"Tot 3.000 cyberaanvallen per dag tegen zorginstellingen": waarom ziekenhuizen geliefd doelwit zijn voor hackers

Om 6.32 uur vanochtend gingen bij de campussen van AZ Monica in Antwerpen en in Deurne alle alarmbellen af. Door een cyberaanval geraakten de IT-systemen van het ziekenhuis ernstig verstoord. Uit voorzorg werden alle servers uitgeschakeld, met een grote impact op de patiënten tot gevolg.

Bij het ziekenhuis werden al vaker pogingen gedaan om in te breken in het systeem, maar het is de 1e keer dat het effectief gelukt is.

"Ziekenhuizen zijn nochtans vrij goed beveiligd", zegt Eddy Willems, expert cybersecurity. "Er bestaan ook strenge regels rond. Toch zijn er altijd gaten te vinden in die beveiliging."

Vaak gaat het om updates die niet zijn uitgevoerd of om een werknemer die op een phishinglink klikt. Bij AZ Monica is het nog onduidelijk hoe de criminelen te werk zijn gegaan.

De medische gegevens van patiënten zijn voor die cybercriminelen vaak de reden om de aanval in te zetten. "Die gegevens zijn heilig voor ons en delen we liefst met zo weinig mogelijk mensen", gaat Willems verder. "Het is dus geen goede zaak als die gegevens zomaar op het internet te vinden zouden zijn."

Voor die gegevens kan vervolgens losgeld geëist worden. Bij een aanval met ransomware, wat bij AZ Monica het geval zou zijn, is dat zeer gebruikelijk. Ransomware is de samentrekking van 'ransom' wat losgeld betekent en 'malware', wat staat voor schadelijke software. Voorlopig is er geen losgeld gevraagd.

"Vaak kan het gevraagde bedrag hoog oplopen, net omdat het over gevoelige inhoud gaat", aldus Willems. "In ongeveer de helft van de gevallen wordt dat losgeld betaald en dat sterkt de cybercriminelen om een aanval uit te voeren."

Instellingen in de zorgsector, waaronder ziekenhuizen, zijn volgens Willems zo'n 2.000 tot 3.000 keer per dag het slachtoffer van een cyberaanval. "Ontzettend veel bedrijven worden getroffen door cyberaanvallen", vertelt Willems. "Zowel IT- als bouwbedrijven hebben tegenwoordig nuttige informatie voor hackers."

Tijdens de coronaperiode waren er plots een pak minder cyberaanvallen op ziekenhuizen. "De reden daarvoor is vrij simpel: de criminelen hadden te veel schrik om zelf in het ziekenhuis te belanden en niet meer geholpen te kunnen worden. Die daling in aanvallen is ondertussen alweer een tijdje gepasseerd."

Hoe lang de problemen bij AZ Monica nog zullen aanslepen, hangt volgens Willems af van het back-upplan dat het ziekenhuis heeft. "De meeste ziekenhuizen en bedrijven hebben een plan om op terug te vallen bij een cyberaanval. Het is moeilijk om in te schatten hoe lang het duurt voor alles weer operationeel is, maar dat kan toch enkele dagen tot zelfs weken duren."

De kans dat de cybercriminelen gevat worden, is eerder klein. "Er wordt losgeld in cryptomunten gevraagd, wat moeilijk te traceren is", gaat Willems verder. "Soms worden ze na maanden of jaren onderzoek wel gevat, omdat de criminelen foutjes maken. Gelukkig gebeurt dat meer en meer, maar de kans blijft heel klein."