Groeiend aantal ganzen in Waasland veroorzaakt schade: Vlaanderen maakt nieuw beheerplan

Afgelopen jaar werden er al verschillende acties ondernomen om de populatie ganzen in te dammen. Zo werden er in totaal 116 nesten met eieren dooreengeschud en werden ongeveer 1.300 ganzen gevangen tijdens de rui, de periode waarin ze hun veren wisselen en niet kunnen vliegen. Daarnaast werden nog eens 900 ganzen geschoten of gevangen met speciale kooien.

Volgens Hilde Van Doorselaer van het Agentschap Natuur en Bos is het moeilijk om de populatiestijging ten opzichte van vorige jaren uit te drukken in cijfers, omdat de tellingen weersgebonden zijn. "Maar dat er een exponentiële toename is, staat wel vast. Hoe groot die toename exact is, brengen we nu in kaart."

Ze merkt dat het vooral brandganzen en grauwe ganzen zijn die in de zomer voor grote problemen zorgen. "Terwijl ze vroeger vaker naar het noorden trokken, blijven ze nu in het Waasland om te broeden. Het probleem stelt zich eigenlijk meer in Nederland en breidt zich uit naar ons land."

De oorzaak van die toename ligt volgens haar bij een combinatie van factoren. "De aanleg van nieuwe natte natuurgebieden, zoals de Prosper- en Hedwigepolder, biedt de ganzen ideale rustplaatsen en veilige plekken om te verblijven." Daarnaast speelt volgens haar ook de klimaatverandering een rol. "Het gebied waar ganzen voedsel kunnen vinden, verschuift naar onze regio."

De enorme populaties hebben, volgens Van Doorselaer, een grote impact op zowel landbouw- als natuurgebieden. "Op sommige akkers wordt de volledige bietenoogst opgegeten. Bovendien trappen de ganzen de natte bodems kapot. In natuurgebieden beschadigen ze rietvelden en vervuilen ze het water met hun uitwerpselen, wat de kans op ziektes als botulisme vergroot."

"Ze eten rietvelden kaal en nemen broedplaatsen in van kwetsbare vogelsoorten zoals de kluut en de grutto. De kwaliteit van het water gaat achteruit, wat gevaarlijk is voor de gezondheid van alle dieren."

Ondanks de vele inspanningen om de populatie te doen afnemen, merkt Van Doorselaer dat er meer inspanningen nodig zijn om een verschil te maken. Daarom werkt een nieuwe werkgroep met onder meer boeren, jagers en natuurverenigingen nu aan 'een krachtiger plan'.

"We moeten de groepen ganzen kleiner maken om de schade te beperken", vertelt Van Doorselaer. "Ik denk dat we niet anders kunnen dan de eerste jaren dat populatiebeheer nog te versterken, door onder meer nog vaker samen te werken met jagers. We moeten vaker en op meer momenten tegelijk optreden om de voortplanting te verhinderen."

Naast het vangen en schieten van de dieren, onderzoekt de werkgroep ook wat er met de ganzen moet gebeuren. Zo kan het volgens Van Doorselaer nuttig zijn om te kijken of de ganzen gebruikt kunnen worden in een zogenaamde 'ganzenketen'. 

"We onderzoeken of we de gevangen ganzen een nuttige bestemming kunnen geven, zoals de productie van dierenvoeding of vlees voor menselijke consumptie."

Een belangrijk onderdeel van de nieuwe aanpak is de samenwerking met de Nederlandse provincie Zeeland. "Ganzen trekken zich uiteraard niets aan van de grens en vliegen vaak heen en weer", aldus Van Doorselaer. "Door acties aan beide kanten van de grens beter op elkaar af te stemmen, hopen we de overlast in de hele regio eindelijk onder controle te krijgen."