"Beste nieuwsombudsvrouw, was interview met VS-ambassadeur in De Afspraak kritisch genoeg?"

“Ik ben een trouwe Canvaskijker, ben nog nooit in de pen gekropen en bewonder de stielkennis van de VRT-journalisten, maar hier werd de bal echt misgeslagen. Belgische politici krijgen terecht een andere meer kritische behandeling (gelukkig maar) die aantoont dat stijl en kritiek samen kunnen gaan en waarbij vragen herhaald worden tot ze beantwoord zijn.”

“Ik begrijp niet waarom het interview met de VS-ambassadeur in België zo onkritisch en mak werd gevoerd. Het werd gewoon een platform om de PR van president Trump te verzorgen.”

Zoals ik in vorige columns al schreef, mag de redactie alle relevante stemmen aan het woord laten. De Amerikaanse ambassadeur is zeker een relevante stem. Hij vertegenwoordigt het officiële standpunt van de Verenigde Staten. Het is belangrijk dat VRT NWS de kijkers hierover informeert.

Maar hoe moet zo’n interview dan verlopen? In het redactiestatuut staat dat er bij interviews geen partijdigheid mag blijken uit de vraagstelling. Toch moet de interviewer kritisch zijn en de geïnterviewde confronteren met vragen en standpunten van anderen. Uit de houding van de journalist mag geen vijandigheid blijken, maar een alerte kritische ingesteldheid. Tegelijk moeten interviews ook fair verlopen en moet de geïnterviewde de mogelijkheid krijgen zijn of haar punt te maken. 

Een interview is dus altijd een evenwichtsoefening. De redactie zal daarbij nooit voor iedereen goed kunnen doen. Mensen die al erg kritisch staan ten opzichte van een gast, zullen een interview nooit scherp genoeg vinden, terwijl andere mensen het storend vinden als een presentator te veel onderbreekt.

Wie het interview nog eens bekijkt , zal zien dat de ambassadeur wel kritische vragen kreeg van de moderator. Zo vroeg ze bijvoorbeeld of Maduro ontvoerd werd, noemde ze de actie "tegen alle internationale regels" en stelde ze de vraag of de VS "juridische redenen verzonnen had" om Maduro op te pakken. Ze maakte ook een opmerking in verband met de toon die president Trump gebruikt. Daarnaast was er ook duiding en analyse van een Amerikaspecialist van VRT NWS en een professor Latijns-Amerikaanse geschiedenis. Ook zij maken kritische bedenkingen bij de acties van de Verenigde Staten. De klacht dat Bill White hier zomaar een forum kreeg, volg ik niet. 

Toch had dit gesprek een andere dynamiek dan andere gesprekken in De Afspraak. De redactie wou verschillende onderwerpen met de ambassadeur bespreken. Hij antwoordde telkens heel uitvoerig, waardoor er weinig ruimte was om door te vragen.

Enerzijds begrijp ik wel dat het voor de redactie onmogelijk is om in een live uitzending alles wat een gast zegt te gaan weerleggen. Dat zou niet tot een vlot gesprek leiden. Anderzijds antwoordde White hier en daar naast de kwestie. Daar had de moderator hem beter wel op aangesproken, want in het redactiestatuut staat ook: als gesprekspartners bewust een vraag ontwijken, wordt dat aangetoond, het best door de vraag te herhalen in dezelfde bewoordingen of door aan te tonen waarom volgens de journalist niet werd geantwoord.

En dan was er nog de inleiding. De redactie vond het belangrijk om de ambassadeur eerst voor te stellen aan het publiek, omdat hij nieuw is en voor het eerst in de studio zat. Dat gebeurde aan de hand van enkele luchtige anekdotes. Uiteraard hoeft het niet altijd zwaarwichtig te zijn, maar ik denk dat veel mensen hun mening over het gesprek hier al gevormd hadden. De introductie was beter korter gehouden.

Hoewel ik niet vind dat de redactie Bill White hier een kritiekloos forum gegeven heeft, kon een en ander wel beter. De redactie blijft de principes die in het redactiestatuut staan best consequent toepassen, zodat het publiek het vertrouwen blijft behouden in de onpartijdige berichtgeving van VRT NWS.