Nederland stuurt 123.000 vierkante centimeter donorhuid naar Zwitserland: hoe werkt dat?

Bij de zware brand op nieuwjaarsdag in Crans Montana raakten 116 mensen gewond, van wie er 83 nog altijd in het ziekenhuis liggen. De meesten hebben ernstige brandwonden. Vrijwel onmiddellijk vroegen brandwondencentra in Zwitserland om donorhuid van de Nederlandse weefselbank ETB-BISLIFE.

In totaal heeft Zwitserland 123.000 vierkante centimeter donorhuid gevraagd aan de weefselbank. Van daaruit is intussen al 20.000 vierkante centimeter donorhuid naar Zwitserland gestuurd.

Donorhuid is cruciaal in deze fase, zegt plastisch chirurg Karel Claes. Hij is hoofd van het brandwondencentrum aan het UZ Gent. "Het is erg belangrijk dat diepe brandwonden zo snel mogelijk verwijderd worden, om infecties te vermijden en het reconstructieproces met eigen huid te kunnen starten. Door brandwonden te verwijderen, creëren we echter open wonden. Die wonden moeten tijdelijk weer bedekt worden om vocht- en bloedverlies te vermijden."

Voor dat proces wordt donorhuid gebruikt, en daarbij is tijd belangrijk. "Na 2 dagen doen we meestal eerst een check om te zien hoe diep de brandwonden zitten. Maar vanaf het moment dat we dat weten, moet het zeer snel gaan. Zo kunnen we ook snel een transplantatie met eigen huid uitvoeren."

In tegenstelling tot donatie van andere weefsels zoals hart, longen en nieren moet er geen specifieke 'match' met een donor gevonden worden. "Alle huid die we krijgen, kunnen we op elke patiënt toepassen. Patiënten hoeven geen speciale medicatie te nemen en er is ook geen directe afstoting", legt Claes uit. Al kan de donorhuid niet definitief blijven. "Na een tijd begint er wel een soort afstotingsproces, dus moet die huid wel verwijderd worden."

De Zwitserse brandwondencentra hebben in totaal om 123.000 vierkante centimeter donorhuid gevraagd. Niet onlogisch, want van donorhuid heb je heel veel nodig, zegt Claes. "Om een idee te geven: 1 handpalm komt overeen met 100 vierkante centimeter huid en 1 procent van de totale lichaamsoppervlakte."

Bijna 20 van de slachtoffers in Zwitserland zouden voor meer dan 60 procent verbrand zijn. Dan heb je heel wat donorhuid nodig. "Soms zijn meerdere operaties nodig, of moet de operatie herhaald worden. Dus moet een patiënt twee keer zijn lichaamsoppervlak aan donorhuid hebben om te kunnen herstellen." 

De huid komt van mensen die orgaandonor zijn. "Het is onderdeel van het gebruikelijke donatieproces", zegt Claes. "Als een patiënt overlijdt en hij heeft zich aangemeld als donor, gaan we eerst kijken naar hart, longen, nieren... om die organen te kunnen gebruiken voor donatie. Daarna, als de huid het dan nog toelaat, kunnen we huid afnemen om daar donorhuid van te maken."

Het UZ in Gent heeft geen eigen weefselbank omdat er zeer strikte voorwaarden zijn. "Je moet aan heel wat voorwaarden voldoen waarvoor wij niet de mogelijkheden hebben. Wij kopen het ook aan in de Nederlandse weefselbank. Het brandwondencentrum van het militair hospitaal in Neder-Over-Heembeek heeft wel een bank waar zij over donorhuid beschikken."

Naast donorhuid zijn er nog andere alternatieven. "Wij noemen dat dermale substituten. Integra is daar een voorbeeld van. Dat is opgebouwd uit synthetisch of dierlijk collageen. Dat vormt eigenlijk een laagje dat je op de wonde legt ter vervanging van donorhuid. Die subsituten groeien dan in. Meestal zit er een siliconen bovenlaagje over, dat laagje kan je later verwijderen om dan een transplantatie met eigen huid uit te voeren."

Deze alternatieven zijn wel veel duurder dan donorhuid. "We spreken soms over kosten tussen de 6 en 20 euro per vierkante centimeter."