Terwijl Europese landbouwers blijven protesteren tegen het handelsakkoord dat vorige week gesloten werd met de Zuid-Amerikaanse Mercosur-landen, duwt de Europese Unie het gaspedaal in om ook met India (en Australië) tot gelijkaardige deals te komen. Het is alle hens aan dek om zo snel mogelijk los te komen van de Verenigde Staten.
Europese Unie duwt gaspedaal in voor handelsakkoorden met India en Australië: "Loskomen van de VS"
Leen De Witte
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Europese Unie wil snel handelsakkoorden sluiten met India en Australië, na akkoord met Mercosur-landen.
Duitse bondskanselier Friedrich Merz dringt aan op een deal met India: "Laten we het vrijhandelsakkoord tussen India en de EU zo snel mogelijk sluiten."
Protest tegen het Mercosur-akkoord houdt aan, ook in België; landbouwers voerden actie in Oostende.
Ondertekening van het Mercosur-akkoord staat gepland voor zaterdag in Paraguay door Ursula von der Leyen.
De Duitse bondskanselier Friedrich Merz liet er gisteren geen twijfel over bestaan: "Laten we het vrijhandelsakkoord tussen India en de EU zo snel mogelijk sluiten”, zei hij op de eerste dag van zijn bezoek aan het land.
Binnen de EU is Duitsland de belangrijkste partner van India: beide landen wisselen voor 50 miljard euro goederen en diensten uit. Logisch dus dat Merz wil doorpakken. En het handelsverdrag moest eigenlijk vorig jaar al afgeklopt worden - in een razendsnel veranderende wereld is het belangrijker dan ooit om snel af te kloppen en de deal te tekenen.
Export en zeldzame grondstoffen
Dat zou op 27 januari kunnen gebeuren, want dan gaan Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en Raadsvoorzitter Antonio Costa zelf naar India. “Om een akkoord te tekenen. Als het er is natuurlijk”, zei Merz nog wat voorzichtig. Maar, en dat zei de bondskanselier ook nog na zijn ontmoeting met de Indiase premier Narendra Modi: "In elk geval zal er een belangrijke nieuwe stap in die richting gezet worden."
India, met zijn bijna anderhalf miljard inwoners, biedt als land met de meeste inwoners ter wereld grote mogelijkheden voor de Europese economie die vooral op export gericht is. Bovendien is India met z’n zeldzame grondstoffen en elektronische chips ook een broodnodig alternatief voor China, waarmee de EU op gespannen voet staat.
Eigen handelsnetwerk
Vorige vrijdag gaven Europese en Indiase onderhandelaars aan dat ze inderdaad vooruitgang hadden geboekt. Net die dag volgde ook – na maar liefst 25 jaar onderhandelen – groen licht voor de deal met de Mercosur-landen in Zuid-Amerika (Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay). Dat groene licht kwam er niet eensgezind. Hoewel unanimiteit niet vereist was, onderstreept de tegenstand van onder meer Frankrijk, Polen en Ierland hoe strategisch belangrijk het akkoord is voor Europa.
Heel snel ook een deal met India sluiten zou voor de EU een belangrijke, nieuwe stap zijn in de opbouw van een eigen handelsnetwerk, los van de onvoorspelbare VS en minder afhankelijk van China.
Dat India nog altijd een van de grootste afnemers van Russische olie en aardgas is én een groot deel van z’n militair materiaal nog altijd uit Rusland haalt, lijkt niet meer op te wegen tegen het feit dat het land nog altijd "de regels" wil volgen. Het voelt zich niet aangetrokken tot de "pak wat je wil"-strategie van de VS.
Het zijn die landen, die wel willen samenwerken aan economische veiligheid, waarop de EU zich wil en moet richten. India dus, maar ook Australië bijvoorbeeld. Voor de EU zelf is het ook van levensbelang om toegang te behouden tot grondstoffen. Alles zelf doen en maken in de Unie zal niet lukken. De EU zal altijd op het wereldtoneel moeten stappen.
Tactiek van de diplomatie
En daar zal ze uiteraard ook de VS en China blijven tegenkomen. Fors uit de hoek komen, lukt niet omdat veel leiders dat eenvoudigweg niet durven. Maar de vaak bekritiseerde strategie van diplomatie en onderhandelen levert soms ook resultaat op.
Zo toonde China zich gisteren tevreden nu de EU overweegt om minimumprijzen in te voeren voor Chinese elektrische auto’s in plaats van invoerheffingen. Dat prijssysteem houdt rekening met de overheidssubsidies die Chinese autobouwers krijgen. Resultaat: Europese fabrikanten blijven beschermd terwijl Chinese autobouwers de winst behouden op wagens die in de EU verkocht worden.
Maar inzetten op economische samenwerking met meer gelijkgestemden op dat wereldtoneel moet prioriteit worden. Dat komt ook de veiligheid van de Europese Unie ten goede, bleek ook uit het bezoek van Merz aan India.
Daar ging het opnieuw over het vooruitzicht dat Duitsland 6 onderzeeërs kan gaan bouwen voor India, goed voor een contract van 8 miljard dollar (6,85 miljard euro). En symbolisch onbetaalbaar, want India kan zich tonen tegenover China in het gebied rond de Indische en Stille Oceaan.
De grootste wapendeal ooit (die voor alle duidelijkheid nog niet rond is) geeft ook aan dat India richting de EU opschuift en niet naar een alliantie met China en Rusland neigt.
Breder plaatje
De komende weken wordt hard onderhandeld om de deal met India af te ronden, die met de Mercosur-landen wordt komende zaterdag ondertekend. Intussen houdt het protest tegen het akkoord wel aan, ook in België. Landbouwers voerden gisteren actie in Oostende, in de hoop dat het Europees parlement de deal alsnog van tafel veegt.
Volgende week staat het alvast niet op de agenda van de eerste plenaire vergadering van 2026. Dat zou pas in maart of april het geval zijn. Misschien stemmen de parlementsleden wel over de opstart van een procedure bij het Europees Hof van Justitie, om na te gaan of het akkoord in lijn is met de Europese verdragen. Dat zou tot maanden vertraging kunnen leiden.
Volgens een woordvoerder zal de Commissie de komende maanden parlementsleden proberen te overtuigen van het economisch, politiek, diplomatiek en geostrategisch belang van het Mercosur-akkoord. "Nu ligt onze enige focus op het ondertekenen ervan. Von der Leyen zal dat zaterdag doen in Paraguay."
Hoe de VS zullen reageren, valt moeilijk te voorspellen.
