Januari is documentairemaand, met meer dan 30 titels op VRT Canvas en meer dan 50 op VRT MAX. Tussen al dat aanbod is het soms zoeken waar je moet beginnen. Daarom deze selectie van 3 documentaires van VRT Documania die je absoluut wil zien. Van muzikale iconen tot maatschappelijke thema's: dit zijn verhalen die verrassen en bijblijven.
Over Poetin, Japan en Bowie: 3 documentaires uit VRT Documania die je zullen bijblijven
'Mr Nobody against Putin': zo legt Poetin het onderwijs aan banden
"Als je in Frankrijk je tank met benzine wil vullen, moet je op dit moment meer dan 150 euro betalen. De Fransen zullen binnenkort zoals musketiers op paarden rondrijden." Het is maar een fractie van de hallucinante propaganda die vandaag in de Russische leerplannen staat.
'Mr Nobody against Putin' vertelt de omslag in een basisschool door de lens van de gedreven leraar Pavel 'Pasha' Talankin. Op vraag van het regime van Poetin legt hij de veranderingen vast, als bewijs dat zowel leerkrachten als leerlingen netjes in de opgelegde pas lopen. Maar gekweld door schuldgevoelens – en de wetenschap dat zijn eigen leven in gevaar is – besluit hij in 2024 zeven harde schijven vol uniek materiaal het land uit te smokkelen.
De documentaire toont hoe een dictatuur vandaag werkt: niet met tanks, maar met onderwijs. Intussen zie je Talankin worstelen tussen gehoorzaamheid en verzet. Hij noemt zich dan wel een 'nobody', toch laat hij de wereld als een ware verzetsstrijder zien hoe de oprukkende nationalistische propaganda daadwerkelijk het dagelijkse leven overneemt.
8 januari op VRT Canvas, nu al te bekijken op VRT MAX .
'Black box diaries': hoe ook Japan een #MeToo-beweging kreeg
In 2015 werd journalist Shiori Ito verkracht door een invloedrijke collega. Wat volgde, was geen rechtvaardige vervolging, maar een jarenlange strijd tegen een systeem dat haar wilde laten zwijgen. In 'Black box diaries' neemt Ito zelf de camera op en documenteert ze haar poging om haar aanrander voor de rechter te brengen.
Het resultaat is hartverscheurend en moedig. Ito combineert heimelijk gemaakte opnames, beveiligingsbeelden en pijnlijk kwetsbare videodagboeken tot een documentaire die aanvoelt als een thriller. Je ziet hoe haar familie smeekt te zwijgen, hoe online trollen haar uitschelden, hoe politici haar wegwuiven.
Want in Japan heerst een meedogenloze schaamtecultuur. Slechts 4 procent van de slachtoffers van seksueel geweld doet er aangifte.
'Black box diaries' is moeilijk om naar te kijken, maar essentieel. Het toont niet alleen de moed van één vrouw die tegen de groepsnormen ingaat, maar ook hoe diep systemisch falen kan reiken wanneer macht en schaamte samenkomen. Een documentaire die verandert hoe je naar gerechtigheid kijkt. 14 januari op VRT Canvas, nu al te bekijken op VRT MAX .
'David Bowie: the final act': hoe Bowie de dood omtoverde tot kunst
10 jaar geleden overleed David Bowie, amper 2 dagen nadat hij zijn laatste album 'Blackstar' uitbracht. Een meesterwerk waarin hij zijn eigen sterfelijkheid omtoverde tot kunst. 'David Bowie: the final act' vertelt het verhaal van die laatste creatieve periode. En hoe Bowie daarvoor eerst moest terugkeren uit de artistieke dood.
Want tegen de jaren 1990 leek zijn carrière op sterven na dood. De kameleon van de popmuziek werd afgeschreven als een reliek uit een voorbije tijd. Maar wat volgde, was de meest opmerkelijke wederopstanding in de muziekgeschiedenis: van zijn legendarische Glastonbury-optreden in 2000 tot experimenteren met het internet en het schrijven van zijn eerste musical.
Regisseur Jonathan Stiasny koos ervoor om de bekende Ziggy- en Berlijn-verhalen links te laten liggen. In plaats daarvan toont hij hoe Bowie keer op keer de mislukking omarmde en transformeerde. De documentaire zigzagt door zijn leven, met steeds 'Blackstar' als zwart gat op de achtergrond.
Het resultaat is geen heldenverering, maar een essay over creativiteit en de dood. Bowie choreografeerde zijn eigen verdwijning alsof het zijn laatste optreden was. En dat was het ook.
Vanaf 10 januari op VRT MAX, op 12 januari op VRT Canvas.
Ook te bekijken via VRT Documania op VRT MAX : Oscarwinnaar 'No other land' over de vriendschap tussen een Palestijnse activist en een Israëlische journalist, de VRT-productie 'Terug naar Joegoslavië' over de Bosnische oorlog en het vrij eenzijdige, maar unieke portret 'Bardot' over de pas overleden actrice Brigitte Bardot. Op 18 januari wordt ook 'Nick Cave's Veiled World' bijgezet in de selectie, tegelijk met de lancering van de reeks 'The death of Bunny Munro', gebaseerd op Nick Caves gelijknamige roman.
