Voor het eerst in 10 jaar heeft koning Filip zijn kersttoespraak opgenomen op een andere locatie in het kasteel van Laken. De vorst sprak de Belgische bevolking toe vanuit het Octogoon van de Bibliotheek. Dat paviljoen werd gebouwd na de brand in het kasteel in 1890 en bevat een rijke verzameling van boeken die dateren van voor de Belgische onafhankelijkheid. Ontdek hier de geschiedenis van het Octogoon van de Bibliotheek.
Bijzondere locatie voor koninklijke kerstboodschap: ontdek het Octogoon van de Bibliotheek
Joppe De Hert
Gepubliceerd:
De aandachtige kijker is het misschien opgevallen. Koning Filip koos dit jaar voor zijn kersttoespraak een nieuwe locatie. Sinds 2015 nam hij die speech op in zijn bureau in het kasteel van Laken, maar nu vond zijn toespraak plaats in een andere ruimte van zijn woonst: in het Octogoon van de Bibliotheek.
"Er was al enkele jaren sprake om de locatie van de kersttoespraak te veranderen", vertelt Koen Heymans. Hij is de VRT-regisseur van de Nederlandstalige toespraak van de koning. "In zijn bureau waren we vrij beperkt in het aantal shots om de toespraak op te nemen."
De bib bevindt zich in 1 van de 2 achthoekige paviljoenen die je ziet wanneer je voor het kasteel van Laken staat. Links heb je het Octogoon van Apollo en rechts het Octogoon van de Bibliotheek. "2 gebouwen die er eigenlijk identiek hetzelfde uitzien, maar een andere invulling hebben."
Die paviljoenen werden gebouwd na de grote brand in het kasteel van 1 januari 1890, waarbij de bibliotheek van Napoleon in vlammen is opgegaan.
Eind 1905 werd het Octogoon van de Bibliotheek ingericht met een deel van de boeken en het meubilair van prins Philippe, graaf van Vlaanderen, die dan net overleden was. "In de bibliotheek zag ik vooral Duitstalige boeken, veel boeken die van voor 1830 dateren en atlassen", aldus Heymans.
Dat is niet verwonderlijk. De Graaf van Vlaanderen had die boeken geërfd van zijn vader, koning Leopold I, die in Duitsland geboren is. Door de jaren heen werd het Octogoon van de Bibliotheek aangevuld met een deel van de bibliotheek van de Graven van Vlaanderen.
Studies van Albert II en toespraak van Boudewijn
In 1950 keerde koning Leopold III - tijdens de koningskwestie - terug van Zwitserland naar België. Op dat moment was zijn zoon, prins Albert (later koning Albert II), nog leerplichtig. In Zwitserland had hij schoolgelopen in een college, maar bij terugkomst in België kreeg hij - zoals destijds de gewoonte was - thuisonderwijs.
Om prins Albert kwaliteitsvol onderwijs te bieden, werd de bibliotheek ingericht tot een leslokaal met een krijtbord. Daar kreeg hij les van 2 leerkrachten. Hij is de enige van het koningshuis die ooit les kreeg in het Octogoon van de Bibliotheek.
Koning Filip is niet de enige vorst die een kersttoespraak opnam in de bibliotheek van het kasteel van Laken. Die primeur was in 1984 weggelegd voor koning Boudewijn. Hij is ook de eerste vorst die begon met de kersttoespraak, in 1961.
Hoe wordt een kersttoespraak voorbereid?
De kersttoespraak van de koning is dus al meer dan 60 jaar een traditie in ons land. Om 13 uur op 24 december wordt die speech uitgezonden op de grootste Belgische tv-zenders. Koning Filip is dan 5 à 6 minuten aan het woord, maar toch gaat er een grote voorbereiding aan vooraf.
"Daar zijn minstens 2 dagen voor nodig", zegt Heymans. "Je hebt al een halve dag nodig om al het technische materiaal, met meerdere camera's, geluids- en lichtinstallaties op te bouwen en ook een halve dag om het af te breken."
Drie talen, 3 opnames
De koning geeft natuurlijk een toespraak in het Nederlands, Frans en Duits. "En voor elk van die 3 toespraken zijn meerdere opnames nodig om het tot een vlotte toespraak te monteren."
Dat gaat in de ene taal al iets gemakkelijker dan in de andere. "De Nederlandstalige speech duurt een halve minuut langer dan de Franstalige. De Duitstalige toespraak is nog een stuk langer."
De 3 openbare omroepen zijn ook verantwoordelijk voor de opname van de toespraak in hun taal. RTBF levert een regisseur voor de Franstalige speech, BRF voor de toespraak in het Duits en ik ben voor VRT de regisseur van het Nederlandstalige gedeelte."
En wat op 21 juli?
De 3 regisseurs moeten tijdens de opnames enkel voor hun speech aanwezig zijn. Al worden ook de 2 toespraken van de koning - met Kerstmis en de nationale feestdag - op voorhand grondig voorbereid.
"Die 2 toespraken hebben we verdeeld. RTBF neemt de voorbereiding voor de kersttoespraak op zich. Ik neem voor VRT de toespraak op 21 juli voor mijn rekening."
De 2 speeches worden ook op een andere locatie opgenomen. De toespraak op de nationale feestdag vindt plaats in het officiële bureau van de koning, in het koninklijk paleis in Brussel. Daar gingen ook de eerste 2 kersttoespraken van koning Filip door, voor hij verhuisde naar het kasteel van Laken voor die speech.
