Xander De Rycke fileert (voorlopig laatste keer) mediasector: "Mijn hart bloedt voor Vlaamse filmmakers"

"Mijn gevoel na de try-outs? Blinde paniek eigenlijk", lacht De Rycke in een interview met VRT NWS, enkele dagen voor zijn debuut in de grootste zaal van ons land. "Ik heb zeker een 3e van de show bewust niet uitgetest. En dan nog duurde de 1e versie 3,5 uur."

"De angst voor lekken is groot. We willen met deze laatste editie echt een verrassingseffect creëren, omdat we veel grote en kleine '1e keren' hebben voorbereid. Qua geheimhouding leek het alsof ik de nieuwe Marvel-film aan het maken was."

"Vormelijk zijn we niet nóg grootser gegaan dan in de Lotto Arena. Ik heb daar mijn entree al gemaakt vanuit het plafond en de vloer. Dwars door de AFAS Dome zweven zoals Koen Wauters bij Clouseau vraagt om een ander budget."

Voor zijn veelbesproken 'introvideo' bij de start van zijn show heeft De Rycke wel het gaspedaal ingeduwd. 5 maanden is er gewerkt aan een montage van 10 minuten met 40 cameo’s van BV’s en intimi.

"3 scènes heb ik opgenomen met persoonlijke helden of jeugdidolen. Echt bucketlist-items, die de jonge Xander niet voor mogelijk hield. Tijdens de opnames ben ik 3 keer in tranen uitgebarsten van ongeloof."

Omdat De Rycke na 10 edities even afscheid neemt van 'Houdt het voor bekeken' valt zijn eindejaarsconference uiteen in 2 delen. Naast zijn analyse van het Vlaamse televisie- en filmaanbod van 2025 volgt een ode aan de beste momenten uit 10 jaar mediakritiek, zoals altijd verteld via een uitgebreide powerpoint.

"Ik wil tonen dat lachen met BV’s, programma’s en films niet kwetsend of vernederend hoeft te zijn. Ik zal nooit gemeen doen om gemeen te doen."

"Ik hou zelf van een goeie roast (wanneer iemand op een speelse manier voor een publiek wordt beledigd door een cabaretier, red.) Mijn show vertrekt nog altijd vanuit een oprechte liefde voor het beste en slechtste wat de Vlaamse film en televisie te bieden heeft."

In zijn terugblik op 2025 valt het De Rycke op dat het (opnieuw) geen goed jaar was voor de Vlaamse filmsector. "Het wordt steeds moeilijker om iets over Vlaamse films te vertellen, omdat weinig mensen ze nog gezien hebben."

"De bezoekerscijfers liggen al jaren problematisch laag. De coronacrisis heeft ons allemaal luier gemaakt. Veel mensen hebben de reflex om te wachten tot ze een nieuwe film thuis kunnen streamen. Mijn hart bloedt voor onze getalenteerde filmmakers."

"Wat lokt er wel nog volk naar de cinemazalen? Een Kampioenen-film, iets van De Buurtpolitie of een spektakelproductie als 'Patsers'. Daarnaast maken promotiekansen in de media het verschil. Zo is 'Holy Rosita' na het succes van Daphne Agten in 'De slimste mens' weer in de zalen gebracht."

Ook de televisiewereld is de voorbije 10 jaar drastisch veranderd. "De slogan van mijn eerste conference was "klassieke televisie is stervende en streaming is de toekomst". 10 jaar geleden stond Netflix bij ons in de kinderschoenen en bestond Streamz niet. Nu is de televisiemarkt verzadigd en de aandacht van kijkers totaal versnipperd over alle VRT MAX'en en Disney+'en."

"Streamz is van een sterke samenwerking tussen de grote omroepen geëvolueerd naar een vergaarbak van realityreeksen en docu’s. Zolang het maar licht verteerbaar is en kijkers lokt. Dankbare inspiratie voor mij, dat wel."

"Gaandeweg heb ik de showbizzverslaggeving zien veranderen en is er een nieuwe groep BV’s ontstaan: content creators als Steffi Mercie maken nu ook televisie. Programma’s als 'De slimste mens' en 'De verraders' zijn een BV-fabriek die elk jaar nieuwe gezichten lanceren."

De Rycke wijdt ook een apart hoofdstuk aan VRT. De klantendienst van de openbare omroep heeft de meest opvallende klachten van 2025 voor hem verzameld.

"Er wordt veel geklaagd over de VRT, zowel in de kranten als door het publiek. Voor andere zenders is er meer mildheid, alsof we allemaal soms een beetje bagger verwachten. De VRT kan zich dat niet veroorloven. Mensen reageren dan verontwaardigd, alsof hun petekind met hun zakgeld drugs in plaats van snoep heeft gekocht."

"Ik ga niet zelf mee op de mesthoop staan roepen over de VRT. Maar via die grappige klachten wordt het heel duidelijk hoe Vlamingen naar hun openbare omroep kijken. Ik dacht dat ik met oog voor detail televisie keek, maar de kritische blik van kijkers heeft me verrast. Jeroen Meus die zijn koelkast lang laat openstaan of Simonne die in 'Thuis' veel huilt: het wekt wrevel op."

De Rycke heeft zelf een kleine 3 jaar voor VRT gewerkt, als sidekick bij Eva De Roo op Studio Brussel. "Ik houd de VRT geen hand boven het hoofd, omdat ik het bedrijf nu van binnenuit ken."

"Zo'n speciale werkplek is het niet, al voel je wel dat iedereen zijn uiterste best doet. De VRT lijkt naar mijn gevoel nog het meest op een gemeentehuis, waar toevallig veel camera's en micro's staan. De mediasector is echt een vreemde bubbel."

Na 10 jaar mediakritiek kijkt De Rycke met gemengde gevoelens naar de toekomst van de sector.

"Ik zou graag optimistisch zijn, maar de realiteit is wat ze is. Klassieke lineaire televisie is niet dood, maar het publiek krimpt en veroudert snel. Je voelt dat het aantal Vlaamse producties daalt. Ik weet niet of Streamz nog lang zal bestaan, tenzij ze het warm water uitvinden. Ook Play loopt dat risico, denk ik."

Voor De Rycke zelf valt het doek enkel over 'Houdt het voor bekeken'. Hij zal in de toekomst nog andere comedyshows maken, maar eerst neemt hij even rust.

"Ik kijk met veel respect naar collega’s als Geert Hoste en Michael Van Peel die jarenlang een eindejaarsconference hebben gemaakt. Dat type show is letterlijk nooit klaar. Ik heb op mentaal vlak nood aan pauze en een nieuw hoofdstuk."

"TV ademt enorm in je nek en dateert snel. Het is slopend om alles bij te houden. Ik kijk nauwelijks nog Vlaamse televisie, tenzij het moet. 'Houdt het voor bekeken' heeft ook baat bij een pauze. Wanneer en of ik daarmee terugkeer, zal de toekomst uitwijzen."