Pubers en adolescenten die extra lang slapen in het weekend hebben een kleinere kans op dagelijkse depressieve gevoelens. Dat blijkt alvast uit een Amerikaans onderzoek bij 16- tot 24-jarigen. De zogenoemde catch-up sleep om de sociale jetlag na een drukke week uit te wissen, is dus zeker geen slechte zaak. Maar het zou nog beter zijn om die sociale jetlag beperkt te houden door tijdens de week regelmatiger en meer te slapen.
Laat je je puber in het weekend beter lang slapen of net niet? Amerikaans onderzoek geeft (genuanceerd) antwoord
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Pubers en jongvolwassenen hebben een drukke agenda: enerzijds moeten ze tijdens de week vaak (relatief) vroeg opstaan om les te volgen, anderzijds hebben ze bij uitstek een druk sociaal leven waarbij ze wel eens laat in bed kruipen. Gevolg: ze bouwen een zogenoemde sociale jetlag op, die ze bij voorkeur tijdens het weekend proberen uit te wissen door extra lang te blijven liggen.
Maar is dat lang slapen in het weekend wel zo'n goede zaak? Hun bioritme kan er verder door verstoord raken, en de jetlag wordt er eigenlijk mee voortgezet, zeggen tegenstanders.
Amerikaanse databank
Onderzoekers Jason Carbone en Melynda Casement hebben een brede steekproef bekeken bij ruim 1.087 Amerikaanse jongeren. Ze gebruikten daarbij data van de National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES).
Hun studie is vandaag opgepikt door pedagoog en onderzoeker Pedro De Bruyckere van Leerpunt. "In Europa hebben we weinig zulk onderzoek. We hebben meestal niet dergelijke goede databanken. Daarom leek het me wel interessant," vertelt De Bruyckere.
Minder kans om zich mentaal slecht te voelen
Het Amerikaanse onderzoek kwam er omdat onregelmatig en te weinig slapen kan leiden tot negatieve of depressieve gevoelens. De conclusie is opmerkelijk: jongvolwassenen die een catch-up sleep houden, zouden 41 procent minder kans hebben op dagelijkse depressieve gevoelens dan wanneer ze dat niet doen.
Om een goed effect te hebben, gaat het best om minstens 2 uur extra slaap, anders is er veel minder voordeel, werd al eerder geconcludeerd .
De ideale oplossing is nog iets anders
Er is wel een belangrijke maar. Het betekent niet dat bijslapen in het weekend de gouden oplossing is. Integendeel zelfs. Het is vooral nuttig wanneer er tijdens de week een slaaptekort wordt opgebouwd, maar het is nog altijd ideaal om het zover niet te laten komen.
"Bij wie gezonde slaapgewoontes heeft tijdens de week, is het voordeel dubbel zo groot als bij weekendslapers", schrijven de onderzoekers. Ze zeggen er ook bij dat er nog verder onderzoek nodig is om die specifieke vergelijking te maken.
Betekent dit dat je je puber best laat uitslapen op zondag? Het eerlijke antwoord is wellicht: 'Het hangt ervan af'
Pedro De Bruyckere
"Betekent dit dan dat je je puber beter laat uitslapen op zondag? Het eerlijke antwoord is waarschijnlijk: het hangt ervan af. Van hoeveel slaaptekort er is opgebouwd. Van hoe laat en hoe onregelmatig de week verlopen is. En vooral van het alternatief. Want zolang voldoende en goed getimede slaap door de week voor veel jongeren geen realistische optie is, lijkt weekendherstel eerder een vorm van compensatie dan van ontsporing", concludeert De Bruyckere in zijn blog .
