door De Watergroep wees in de richting van industriële lozing en pesticiden. En begin april kreeg het bedrijf IFF Ieper de omgevingsinspectie over de vloer nadat er hoge concentraties triazolen waren aangetroffen in het lozingswater.
Intussen bleef er evenwel een bronnenonderzoek lopen dat definitief uitsluitsel moest geven. De resultaten van die studie , die besteld werd door De Watergroep en uitgevoerd is door de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO), zijn nu bekend.
De Blankaart vooral vervuild door industriële lozingen
Daaruit blijkt dat de triazolen-concentraties in het water in De Blankaart ook in 2025 verder bleven pieken, zelfs nog tot hogere waarden dan vóór de versoepeling. Er werden concentraties aangetroffen tot 0,7 microgram per liter, de helft meer dan de hoogste waarde in 2024.
Ruw water is niet het water dat thuis uit de kraan komt. De concentraties werden gemeten in de waterwingebieden, het water vóór het verwerkt wordt tot drinkwater. Drinkwaterbedrijven kunnen de concentraties in het uiteindelijke drinkwater terugdringen door het bijvoorbeeld aan te lengen met water uit andere wingebieden. Andere soorten vervuiling kunnen weggefilterd worden, maar in het geval van triazolen is dat dan weer erg moeilijk.
De vervuiling in De Blankaart blijkt vooral afkomstig van lozingen door voedselverwerkende bedrijven en rioolwaterzuiveringsinstallaties. Bij elk van de 7 onderzochte bedrijven werd 1,2,4-triazool aangetroffen in het lozingswater, van 0,23 tot 32 microgram per liter. Het gaat om bedrijven die groenten, aardappelen, soja, vlees en zuivel verwerken.
De 3 onderzochte rioolwaterzuiveringsinstallaties noteerden concentraties tussen de 0,2 en 1,1 microgram per liter. En ook in het afvalwater van het Jan Yperman Ziekenhuis werden triazolen aangetroffen.
De pesticideresten belanden in het water doordat ze op (soms geïmporteerde) gewassen zaten, als afbraakproduct van pesticiden op akkers, of als afbraakstof van schimmelwerende medicijnen.
In Zillebeke, Dikkebus en De Gavers is het probleem minder groot. Daar werden enkel nog kleine overschrijdingen van de drinkwaternorm vastgesteld. De vervuiling in Zillebeke en Dikkebus wordt vooral veroorzaakt door de landbouw. In De Gavers, waar de drinkwaternorm ook slechts beperkt overschreden werd, kon de bronanalyse niet gemaakt worden omdat het water daar grotendeels uit Frankrijk en Wallonië komt.
Wachten op Strategisch Plan Drinkwater
"Voor ons is het belangrijk dat we nu een beter zicht hebben op de triazolendruk op de 4 waterproductiecentra", zegt Kathleen De Schepper van De Watergroep. "Wij hebben altijd gezegd dat de behandeling voor ons geen evidente optie is. Daarom pleiten we ook voor een bronbescherming."
De triazolenvervuiling uit het water filteren, zou immers handenvol geld kosten. Daarom vraagt de drinkwatermaatschappij om de vervuiling zoveel mogelijk aan te pakken bij de bron, bijvoorbeeld met een verbod (onder voorwaarden) op het pesticide difenoconazool.
"We kijken nu uit naar het Strategisch Plan Drinkwater, dat normaal eind deze maand wordt afgerond", besluit De Schepper.
Minister Brouns bevestigt dat dat plan er eind deze maand komt. "Dit onderzoek toont aan dat we samen met de betrokken sectoren, en in het bijzonder de landbouw en industrie, moeten inzetten op gerichte maatregelen om deze verontreiniging aan te pakken. De veiligheid van ons drinkwater is en blijft een absolute prioriteit."
Regionaal nieuws uit West-Vlaanderen
Gepubliceerd:
