Blijft M HKA in Antwerpen dan toch een museum? Minister Gennez bereid om "nieuwe kans" te geven

Minster Gennez is bereid om het M HKA alsnog een nieuwe kans te geven op een "nieuwe start". Het museum zou onder bepaalde voorwaarden een museum kunnen blijven, met gegarandeerde subsidies.

In de aangekondigde grote hertekening van het Vlaamse museumlandschap van Gennez was nochtans gezegd dat het Antwerpse M HKA zijn museale functie zou verliezen en zou omgevormd worden tot een kunstencentrum. Dinsdag noemde M HKA die beslissing nog onwettig.

"Als het van mij afhangt, wordt in het projectplan niet uitgesloten dat het M HKA verdere ondersteuning zoekt en vindt voor de verderzetting van een of meer museale functies indien vanuit het participatietraject zou blijken dat de instelling die functie kan waarmaken", aldus Gennez.

"Vandaag is dat onvoldoende het geval. Maar het is ook niet ondenkbaar dat het wel lukt."

Tegen de plannen van de minister om het M HKA om te vormen tot een kunstencentrum kwam veel kritiek. Kunstenaar Luc Tuymans noemde het "gezichtsverlies voor de stad" en cultuurschepen Lien Van de Kelder (Vooruit) kreeg tijdens de Antwerpse gemeenteraad de wind van voren.

Begin 2025 werden nog grote plannen aangekondigd voor een nieuwbouw voor het M HKA, begin oktober was er van die plannen geen sprake meer. Gennez zei toen dat het museum moest omgevormd worden tot een internationaal kunstencentrum "met ruimte voor tentoonstellingen, residenties, ateliers, workshops en onderwijs".

"We kunnen alleen maar blij zijn met de mededeling dat het M HKA toch een museum zou kunnen blijven", reageert Dieter Vankeirsbilck, waarnemend directeur van het M HKA. "De komende maanden moeten we in alle openheid kunnen spreken over de mogelijke scenario's. Wij moeten nu ons bestaansrecht verdedigen."

Oorspronkelijk kreeg het museum in 2026 en 2027 een transitieperiode om omgevormd te worden tot kunstencentrum, nu zal het M HKA die periode gebruiken om zijn functie als museum te bewijzen. "We zijn zeker bereid om onze werking bij te sturen", aldus Vankeirsbilck. "We moeten nadenken over de hedendaagse rol van ons museum en daar moeten we iedereen bij betrekken, ook de kunstenaars en galeriehouders."

Het M HKA blijft wel hoopvol om in de toekomst een nieuw gebouw te krijgen. "Dat stond al 10 jaar op de agenda en zat in de eindfase", zegt Vankeirsbilck. "Met een nieuw gebouw zouden we de collectie van de Vlaamse gemeenschap meer kunnen tonen. Dat zou kunnen in ons huidige gebouw, maar dan moeten er dringend werken uitgevoerd worden."