De Kerstman maakt op kerstavond zijn reis rond de wereld om pakjes uit te delen en wordt daarbij op de voet gevolgd door het Amerikaanse leger. Al 70 jaar lang monitort NORAD, de militaire organisatie die waakt over het luchtruim in de VS en Canada, de route van de Kerstman en zijn arrenslee met vliegende rendieren. Hoe is die traditie ontstaan?
Al 70 jaar een traditie met kerst: Amerikaanse leger volgt pakjesroute van de Kerstman
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Op elke andere dag scant de militaire dienst NORAD (North American Aerospace Defense Command) de hemel op mogelijke bedreigingen. Maar op kerstavond hebben de militairen een ander doel. Dan volgen ze de Kerstman als hij op de Noordpool vertrekt voor zijn opdracht: miljarden cadeautjes uitdelen over de hele wereld.
Wees gerust, de Kerstman vormt geen bedreiging, maar de technologie van NORAD maakt het mogelijk om zijn reis te volgen. Dat kunnen ze dankzij Rudolf, een van de 9 rendieren die de slee van de Kerstman trekt. In tegenstelling tot zijn rendiervriendjes heeft Rudolf een rode neus. "Rudolfs neus heeft infraroodreceptoren die hittesignalen uitsturen. Onze satellietsystemen vangen die op", zegt NORAD.
De Kerstman hoeft geen vluchtplan in te dienen. Het enige wat NORAD vooraf zeker weet, is dat hij elk jaar op kerstavond vertrekt vanaf zijn thuisbasis op de Noordpool. Hij reist naar de internationale datumgrens in de Stille Oceaan en trekt van daaruit naar het westen, de nacht volgend. De hele wereld kan mee volgen via een aparte website (www.noradsanta.org ) en op alle mogelijke sociale media.
Verkeerd telefoonnummer
De militaire dienst volgt de pakjesroute van de Kerstman nu al 70 jaar. De traditie begon in 1955, maar er bestaan verschillende versies over de manier waarop.
Het meest bekende verhaal gaat dat er in een lokale krant in Colorado Springs reclame stond van de Amerikaanse warenhuisketen Sears met een telefoonnummer waarmee je naar de Kerstman zou kunnen bellen. Alleen was het nummer verkeerd. Het bleek te leiden naar CONAD, de voorloper van NORAD. En dan nog wel naar de beruchte 'rode lijn', die CONAD in volle Koude Oorlog rechtstreeks verbond met het opperbevel dat toegang had tot de Amerikaanse kernwapens. Met andere woorden, een lijn die slechts in uiterste dreiging werd gebruikt.
Op 30 november 1955 bemande kolonel Harry Shoup de telefoon. Hij zou een jongetje aan de lijn gekregen hebben die hem vroeg of hij de Kerstman was. Shoup speelde het spel vrolijk mee. Daarop volgden nog tientallen telefoontjes. Shoup gaf opdracht aan zijn manschappen om informatie te geven over de positie van de Kerstman. En hupsakee, een nieuwe traditie was geboren.
"Het liet het leger er goed uitzien"
In iets kritischere versies van het verhaal wimpelde Shoup het jongetje brutaal af omdat hij dacht dat het een grap was. Maar toen hoorde hij dat het jongetje begon te huilen. Shoup kreeg de moeder aan de lijn, die hem over de reclame met het foute nummer vertelde. Volgens de familie van Shoup kreeg de dienst die dag heel wat telefoontjes van kinderen en gaf hij enkele militairen de opdracht om te doen alsof ze de Kerstman waren. Wat allicht dichter bij de waarheid ligt, is dat de dienst op 30 november 1955 niet meer dan 1 telefoontje kreeg. En allicht heeft het jongetje in kwestie een verkeerd nummer gebeld, in plaats van dat er een fout in de advertentie stond.
Bovendien had Shoup zelf ook een talent voor public relations. In 1986 vertelde Shoup in een interview dat een van de NORAD-medewerkers een afbeelding van de Kerstman op een glazen landkaart had getekend. De tekening zou worden verwijderd, maar Shoup zag er een mogelijkheid in om het imago van CONAD op te poetsen. "Laat het daar maar liggen", vertelde Shoup en hij haalde er andere stafleden bij. Het idee voor de 'Santa Tracker' was geboren. Shoup wilde in volle Koude Oorlog het moreel van de militairen én het publiek opkrikken. "Nou, het liet het leger er goed uitzien, alsof we niet allemaal een stelletje snobs zijn die niets om de Kerstman geven", zei hij.
"Geen stoute Kerstman in ons land"
Wat er ook van zij, sindsdien volgt NORAD elk jaar de tocht van de Kerstman. Al is de Kerstman de enige die zijn route kent, waarschuwen de topmilitairen. "We kunnen dus niet voorspellen waar of wanneer hij bij u thuis komt." Maar geen nood, kinderen en volwassenen kunnen inbellen om bijvoorbeeld te weten waar de Kerstman zich op dat moment bevindt.
NORAD schakelt meer dan 1.000 vrijwilligers in om die telefoontjes te beantwoorden. Traditioneel doet ook de Amerikaanse president elk jaar mee. President Donald Trump en first lady Melania Trump namen enkele telefoontjes aan vanuit hun verblijf in Mar-a-Lago, Florida.
Trump gaf aan een geïnteresseerde beller wat extra uitleg waarom de Kerstman gevolgd wordt. "We willen er zeker van zijn dat er geen stoute Kerstman ons land binnenkomt."
President Trump: "Ik zou dit de hele dag kunnen doen"
