In Kosovo stevent de regeringspartij van de sociaaldemocratisch premier Albin Kurti af op winst bij de parlementsverkiezingen. Volgens persagentschap Reuters heeft Kurti op dit moment ruim 50 procent van de stemmen behaald, al is nog niet alles geteld. Kurti won ook al de verkiezingen in februari, maar nadat meerdere pogingen om een coalitie te vormen waren mislukt, werden nieuwe verkiezingen uitgeschreven.
Regeringspartij in Kosovo staat op punt om (opnieuw) verkiezingen te winnen: "Al jaar lang geen regering"
Kasper Nollet
Gepubliceerd:
Samenvatting:
De partij Vetevendosje van premier Albin Kurti lijkt de verkiezingen te zullen winnen in Kosovo, volgens exitpolls met meer dan 45 procent van de stemmen.
Een absolute meerderheid lijkt uit te blijven, waardoor de politieke patstelling in het land mogelijk voortduurt.
"Kurti is zowel vooruitstrevend als sterk nationalistisch, en dat verklaart voor een groot deel zijn succes," zegt Marcel Van der Steen, correspondent in de regio.
Uit de eerste exit-polls na de parlementsverkiezingen in Kosovo zondag blijkt regeringspartij Vetevendosje ('Zelfbeschikking') van premier Albin Kurti zoals verwacht als winnaar uit de bus te komen.
Kurti's wens om een absolute meerderheid te vormen lijkt er echter niet te komen. Daarmee dreigt de politieke patstelling, die inmiddels al een jaar duurt in het Balkanland, zich voort te zetten.
Aan de leiding in exit-polls
De partij van Kurti staat volgens persagentschap Reuters momenteel met 50,2 procent van de officieel getelde stemmen op kop. Al 61 procent van de stemmen zouden zijn geteld nadat de stembussen om 19u waren gesloten.
Correspondent Marcen Van der Steen blikt vooruit in 'De Ochtend' op Radio 1
Volgens een invloedrijke exit-poll van tv-zender T7, die is gebaseerd op een enquête onder 4.600 kiezers, zou het verkiezingsresultaat van de partij van Kurti uiteindelijk op ongeveer 43,5 procent van de stemmen moeten uitkomen.
Het is dus nog onduidelijk of de partij de benodigde 61 zetels in het 120 zetels tellende parlement zal behalen die het nodig heeft om alleen te kunnen regeren. De 2 belangrijkste oppositiepartijen, de Democratische Partij en de Democratische Liga, staan respectievelijk op 20 procent en 14,1 procent.
Politieke crisis
"Na de vorige verkiezingen slaagde Kurti er niet in om een coalitie te vormen met een van de 2 andere grote partijen", legde Marcel Van der Steen, correspondent in de regio, vanmorgen uit in 'De Ochtend' op Radio 1. "Dat heeft hij 2 keer geprobeerd, maar de oppositiepartijen waren niet bereid om aan hem tegemoet te komen."
In februari won de partij van premier Kurti de verkiezingen met 42 procent. Sinds een eerdere overwinning in 2021 regeerde zijn partij met een absolute meerderheid van de zetels in het parlement. Maar sinds de verkiezingen in februari ligt het parlement de facto stil.
Populair door houding tegenover Servië
Wat Kurti nog steeds populair maakt bij de bevolking, is zijn houding tegenover Servië, weet Van der Steen. "Hij is bij een deel van de bevolking populair omdat hij een harde koers vaart tegenover Servië, dat Kosovo sinds de onafhankelijkheid niet erkent", zegt hij.
"Vooral zijn stevige aanpak van de Serviërs die nog wonen in het noorden van Kosovo spreekt aan", volgens Van der Steen. In het noorden wonen veel Serviërs, die regio is etnisch verdeeld. Waar sommige andere partijen willen proberen om die Serviërs in de invloedsfeer van Kosovo te krijgen, en dus uit de invloedsfeer van Servië, is Kurti veel harder in zijn retoriek. "Kurti is zowel vooruitstrevend als sterk nationalistisch, en dat verklaart voor een groot deel zijn succes."
Wat is de situatie in Kosovo?
Kosovo (of Kosovë in het Albanees) is een klein bergachtig gebied met weinig grondstoffen en 1,8 miljoen inwoners. 9 op de 10 daarvan zijn van Albanese afkomst en meestal moslim. Daarnaast zijn er minderheden van Serviërs, Bosniërs, Turken, Roma en nog een paar andere groepen.
Het land ligt ingeklemd tussen Albanië, Montenegro, Servië en Noord-Macedonië en was lange tijd een autonome provincie in de Joegoslavische deelstaat Servië. Na de oorlog van 1999 kwam Kosovo onder internationaal bestuur en in 2008 riep het de onafhankelijkheid uit die nu door zowat de helft van alle landen erkend wordt, maar niet door Servië en Rusland.
Sinds die onafhankelijkheid duiken er nog geregeld spannigen op tussen het land en Servië. In 2022 leek het nog dat de interne verdeeldheid in het Kosovo het land uiteen zou doen vallen.
"Die houding tegenover Servië zorgt wel voor ontevredenheid in Brussel en Washington. Dat zorgt voor twijfels en zorgen bij de bevolking over de internationale steun waarop Kosovo kan rekenen." Volgens Van der Steen staat het buiten kijf dat Kurti deze verkiezingen zal winnen. Toch blijft het maar de vraag of hij er deze keer wel in slaagt om een regering te vormen.
Cruciaal moment voor Kosovo
"De wil van de burgers ligt nu in de stembussen", reageert Kurti in een videoboodschap nadat de exit-polls waren gepubliceerd. Als het opnieuw niet lukt om een regering te vormen en het parlement te heropenen, zou de huidige politieke crisis op een kritiek moment worden verlengd.
De parlementsleden moeten in april immers een nieuwe president kiezen en 1 miljard euro aan leningsovereenkomsten van de Europese Unie en de Wereldbank bekrachtigen die in de komende maanden aflopen.
De oppositiepartijen van het Balkanland hebben geweigerd om met Kurti te regeren en hebben kritiek op zijn omgang met de westerse bondgenoten en zijn aanpak van het etnisch verdeelde noorden van Kosovo, waar een Servische minderheid woont.
