In 2025 hebben zowel China als India minder elektriciteit opgewekt uit steenkool dan het jaar ervoor. Het is 52 jaar geleden dat dat in beide landen tegelijk gebeurt. Als die trend aanhoudt, kan dat een belangrijk keerpunt zijn in de strijd tegen de klimaatverandering. Steenkool is de energiebron met de hoogste CO2-uitstoot. China is momenteel de grootste uitstoter van broeikasgassen ter wereld, India staat op de derde plaats.
Historisch kantelpunt? India en China halen voor het eerst in halve eeuw minder elektriciteit uit steenkool
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
Samenvatting:
In 2025 produceren China en India voor het eerst in 52 jaar minder elektriciteit uit steenkool dan het jaar voordien.
Steenkool is de energiebron met de hoogste CO2-uitstoot.
China installeerde vorig jaar een record van 400 gigawatt aan nieuwe zonne- en windenergie, waardoor de stijgende elektriciteitsvraag niet meer met steenkool moest worden opgevangen.
In India daalde het steenkoolverbruik deels door minder elektriciteitsverbruik, onder andere door milder weer en minder gebruik van airco.
Of de trend zich zal doorzetten, hangt onder andere af van hoeveel geplande steenkoolcentrales China en India uiteindelijk nog zullen bouwen.
De wereld blijft jaar na jaar steeds meer CO2 uitstoten. En daar zitten China en India voor iets tussen. Maar liefst 93 procent van de groei tussen 2015 en 2024 is te wijten aan de productie van elektriciteit in die 2 landen, berekende het Internationaal Energieagentschap.
Maar volgens de goed geïnformeerde klimaatwebsite Carbon Brief deed er zich in 2025 een "historische" dubbele daling voor. Zowel in China (-1,6 procent) als in India (-3 procent) werd er minder elektriciteit geproduceerd uit steenkool dan het jaar voordien.
Het is voor het eerst sinds 1973, toen de oliecrisis het energielandschap door elkaar schudde, dat er zich in beide landen tegelijk zo'n productiedaling voordoet.
Toen waren China en India nog ontwikkelingslanden met een klein aandeel in de wereldwijde uitstoot. Vandaag zijn het industrielanden met een enorme bevolking en dito CO2-uitstoot. Geen enkel land stoot meer broeikasgassen uit dan China, India komt op plaats 3.
Dat er in beide landen minder steenkool gestookt wordt voor elektriciteit, is dus goed nieuws voor het klimaat. Steenkool heeft een nog hogere CO2-impact dan andere fossiele energiebronnen zoals olie of aardgas.
Lot onduidelijk
Maar gaat het hier om een eendagsvlieg of om een trend?
Zeker in het geval van China lijkt er meer aan de hand. Vorig jaar installeerde het land 400 gigawatt nieuwe zonne- en windenergie, een nieuw nationaal én internationaal record. Dat was meer dan voldoende om de stijging van het elektriciteitsverbruik (met 5 procent) op te vangen. Daardoor hoefde er minder elektriciteit opgewekt te worden met steenkool.
In China lijkt er een structurele shift in het energiesysteem aan de gang. Al blijft het land ook nieuwe kolencentrales bouwen. Als alle geplande centrales werkelijkheid worden, zal de totale capaciteit toenemen met 28 procent.
Of de uitstoot van de Chinese elektriciteitssector ook de volgende jaren blijft dalen, zal dus afhangen van de politieke keuzes die China de volgende jaren maakt. Zullen die nieuwe kolencentrales, die moeten draaien om de investeringen terug te verdienen, met staatssteun overeind gehouden worden? Of laat China de investeerders hun verlies slikken - of zelfs over de kop gaan?
Mildere weer in India
In China is het vooral de toename van zonne- en windenergie die steenkool uit de markt prijst. Maar in India, dat vorig jaar 44 procent nieuwe zonne- en windenergie installeerde, is dat slechts de helft van de verklaring.
In India is er vorig jaar ook gewoon minder elektriciteit verbruikt, onder andere omwille van het mildere weer. Daardoor zetten de Indiërs minder vaak de airco aan. Als de elektriciteitsvraag in 2025 even sterk was gegroeid als de jaren voordien, met 85 terawattuur per jaar, dan had alleen de nieuwe groene energie niet volstaan om die stijging op te vangen. En dan waren er dus wellicht opnieuw meer fossiele brandstoffen verbruikt.
Net zoals China plant ook India trouwens nieuwe steenkoolcentrales. Daar zit er een capaciteitsverhoging van 23 procent in de pijplijn. En nog meer dan in China moet het Indische elektriciteitsnet nog aangepast worden om al die nieuwe zonne- en windenergie ook aan te kunnen.
Wil de Indiase premier Narendra Modi zijn plannen waarmaken en tegen 2030 500 gigawatt aan niet-fossiele elektriciteit installeren, dan zal hij dus nog een tandje bij moeten steken, besluit Carbon Brief.
