Kerstboomverbrandingen onder vuur: "Uitstoot gelijk aan vrachtwagen die 300.000 kilometer rijdt"

In Paal, in Beringen, wordt de kerstboomverbranding dit jaar in een nieuw jasje gestoken. Organisator Middenstand Paal kiest voor de nieuwe naam 'Paal Vlamt' en een nieuwe locatie, de terreinen van Flandria Paal. Ze hopen zo meer mensen aan te trekken, omdat die terreinen dichter bij het dorpscentrum liggen. "Voor het eerst wordt er ook een grote tent geplaatst", zegt organisator Bregt Vanzonhoven. 

De Vlaamse milieuregelgeving laat kerstboomverbrandingen toe, tenminste als er toestemming is van het lokale bestuur én als de kerstboomverbranding gebeurt op voldoende afstand van de woningen. In Limburg gaat het dit jaar bijvoorbeeld om 6 evenementen. Die worden allemaal georganiseerd door lokale verenigingen. 

Eerder dit jaar deed de Vlaamse Milieumaatschappij wel nog aanbevelingen aan lokale besturen om te stoppen met de evenementen. In het kader van luchtbeleid kwam de VMM met een nieuwe screeningstool en een stappenplan voor een lokaal luchtbeleidsplan. Een tip was om "geen kerstboomverbrandingen meer toe te laten of te organiseren".

Verder werd ook aangeraden om "vuurschalen op winterfeesten te verbieden". Voor die laatsten waren er volgens de VMM alternatieven zoals vuurschalen met led's en waterdamp. Na protest van N-VA werden de voorstellen ingetrokken. Hoe het met de huidige aanbevelingen zit, is niet duidelijk. 

Ook longtoxicoloog Tim Nawrot van de UHasselt zegt dat voorzichtigheid op zijn plaats is. "Ik begrijp de nostalgie en het sociale, maar in dennenhout zitten harsen. Bovendien is het hout vaak nog vrij vochtig. Naast fijnstof en roet komen ook polyaromatische koolwaterstoffen vrij. We weten dat die kankerverwekkend zijn."   

Door het grote aantal kerstbomen dat op de brandstapel belandt, is de impact vaak ook groot. "Gemiddeld ligt de uitstoot even hoog als die van een vrachtwagen die 300.000 kilometer aflegt. Maar op een kerstboomverbranding zitten geen filters, dus alle stoffen komen direct in de omgeving terecht." 

Tegelijk gaat het dus wel maar om 1 avond waarop veel stoffen vrijkomen, al blijkt dat een bedrieglijke geruststelling te zijn. "We weten dat piekblootstellingen vooral risico's inhouden voor gevoelige profielen zoals oudere mensen of mensen met astma of hart- en vaatziekten. Zij lopen door zo'n kerstboomverbranding meer kans op een astma- of hartaanval. Dat risico is er zowel vlakbij het vuur als verderaf", besluit Nawrot.  

In Hasselt staat de komende 2 weekends telkens  1 kerstboomverbranding gepland. "We hebben geen regels die het verbieden en hebben dus toestemming gegeven", klinkt het bij het stadsbestuur. Ook in Beringen is er op zaterdag een kerstboomverbranding. "Het gaat om een jarenlange traditie", aldus burgemeester Thomas Vints. "We zagen dan ook geen reden om het te verbieden."

Vints wil er vooral op letten dat de slinger niet doorslaat. "In de zomer laat je ook  kampvuren toe bij jeugdverenigingen. Als je tegen kerstboomverbrandingen optreedt, waar stopt het dan? Laat ons dan meteen ook alle houtkachels verbieden." 

Vlaams parlementslid Andy Pieters (N-VA) uit Maasmechelen vindt een totaalverbod op kerstboomverbrandingen in Vlaanderen onbespreekbaar. "Luchtkwaliteit is een prioriteit en houtstook brengt inderdaad uitdagingen met zich mee, maar wij gaan dit echt niet verketteren." 

"Verenigingen moeten mensen kunnen blijven samenbrengen in tijden die vaak donker zijn", gaat Pieters verder. "Bovendien kunnen huidige uitstootmodellen onmogelijk 100 procent correct zijn, want lokale uitstoot door houtstook of wegenwerken vallen op dit moment niet correct mee te nemen in de berekening."