Iedereen viel van zijn stoel toen op het jongste filmfestival van Venetië de Gouden Leeuw werd bekendgemaakt. De prijs voor beste film ging naar ‘Father, mother, sister, brother’ van veteraan Jim Jarmusch. Vandaag komt de film bij ons in de zalen en kunt u zelf gaan zien of die trofee verdiend is. De kans is groot dat u instemmend mompelend de zaal verlaat.
Hoe onverwachte winnaar Gouden Leeuw ‘Father, mother, sister, brother’ je meer vertelt dan je denkt
Gepubliceerd:
Lieven Van Gils
Lieven is filmjournalist bij VRT NWS.
De grote favoriet voor de hoofdprijs in Venetië was ‘The voice of Hind Rajab’, over het meisje dat in een auto omkwam door Israëlisch geweervuur. Die film was een luide schreeuw om aandacht voor het lot van de Palestijnen in Gaza, en trof iedereen vlijmscherp in het hart. De film van Jarmusch doet precies het tegenovergestelde. Hij bestaat uit drie luikjes, waarin stiltes en dingen die niet gezegd worden de dienst uitmaken. En toch kruipt hij onder je huid.
1. Father
‘Father, mother, sister, brother’ is een triptiek: 3 korte films die inhoudelijk niets met elkaar te maken hebben, maar thematisch wel duidelijk verwant zijn. Telkens draait het om familieleden die samenkomen. In het eerste deel gaan een broer en zus (Adam Driver en Mayim Bialik) op bezoek bij hun oude vader (Tom Waits), die in een sjofel huisje buiten New Jersey woont.
De zoon heeft een doos levensmiddelen meegebracht en lijkt zijn vader al vaker financieel uit de nood te hebben geholpen. Toch zijn er aanwijzingen dat de man minder behoeftig is dan hij laat uitschijnen — zoals de Rolex rond zijn pols. Maar veel meer komen we niet te weten, noch over hem, noch over zijn kinderen. Ze drinken thee of water. De gesprekken over koetjes en kalfjes kabbelen voort, met horten en stoten, tot het tijd is om weer te vertrekken.
Als kijker moet je af en toe lachen om zoveel knulligheid en sprakeloosheid. Maar tegelijk word je er licht ongemakkelijk van. Misschien omdat je meer herkent dan je zelf zou willen toegeven?
2. Mother
In het tweede deel (‘Mother’) ontvangt een schrijfster (Charlotte Rampling) haar twee dochters in haar rijhuis in Dublin. Blijkbaar komen ze elk jaar één keer langs. De ene (Cate Blanchett) is een wat seutig type. De andere (Vicky Krieps, met roze haren), is de rebel. Ze doet zich voor als een succesvolle influencer maar kon amper de Uber betalen om ter plaatse te geraken. Alles voor de schone schijn.
De stiltes aan tafel zijn minstens even oorverdovend als het gerinkel van de koffielepeltjes in het porseleinen servies. Opnieuw voel je als kijker de plaatsvervangende schaamte opborrelen. Maar tegelijk merk je de genegenheid en oprechte affectie tussen de dochters en hun moeder, hoewel ze de woorden niet vinden om die gevoelens te uiten. Eenvoudige rituelen, hoe onbehaaglijk ook, kunnen daarbij helpen.
Volgens actrices Vicky Krieps en Charlotte Rampling bieden familierituelen meer houvast dan we zelf beseffen
3. Sister, brother
In het laatste hoofdstuk ('Sister brother') belanden we in Parijs, waar een zus (Indya Moore) en een broer (Luka Sabbat) het appartement bezoeken van hun pas overleden ouders. Ze hebben elkaar lang niet gezien, maar terwijl ze foto’s van vroeger bekijken wordt duidelijk dat zij wél een innige band hebben.
‘The twin factor’, zegt Skye, terwijl ze zich liefdevol in de armen van haar grote broer nestelt. Niets zo sterk en betrouwbaar als familiebanden. Hoe flinterdun ze soms ook geworden zijn.
Volgens Luka Sabbat moet je de drie delen bekijken als hoofdstukken van één verhaal
Veel gebeurt er niet in deze film nee, eigenlijk niks. Geen actie, geen seks, geen grote emoties. Een vleugje humor hier en daar ja, dat is het zowat. Best mogelijk dat je anderhalf uur lang op je honger blijft zitten.
Maar Jim Jarmusch toont ons het leven zoals het is: met pauzes en stiltes en kleine gebaren die meer vertellen dan je denkt. Wedden dat je toch moet toegeven dat dit niemendalletje van een film je niet onberoerd laat?
De onspectaculaire trailer van 'Father, mother, sister, brother'
'Father mother sister brother' komt vandaag in de bioscoop.
