Positief testen op een drugscreening omdat je elke ochtend muffins met maanzaad eet? Het zou een Amerikaanse tiener zijn overkomen volgens een virale TikTok. Kan dat? Volgens experts kan het wel, maar is het niet erg waarschijnlijk.
Virale TikTok over positieve drugstest door maanzaadmuffins: "In theorie mogelijk, maar zeer onwaarschijnlijk"
Anna Petrosyan
Gepubliceerd:
In het kort:
Wat?
Een virale TikTok-video beweert dat een Amerikaanse tiener positief testte op een drugstest na het eten van maanzaadmuffins.
Maar?
Experts benadrukken dat bij normale consumptie de kans op een positieve drugstest zeer klein is en dat uitgebreidere testen het verschil kunnen maken tussen maanzaad en illegale drugs.
De video op TikTok werd bijna 64 miljoen keer bekeken. De maker van de video schrijft dat haar jongere zus positief heeft getest op een door haar school verplichte drugstest. In de reacties verduidelijkt ze dat de test er kwam naar aanleiding van de sportactiviteiten van haar zus.
Maar kan je positief testen bij een drugstest door het eten van maanzaad?
Wat zit er in maanzaad?
Maanzaad is afkomstig van de papaverplant. Die plant bevat wel degelijk "opiaten", zoals morfine en codeïne. Die stoffen worden gebruikt als pijnstiller of hoestmiddel, maar sommige van die stoffen, zoals heroïne worden ook misbruikt als drug.
“De maanzaadjes zelf bevatten geen opiaten”, legt toxicoloog Christophe Stove (UGent) uit. “Maar tijdens de oogst kunnen ze in contact komen met vloeistof uit de papaverbol, waardoor er sporen van opiaten op de zaadjes kunnen terechtkomen.”
Volgens toxicoloog Jan Tytgat (KU Leuven) gaat het daarbij om van nature voorkomende opiaten, zoals morfine, codeïne en thebaïne. “Die stoffen kunnen in zeer kleine hoeveelheden aanwezig zijn, maar doorgaans gaat het om extreem lage concentraties, zonder farmacologisch effect.” Je zal er dus geen effect van voelen op je lichaam.
Kan je er positief op testen?
Of je positief kan testen na het eten van maanzaad, hangt sterk af van de gebruikte test en de context waarin die wordt afgenomen, zegt diensthoofd forensische toxicologie Sarah Wille van het Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie (NICC). “In de theorie kan een screeningstest positief reageren op maanzaad, maar in de praktijk worden er vaak meerdere stappen en drempels ingebouwd.”
Bij drugscontroles in het verkeer wordt bijvoorbeeld eerst gekeken naar tekenen van recent druggebruik, waarna eventueel een speekseltest volgt. “Die kan theoretisch positief zijn, maar daarna gebeurt een speekselanalyse met een wettelijke grenswaarde van 5 nanogram per milliliter, met een meetonzekerheid van 30 procent.” Dat betekent dat je in de praktijk al veel maanzaad zou moeten eten.
Hoeveel maanzaad zou je dan moeten eten?
Het gaat om relatief grote hoeveelheden maanzaad. “Bij een inname van ongeveer 30 gram vind je na een half uur nog concentraties tussen 1,4 en 5,6 ng/mL morfine in speeksel", vertelt Wille. Dat kan dus inderdaad lichtjes boven de grenswaarde van vijf nanogram gaan, als je binnen het half uur meet. "Twee uur later liggen die waarden al veel lager. Je zou al veel moeten innemen, kort daarna getest worden én aan de hoogste kant van de mogelijke waarden vallen.
Stove bevestigt dat beeld. “Als het al gebeurt, gaat het niet om een paar zaadjes, maar om tientallen grammen. Bovendien bestaan er testen die duidelijk onderscheid kunnen maken tussen maanzaadconsumptie en het gebruik van illegale opiaten.”
Terugroeping maanzaad van het FAVV: Het voedselagentschap FAVV heeft eerder deze maand het maanzaad “Blauer Mohn” van het merk Karaca teruggeroepen . In een mail verduidelijkt Hélène Bonte, woordvoerster van het FAVV: “Maanzaad is veilig te consumeren als het aan de Europese voedselveiligheidsnormen voldoet. De limiet voor opiumalkaloïden is maximaal 10 microgram per lichaamsgewicht per dag. Iemand die dus bijvoorbeeld 50 kg weegt mag 500 microgram per dag binnenkrijgen zonder risico te lopen voor de gezondheid. Deze limiet werd overschreden voor het product maanzaad van “Blauer Mohn” en wordt daarom teruggeroepen van bij consumenten.
Volgens EFSA zijn er weinig klachten bekend over ‘het onder invloed raken’ door maanzaad, maar uit studies is gebleken dat kinderen, zwangere vrouwen of andere risicogroepen gevoeliger zijn voor morfineachtige effecten. Daarom bestaan er Europese veiligheidslimieten."
Volgens de experts is er voor mensen die af en toe maanzaad eten geen reden tot ongerustheid. Bij normale consumptie is de kans op een positieve test zeer klein en gesofisticeerde testen kunnen het onderscheid maken met drugsgebruik.
Conclusie:
Op TikTok circuleert een video van een Amerikaanse tiener die positief zou hebben getest op een drugstest na het eten van maanzaad
Volgens experts kan dat in de theorie, maar zal het in de praktijk niet vaak voorkomen, je zou al grote hoeveelheden moeten eten.
Omdat het in de theorie kan, maar het in de praktijk onwaarschijnlijk is, beoordelen we de bewering dat je positief kan testen op drugs na het eten van maanzaad dan ook als eerder waar.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Deze factcheck werd geschreven op basis van de informatie die beschikbaar is op het tijdstip van publicatie. Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).
