De geplande btw-verhoging op bereide maaltijden met een beperkte houdbaarheid zal ook gelden voor schoolmaaltijden die door cateraars worden aangeleverd. Dat bevestigt het kabinet van minister van Financiën Jan Jambon (N-VA). Veel schoolmaaltijden zullen zo duurder worden, terwijl de Vlaamse regering die onder impuls van Vooruit net betaalbaarder wil maken. De maatregel zal ook sommige woonzorgcentra treffen.
Ook schoolmaaltijden van cateraars duurder door hogere btw op afhaalmaaltijden: "Dit zal perverse gevolgen hebben"
Cisse Michiels
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Vanaf 1 maart stijgt de btw op afhaalmaaltijden van 6 naar 12 procent. Dat nieuwe tarief geldt ook voor maaltijden geleverd door cateraars.
De prijsstijging treft zo veel scholen, woonzorgcentra en andere instellingen die maaltijden van externe cateraars afnemen.
Politiek is dat een pijnlijke zaak voor Vooruit: de partij pleit net voor betaalbaardere, gezonde maaltijden voor scholieren.
Vanaf 1 maart stijgt de btw op afhaalmaaltijden van 6 naar 12 procent. Het is één van de maatregelen die de federale regering in november nam om het gat in de begroting te verkleinen.
Over de details van die verhoging was wekenlang discussie binnen de regering. Eind december werd vastgelegd dat de btw-verhoging niet alleen geldt voor onder meer frituren en pizzeria's, maar voor "elke bereide maaltijd met een maximale houdbaarheid van twee dagen".
Scholen en woonzorgcentra
Dat betekent dat ook een groot deel van de schoolmaaltijden onder de nieuwe btw-regels vallen. Dat bevestigt het kabinet van minister van Financiën Jan Jambon (N-VA).
Veel scholen die warme maaltijden aanbieden, doen een beroep op een professionele cateraar uit de privésector. Die maakt de maaltijden en levert ze dan aan de scholen, om het eten de dag zelf voor te schotelen aan de leerlingen.
Dat is ook het geval in heel wat woonzorgcentra en andere instellingen. Ook zij vallen dus onder het nieuwe tarief.
"Het is eenvoudig: alles wat door cateraars wordt geleverd, krijgt een nieuw tarief, wat in eigen huis bereid wordt niet", zegt de woordvoerder van Jambon.
Niet alle scholen werken met zo'n externe commerciële cateraar en zeker in veel woonzorgcentra wordt nog ter plaatse gekookt. Niet alle scholen en woonzorgcentra zullen de prijzen dus zien stijgen.
Sector: "Scholen zullen afhaken"
Waar btw-verhoging geldt, zal die waarschijnlijk rechtstreeks doorgerekend worden aan de scholen en dus de scholieren en hun ouders. Het zou gaan om enkele euro's per maand.
"Een maaltijd kost bij ons 3 euro exclusief btw. Met 6 procent btw komt daar 18 cent bij, vanaf maart zal dat dan 36 cent zijn", zegt Arthur Hanssens, CEO van Hanssens Catering. Zij zijn marktleider in Vlaanderen en leveren dagelijks zo'n 60.000 warme maaltijden aan scholen.
"Ik begrijp dat men middelen zoekt, maar voor deze doelgroep heeft dit perverse gevolgen", klinkt het bij sectorfederatie Belgian Ready Meals Association (Brema). "Scholen en ouders haken nu al af vanwege de kostprijs. Dat zal alleen maar toenemen als het duurder wordt", zegt secretaris-generaal Anneleen Vandewynckel.
Ongezonde alternatieven zoals boterhammen met choco of een diepvriespizza 's avonds blijven aan 6 procent btw
Arthur Hanssens, Hanssens Catering
"Ongezonde alternatieven zoals boterhammen met choco of een diepvriespizza 's avonds blijven aan 6 procent btw. Mensen die het minder breed hebben, gaan sneller zoeken naar dat goedkope alternatief", zegt Hanssens. "Ook een kleine prijsstijging kan een verschil maken."
"Klanten, ook de overheid, vragen om duurzaamheid en kwaliteit, maar eigenlijk is aan het einde van de rit de prijs altijd het belangrijkste", zegt Vandewynckel. De bereide-maaltijdenproducenten leveren samen meer dan 100.000 maaltijden per dag aan scholen. Ze voorzien ook onder meer maaltijden aan huis voor oudere mensen die zelf niet meer kunnen koken, gevangenissen en kinderdagverblijven.
Kans op uitzondering is klein
Binnen de onderwijswereld klinkt bezorgdheid over de aankomende btw-verhoging en de gevolgen. Sommigen hopen dat er alsnog een uitzondering komt omdat de wet nog niet definitief gestemd is. Het Koninklijk Besluit ligt op dit moment voor advies bij de Raad van State waarna het opnieuw op de regeringstafel komt.
Al is de kans erg klein dat de regering zich aan uitzonderingen zal wagen. De btw-hervorming is op dit moment al bijzonder complex, de regering wil vermijden dat het helemaal een kluwen wordt.
Vooruit beloofde gratis schoolmaaltijden
Dat de btw-verhoging ook scholen treft, is pijnlijk voor Vooruit. Gezond en betaalbaar eten voor scholieren is een kernthema van de partij. De socialisten voerden campagne met een plan voor gratis schoolmaaltijden.
Uiteindelijk moesten ze vrede nemen met een compromis binnen de Vlaamse regering. Die voorziet een subsidiepot voor gezond eten op school, maar enkel als gemeentebesturen ook een deel van de kosten opnemen. Voorlopig doen 29 steden en gemeenten mee. In de praktijk is er te weinig geld voor een volledige maaltijd: meestal gaat het Vlaams geld naar fruit of yoghurt.
Door de btw-verhoging zal een maaltijd op school deze legislatuur voor veel leerlingen dus niet goedkoper, maar net duurder worden.
Oppositie: "Dit krijgt u toch niet uitgelegd?"
De linkse oppositiepartijen hebben forse kritiek. "De btw op warme maaltijden wordt verdubbeld, terwijl u campagne hebt gevoerd voor gratis maaltijden. Dat krijgt u toch niet uitgelegd?", zei Raoul Hedebouw (PVDA) gisteren in de Kamer.
Voor de meest kwetsbare kinderen is het risico reëel dat de lege brooddoos opnieuw opduikt
Oppositiepartij PS
De PS berekende dat de btw-verhoging een gezin met twee kinderen die op school eten gemiddeld 90 euro extra per jaar zal kosten. "Voor gezinnen uit de middenklasse is dit een nieuwe aanval op hun koopkracht. Voor de meest kwetsbare kinderen is het risico reëel dat de lege brooddoos opnieuw opduikt", klinkt het in een persbericht.
Bij Vooruit verwijzen ze voor vragen over de btw-hervorming door naar bevoegd minister Jambon.
