In de Verenigde Staten is Aldrich Ames overleden, een van de meest beruchte dubbelspionnen in de Amerikaanse geschiedenis. Ten tijde van de Koude Oorlog werkte hij voor de Amerikaanse inlichtingendienst CIA, maar hij speelde tegelijk ook informatie door aan de Sovjet-Unie. Ames is 84 geworden, hij zat een levenslange gevangenisstraf uit.
Beruchte dubbelspion Aldrich Ames, die Amerikaanse geheimen doorspeelde aan Sovjet-Unie, overleden
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
In 1962 belandde Aldrich Ames bij de Amerikaanse buitenlandse inlichtingendienst CIA, nadat hij zijn studies stopgezet had. Ames kon daar aan de slag omdat zijn vader er werkte als analist.
Net in 1962 beleefde de Koude Oorlog tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie een van zijn meest intense momenten. De Sovjet-Unie had kernraketten op Cuba geplaatst, wat leidde tot een gevaarlijke confrontatie met de VS. Een oorlog met kernwapens werd maar nipt vermeden.
Toch was het niet de Sovjet-Unie waar Ames zich in het begin van zijn carrière mee bezighield. In 1969 werd hij naar Turkije gestuurd om daar buitenlandse agenten te rekruteren. Maar 3 jaar later werd hij al teruggehaald omdat zijn alcoholgebruik problemen veroorzaakte.
Zijn eerste huwelijk, met CIA-agente Nancy Segebarth, stond ook op springen. Het koppel ging uit elkaar.
Alcoholmisbruik en financiële problemen
In de jaren nadien leidde Ames alcoholmisbruik meermaals tot grove fouten. Zo liet hij eens een aktetas vol geheime informatie achter in de metro. Toch werd hij in 1981 naar Mexico-Stad gestuurd. Daar leerde hij zijn tweede vrouw kennen, Maria del Rosario Casas Dupuy, een cultureel attaché bij de Colombiaanse ambassade en later ook CIA-agente.
Toen Ames en zijn vrouw in 1983 terugkeerden naar de VS, werd hij het hoofd van de CIA-afdeling voor contraspionage in de Sovjet-Unie. Zijn alcoholgebruik was echter nog altijd problematisch.
Ames kreeg ook steeds meer financiële problemen. Naast de maandelijke alimentatie voor zijn eerste vrouw, hield zijn tweede vrouw er ook een zeer luxueuze levensstijl op na.
Ontmaskering van CIA-agenten in de Sovjet-Unie
Op zijn proces achteraf verklaarde Ames dat het zijn geldproblemen waren die hem deden beslissen om geheime informatie door te verkopen aan de Sovjet-Unie.
In 1985 bezorgde hij de Sovjet-Unie de namen van enkele officieren van de KGB (de inlichtingendienst van de Sovjet-Unie) die in het geheim voor de Amerikaanse binnenlandse inlichtingendienst FBI werkten. In ruil kreeg hij 50.000 dollar.
Ames bleef in de daaropvolgende jaren informatie doorspelen aan de Sovjet-Unie, vooral namen van CIA-spionnen die in de Sovjet-Unie actief waren. De Verenigde Staten hadden de grootste moeite om te achterhalen waarom zo veel agenten werden ontmaskerd.
Op 21 februari 1994 werden Ames en zijn vrouw opgepakt na een operatie die bijna een jaar lang voorbereid was. Ames werd beschuldigd van spionage en belastingontduiking, zijn vrouw van medeplichtigheid. Ze pleitten allebei schuldig.
Ames werd veroordeeld tot levenslang zonder de kans op vervroegde vrijlating, zijn vrouw kreeg 5 jaar cel en kwam nadien ook vrij.
2,5 miljoen dollar
Tijdens zijn proces gaf Ames toe dat hij voor zijn informatie in totaal 2,5 miljoen dollar had gekregen. Geld waarmee hij onder meer een Jaguar en een huis van 540.000 dollar kocht, terwijl zijn jaarloon bij de CIA zowat 70.000 dollar was.
In een interview vanuit de gevangenis met de krant Washington Post de dag voor zijn veroordeling zei Ames dat hij begon te spioneren uit "financiële problemen, zowel acuut als aanhoudend". Hij uitte "diepe schaamte en schuldgevoel" voor "dit verraad van vertrouwen, gepleegd uit de meest laffe motieven", namelijk geld om schulden af te betalen.
Maar hij minimaliseerde de schade die hij had aangericht. Hij vertelde de rechtbank dat hij niet geloofde dat hij de VS "merkbaar schade" had berokkend of de Sovjet-Unie "merkbaar had geholpen".
"Het ging om het geld. Ik denk niet dat hij ooit echt heeft geprobeerd iemand te laten geloven dat het om meer ging dan dat," vertelde FBI-agent Leslie G. Wiser, die betrokken was bij het onderzoek dat leidde tot Ames' arrestatie, in 2015 aan het BBC-programma Witness History .
"Een kwaadaardige verrader van zijn land"
Als dubbelspion heeft Ames zowat alle CIA-spionnen in de Sovjet-Unie geïdentificeerd, wat leidde tot de dood van minstens 10 van hen. Hij bracht meer dan 100 geheime operaties in gevaar.
De toenmalige directeur van de CIA, R. James Woolsey, omschreef Ames als "een kwaadaardige verrader van zijn land". Woolsey zei dat de agenten die Ames had verraden, stierven omdat een "moordende verrader een groter huis en een Jaguar wilde".
