Eerste drugsbaas die door Dubai aan België is uitgeleverd vandaag voor assisen: wie is de steenrijke en meedogenloze Franc Copja (33)?

Vrijdagavond 27 november 2020. Het lijkt een modale herfstdag. “Het blijft droog en rustig", zo meldt het KMI. Maar dat laatste is niet het geval in Sint-Jans-Molenbeek.

Om 17.55 uur wordt een patrouille van de zone Brussel-West dringend opgeroepen: ze moeten naar de Condorlaan. Er is door getuigen een schietpartij gemeld. 

Daar aangekomen zien ze naast een struikje het lichaam liggen van een man. Het is meteen duidelijk dat hij is doodgeschoten. Het lichaam, dat baadt in het bloed, telt 11 kogelgaten.  

Ook de identiteit van het slachtoffer is snel achterhaald. In zijn vest zit een portefeuille met daarin de identiteitspapieren van een man geboren in 1982 in Albanië. Hij heeft geen vaste verblijfplaats in ons land. Zijn naam - Ardit Spahiu - is niet meteen bekend bij de Belgische politie en justitie. 

Een ooggetuige kan vrij exact vertellen wat hij zag: een witte Golf GTI stond dubbel geparkeerd aan de Condorlaan wanneer een zwarte Golf GTI naast hem komt staan. In die zwarte auto zitten drie personen. Twee van hen laten hun raampje zakken en beginnen te schieten op de inzittenden van de witte Golf.

De bestuurder van die wagen wil achteruitrijden en tracht zo te ontsnappen. Dat lukt niet. De medepassagier stapt uit en zet het op een lopen. De twee inzittenden van de zwarte Golf, beiden gemaskerd en in het zwart gekleed, doen hetzelfde. Ze achtervolgen al schietend hun doelwit, vastberaden te doen waarvoor ze gekomen zijn: hun target liquideren. In totaal vindt men 17 kogelhulzen. 

De schutters willen blijkbaar zeker zijn dat ze hun slachtoffer dodelijk treffen. Ze vuren verschillende kogels af op het hoofd en de nek. Dan keren de twee schutters om, stappen ze terug in de zwarte Golf en rijden weg.

Lang heeft het allemaal niet geduurd, hooguit een paar minuten. Het is het werk van professionals, huurmoordenaars. Zoveel is duidelijk.  

De politie moet het doen met de ooggetuigenverslagen, want geen enkele camera registreert de liquidatie. Maar in de wagen en naast het lichaam van het slachtoffer vindt de politie in totaal 5 iPhones.

De dag na de feiten meldt nog een getuige zich. Het is F.M. De man is duidelijk geëmotioneerd. Hij verklaart de bestuurder te zijn van de witte Golf en - zo zegt hij - hij is een jeugdvriend van het dodelijke slachtoffer.

De schutters blijven dan nog onbekend. De onderzoeksrechter laat om die reden een opsporingsbericht publiceren van de vluchtauto. 

Ongeveer een maand later krijgen de speurders een bericht van hun Nederlandse collega’s. In Hoogvliet, ter hoogte van het Flierefluiterpad, is een uitgebrande Golf GTI teruggevonden. Het identificatienummer van de wagen is vakkundig weggehaald. Doorgedreven onderzoek leert dat het wel degelijk om de wagen gaat die gebruikt werd bij de feiten.   

De speurders contacteren de familie van het slachtoffer in Albanië. Van zijn broer vernemen ze dat de familie de voorbije maanden al vijf familieleden verloor bij liquidaties. Met de moord op Ardit Spahiu in Brussel komt de teller op zes te staan.

Een rivaliserende bende, de clan-Copja, is blijkbaar zinnens hun hele familie uit te moorden. Het conflict gaat terug op een fout gelopen drugsdeal in 2018. 50 kilo cocaïne die toebehoort aan de clan-Copja zou door de clan-Alibej (waartoe het slachtoffer in Brussel behoorde) gestolen zijn. En die diefstal moet gewroken worden.

De familie Copja woont in Dubai en beschikt niet alleen over heel veel geld, maar heeft ook tal van machtige relaties, zo beweert de familie van het slachtoffer. Ze verwijten de Albanese politie tegen deze clan niets te ondernemen. Het is trouwens om die reden dat hun vermoorde broer in België ondergedoken leeft, zo zeggen ze nog. "Hij wilde ontsnappen aan de doodsbedreigingen."

Eigenlijk beschouwt de clan-Copja de clan Alibej als hinderlijke concurrenten en dus moeten ze uit de weg geruimd worden, zo klinkt het. Dat is ook een kwestie van eer. “Zo gaat dat hier", getuigt een familielid. Die informatie wordt in grote lijnen bevestigd door de Albanese politie. 

Alles draait uiteindelijk rond de handel in drugs. De clan-Copja is vooral actief in Italië en Nederland. De clan Alibej is vooral actief in België (haven van Antwerpen) en Duitsland (haven van Hamburg).

Het slachtoffer van de liquidatie in België, Ardit Spahiu, wordt beschouwd als de schatbewaarder van de clan. Eerder is ook al Endrit Alibej, het familiehoofd van de clan-Alibej vermoord.  

Er zijn geen camerabeelden van de liquidatie in Molenbeek, maar het telefonie-onderzoek maakt wel heel veel duidelijk. Speurders slagen erin de Sky ECC-conversaties te linken aan enkele sleutelfiguren in deze zaak.

Dat blijkt niet zo eenvoudig, want in totaal zijn er 29 pins (een pin kan beschouwd worden als een telefoonnummer) en duizenden gesprekken, video's en audiobestanden. Uit de analyse van al dat materiaal komt het beeld van een georganiseerde criminele bende naar boven, die over bijzonder veel financiële middelen beschikt.  

Bovendien blijkt ook dat aan de liquidatie maanden voorbereiding vooraf is gegaan. Kosten noch moeite zijn gespaard. De bende maakt gebruikt van gps-trackers, verschillende soorten wapens (waaronder wapens die ook gebruikt worden door scherpschutters), geluidsdempers, schuiladressen, valse politie-uniformen en contracten waarbij tot 1 miljoen euro geboden wordt.

De liquidatie wordt aangestuurd door Franc Gergely en Mikaël Q. Zij houden de touwtjes in Dubai strak in handen en worden door de uitvoerders in Brussel voortdurend op de hoogte gebracht. Zo krijgen ze te horen dat er in de stad te veel camera’s hangen en het te druk is om met een auto te rijden. Er wordt een ontvoering overwogen.

Uiteindelijk proberen de uitvoerders Ardit Spahiu 5 keer te liquideren of ontvoeren, maar die pogingen mislukken of worden vroegtijdig afgebroken.

Hoe ze over hun slachtoffer spreken, getuigt bovendien van hoe driest ze te werk willen gaan. Zo vraagt een van de opdrachtgevers hoe ze de cuisson van het slachtoffer willen.

In mei 2021, zo’n half jaar na de feiten, meldt zich opnieuw een belangrijke getuige: E.R. Hij zit al in het vizier van de speurders, maar nog niet onder zijn eigen identiteit. Hij gebruikt op Sky ECC de nicknames ‘Hello 3’ en ‘Pit Bull’. E.R. is de neef van het slachtoffer.  

Hij wordt door de clan-Copja ingezet om hem te benaderen. De man moet te weten komen waar Spahiu zich bevindt om hem daar te kunnen vermoorden. E.R. moet het slachtoffer in de val lokken. Hij krijgt daarvoor een bedrag van 300.000 euro, zo zegt een medeverdachte. E.R. heeft dat zelf ontkend.

Uiteindelijk duurt het een jaar voor de clan-Copja hun 'operatie' tot een goed einde kan brengen. Wanneer de liquidatie voltooid is, delen de betrokken clanleden afbeeldingen van spierballen, flessen drank en klinkende glazen met elkaar.  

Maandag al startte het assisenproces met de samenstelling van de jury. Vandaag worden de debatten geopend. Het proces vindt plaats in de voormalige gebouwen van de NAVO, omgebouwd tot de Justitia-site, dezelfde plek waar ook het terreurproces plaatsvond.

Er staan in totaal 9 mensen terecht. Een van hen is dus het vermeende kopstuk Franc Gergely. Hij was de eerste verdachte die vanuit de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) aan ons land werd uitgeleverd.  Dat gebeurde in december 2023. Ons land sloot al in 2021 een uitleveringsverdrag met het land, maar in de praktijk duurde het nog even vooraleer dat een concreet gevolg kende. 

Opvallend is zijn relatief jonge leeftijd. Gergely is geboren in december 1992. Al op zeer jonge leeftijd - hij is amper 14 - raakt hij betrokken in de criminaliteit en groeit hij uit tot een kopstuk. Hij wordt beschouwd als opdrachtgever voor de moord in Brussel.

Nog bijzonder is dat een van de 9 verdachten die terechtstaat, het statuut van beschermde getuige heeft. Dat statuut bestaat nog maar sinds 2002 in ons land, en wordt slechts 2 à 3 keer per jaar aan iemand toegekend.

Het statuut geeft bescherming aan getuigen die, precies omwille van hun getuigenis, voor hun veiligheid vrezen. De bescherming kan gaan van tips voor het beveiligen van het huis tot en met het geven van een nieuwe identiteit.  

Van de 9 verdachten zullen er zeker 3 niet aanwezig zijn. Ondanks een internationaal aanhoudingsbevel, slaagde men er niet in ze ook effectief te arresteren. Ze zijn voortvluchtig en staan nog steeds geseind.