Wie zit er achter de 'Vulkangruppe' en de stroomstoring in Berlijn?

Sinds dit weekend zitten tienduizenden gezinnen in de Duitse hoofdstad Berlijn zonder stroom. Het gevolg van een brand aan verschillende kabels vlak bij een elektriciteitscentrale. Hoewel de brand snel geblust was, vielen 45.000 huishoudens en 2.200 bedrijven in het zuidwesten van Berlijn zonder elektriciteit. Sommige gezinnen hebben ook geen verwarming.

"De centrale ligt aan een kanaal, en over dat kanaal hangt een soort brug van hoogspannings- en andere kabels", zegt correspondent Chiem Balduk in Berlijn. "Die hele brug heeft in brand gestaan. Die kabels moeten in principe tegen veel kunnen, maar zijn zo zwaar beschadigd dat het een tijd gaat duren voor alles weer hersteld is."

De gevolgen in de getroffen buurt zijn groot. "De scholen zijn gesloten. Het openbaar vervoer rijdt niet meer. Liften in flatgebouwen werken niet meer. Mensen die niet in hun woning of appartement kunnen blijven, worden opgevangen in bijvoorbeeld sporthallen en scholen die niet in de getroffen wijken liggen", zegt Balduk.

"Veel mensen vroegen zich af wat er aan de hand was. De informatie kwam heel traag op gang en een enkeling zei dat het het begin van een oorlog moest zijn", schetst Balduk de angst en de onduidelijkheid bij de inwoners.

Het was geen oorlog, maar ook geen ongeluk. Al snel eiste een links-extremistische groep de verantwoordelijkheid op. In een brief aan de politie schreef de zogenoemde Vulkangruppe dat zij verantwoordelijk zijn voor de brandstichting.

De Vulkangruppe noemt de actie een "daad van zelfverdediging en internationale solidariteit met iedereen die de aarde en het leven beschermt".

De Vulkangruppe is "een vrij mysterieuze groep", zegt correspondent Chiem Balduk. "De groep bestaat onofficieel al sinds 2011, maar men heeft nooit kunnen achterhalen wie daar precies achter zit en hoe groot die groep precies is."

De Vulkangruppe zit achter enkele andere recente brandstichtingen in de omgeving van Berlijn. "De afgelopen tijd waren ze vrij aanwezig. In september was er een soortgelijke aanslag bij een technologiepark in het zuidoosten van de stad. Ook toen werkte de stroom een aantal dagen niet, er werden vooral bedrijven getroffen. Ze hebben eerder ook twee keer de stroomvoorzieningen voor de Tesla-fabriek in de buurt van Berlijn verstoord."

Iedere keer wisten ze te ontkomen. "In online boodschappen heeft de Vulkangruppe die acties opgeëist. De politie heeft die boodschappen onderzocht en noemt ze authentiek. Maar wie die groep precies is, geen flauw idee."

Uit hun boodschappen blijkt dat de Vulkangruppe een extreemlinkse groep is "die zich tegen het kapitalisme in het algemeen keert, en de laatste tijd ook tegen artificiële intelligentie en de hoeveelheid stroom die daarvoor gebruikt moet worden", zegt Balduk.

De groep schrijft nu dat ze deze recente actie plegen "als een vorm van zelfverdediging tegen onze honger naar energie. Het was niet de bedoeling om een stroomstoring te veroorzaken, maar vooral om die energiecentrale aan te vallen."

"Tegelijk schrijven ze dat de buurt die nu getroffen is, best een welvarende buurt met veel villa's is. Hun medeleven voor de villa-eigenaren is beperkt. Maar ze bieden wel hun excuses aan aan de minder rijke inwoners van die buurt."

Intussen zijn de ziekenhuizen in de omgeving wel weer aangesloten op het net. Maar momenteel zitten 30.000 gezinnen nog altijd zonder stroom en dat zal nog tot en met donderdag duren. Als je afhankelijk bent van elektrische verwarming, zit je al die tijd zonder verwarming en zonder warm water. En dat met temperaturen die ver onder nul liggen.

"We zien soms schrijnende situaties", zegt Balduk. "Kai Wegner, de burgemeester van Berlijn, bezocht een noodopvang waar hij een 97-jarige vrouw ontmoette die de nacht moest doorbrengen in een open ruimte, onder meerdere dekens. De zoon van de vrouw vroeg Wegner hoe het kon dat zij anno 2026 in een stad als Berlijn op die manier moest slapen. De burgemeester werd daar voor schut gezet."