Cilia Flores is niet zomaar de vrouw van de Venezolaanse president Nicolás Maduro. Dat de VS ook haar heeft gevangengenomen en wil laten berechten, is opvallend maar tegelijk niet zo verrassend. "Ze is een van de machtigste vrouwen van het land. De Venezolanen zien haar als één geheel met Maduro."
Waarom de VS ook de echtgenote van Maduro gevangennam: "Een van de machtigste vrouwen in Venezuela"
Freek Willems
Gepubliceerd:
In tegenstelling tot foto's en beelden van president Maduro, hebben de Verenigde Staten tot nog toe amper beelden verspreid van diens vrouw Cilia Flores. Toch is ook zij in de nacht van vrijdag op zaterdag door Amerikaanse elite-eenheden uit haar bed gelicht en op een schip en vliegtuig naar de VS gezet. Op 1 beeld van hun aankomst in New York is ze heel even te zien, als ze samen met haar man wordt weggeleid.
Cilia Flores wordt samen met haar man weggeleid door Amerikaanse agenten
En ook zij zal in de VS worden berecht voor onder meer drugshandel. Hoewel het gevangennemen van Maduro én zijn echtgenote nog niets zegt over hun schuld of onschuld en experten benadrukken dat het een grove schending van het internationaal recht is, is het niet zo verbazingwekkend dat de Amerikaanse regering ook haar in het vizier neemt. Een terugblik op haar politieke carrière toont aan dat ze veel meer is dan de vrouw van de president.
Advocate van Chávez
Cilia Flores (69) wordt als jongste van 6 kinderen van een arbeidersgezin geboren in de westelijke staat Cojedes, maar verhuist samen met het gezin op 4-jarige leeftijd naar Caracas. Volgens Maduro wordt ze geboren in een boerderij met een aarden vloer. In Caracas woont het gezin in dichtbevolkte delen van de hoofdstad.
Ondanks die armere afkomst kan ze rechten studeren. Als advocate specialiseert ze zich in arbeidsrecht en strafrecht. In die hoedanigheid sluit ze zich in 1992 aan bij het juridische team dat de verdediging op zich neemt van luitenant-kolonel Hugo Chávez en andere militairen, die verdacht (en veroordeeld) worden van een poging tot staatsgreep tegen toenmalig president Carlos Andrés Pérez.
Die beslissing zal zowel haar politieke als privéleven tekenen. Door Chávez te verdedigen, raakt ze later ook betrokken bij zijn politiek project. Chavéz krijgt na 2 jaar cel gratie en richt een politieke partij op.
In 1992 maakt ook ene Nicolás Maduro deel uit van het veiligheidsteam van Chávez. In 2023 vertelt Flores in een podcast dat ze Maduro destijds voor het eerst hoorde spreken, tijdens een demonstratie op straat. "Ik staarde gewoon naar hem en dacht: hoe intelligent." Intussen zijn ze al meer dan 30 jaar samen.
Flores wordt een overtuigde aanhanger van het 'chavismo', de socialistische beweging vernoemd naar de voormalige president Chávez. Onder zijn vleugels bouwt ze haar eigen politieke carrière uit, waarbij ze in sommige functies meer macht in handen heeft dan haar partner Maduro.
In 2000 raakt ze voor het eerst verkozen in het parlement, een jaar nadat Chávez voor het eerst de eed heeft afgelegd als president. In 2006 wordt ze parlementsvoorzitter, als eerste vrouw in Venezuela. Ze volgt nota bene Maduro op, die minister van Buitenlandse Zaken in de regering van Chávez wordt.
Omstreden parlementsvoorzitter
Flores leidt het parlement 6 jaar. In het halfrond zitten in die periode hoofdzakelijk parlementsleden uit haar eigen partij, omdat de belangrijkste oppositiepartijen de meest recente verkiezingen geboycot hebben.
Haar voorzitterschap is omstreden. Ze weert journalisten uit het halfrond en wordt beschuldigd van vriendjespolitiek, omdat ze tientallen familieleden aanneemt als medewerkers in het parlement.
Zelf zegt ze dat er nooit een officiële klacht is ingediend en ze haar familieleden wegens hun eigen verdiensten heeft aangenomen. "Ik ben trots op hen en ik zal hun werk verdedigen wanneer dat nodig is", zegt ze aan de Spaanse krant La Vanguardia.
In 2012 benoemt Chávez haar tot procureur-generaal, een functie die ze uitoefent tot aan de dood van Chávez in 2013, wanneer Maduro de fakkel overneemt als president. Enkele maanden later trouwt ze met Maduro, na zijn verkiezingsoverwinning. Het paar heeft samen geen biologische kinderen. Flores heeft er wel 3 uit een eerdere relatie, Maduro 1.
Maduro weigert Flores 'primera dama' te noemen (eerste dame of first lady in het Engels), maar verkiest 'primera combatiente' ('eerste strijder'). "Cilia zal geen eerste dame worden, omdat dat een concept is dat geassocieerd wordt met hogere kringen", zegt Maduro al tijdens de verkiezingscampagne. Zelf gaat hij er ook prat op dat hij van eenvoudige komaf is. Maar, zo zegt hij, ze zal ook geen tweederangsfiguur zijn.
Flores zet als presidentsvrouw op het eerste gezicht een stap terug in haar eigen carrière. Ze spreekt niet zo veel meer in het openbaar en zoekt niet nodeloos de aandacht op. Toch behoudt ze veel macht. Velen beschouwen haar als de belangrijkste adviseur van de president. Sommigen noemen haar zelfs "degene die denkt in het presidentieel paleis".
In de eerste jaren na de dood van Chávez speelt ze een belangrijke rol in de bevestiging van de macht van Maduro, die door Chávez als zijn opvolger is aangewezen, in een periode waarin andere belangrijke figuren uit de entourage van de overleden president ook ambities tonen.
Hoe groot haar macht als presidentsvrouw precies is, is moeilijk te zeggen, omdat ze die vooral achter de schermen gebruikt. Maar Venezolaanse politicologen met wie CNN sprak, noemen haar een van de machtigste vrouwen van het land.
Intussen is Flores ook opnieuw verkozen tot parlementslid. Daar zit ze nog altijd in op het moment dat ze door de VS wordt gevangengenomen.
Neven in Amerikaanse cel
Haar gevangenneming gisteren is niet de eerste keer dat ze met het Amerikaanse gerecht te maken krijgt. In 2015 worden 2 neven van haar opgepakt in Haïti en overgeleverd aan agenten van het Amerikaanse antidrugsagentschap DEA. Flores beschuldigt de VS van ontvoering.
Haar neven worden niettemin tot 18 jaar cel veroordeeld, wegens samenzwering met als doel het invoeren van cocaïne in de VS. Volgens de openbaar aanklager gebruikten ze een presidentiële hangar op de luchthaven van Caracas om zo'n 800 kg cocaïne in te slaan en die naar Honduras te vervoeren, met de VS als finale bestemming.
In 2022, onder het presidentschap van Joe Biden, komen ze vrij tijdens een gevangenenruil tussen de VS en Venezuela. In december 2025 voert president Trump opnieuw sancties in tegen hen en nog een andere neef van Flores.
Ook Flores zelf staat sinds 2018 op een Amerikaanse (en Canadese) sanctielijst. Omdat ze het regime van Maduro mee in stand houdt, een regime dat onder meer door de Organisatie van Amerikaanse Staten van misdaden tegen de mensheid wordt beschuldigd.
En ook in Venezuela zelf is ze even polariserend als haar man en daardoor bij een deel van de bevolking zeer onpopulair, zegt de Venezolaanse politicologe Carmen Arteaga aan CNN. "Maduro en Flores werken nauw samen en de bevolking ziet hen als één geheel."
