Naar hoofdinhoud
Expert Mark Bosselaers en onderzoeker-vinder Bert Gijsen met een medewerker bij de schedel.

Toen Antwerpen nog in zee lag: onderzoekers ontdekken walvisschedel van 4 miljoen jaar oud in bouwput

Artikel luisteren
3min
Meer info

In een bouwput aan de Slachthuislaan in Antwerpen is een schedel van een walvis gevonden. Die is vermoedelijk 4 tot 5 miljoen jaar oud. Zoveel jaren geleden lag Antwerpen nog in de zee. Er zijn in de bouwput dan ook veel schelpen, haaientanden en andere botten van zeezoogdieren gevonden. "Maar een hele schedel komen we toch maar zelden tegen", zegt onderzoeker Bert Gijsen, die hem vond.

An Verstuyft
Gepubliceerd:

Aan de Slachthuislaan is Triple Living een appartementsgebouw aan het zetten. Daaronder komt een garage met 3 niveaus. De bouwput is daarom 15 meter diep, wat vrij uitzonderlijk is. Omdat de kans dan groot is om fossielen te vinden, vroegen onderzoekers en liefhebbers of ze mochten komen kijken.

"Ik ben vrijwillig medewerker van de Vlaamse onderzoeksgroep voor haaien en roggen", legt Bert Gijsen uit. Hij deed woensdag de ontdekking. "Ik was op zoek naar haaien en roggen, maar ik ben dus op een walvis gestoten", lacht hij. "Dat is al wel eerder gebeurd in Antwerpen, maar zo'n volledige schedel is toch een uitzondering. Dat gebeurt niet elk jaar, maar om de 5 à 10 jaar."

Een volledige schedel wordt maar om de 5 à 10 jaar gevonden.

Het geeft een stevige scheut adrenaline en je weet meteen dat je nog wat meer dagen moet vrijmaken

Bert Gijsen, onderzoeker en vinder

"Het geeft toch een stevige scheut adrenaline als je zoiets vindt. Je weet meteen ook dat je nog wat meer dagen vrij moet maken om voort te zoeken naar eventuele andere delen van het skelet en om de schedel volledig te bergen."

In het verleden werden in Antwerpen al volledige walvisskeletten gevonden in de haven en bij de bouw van een nieuwe vleugel van het AZ Monica in Deurne.

"We hopen dus nog wervels of ribben te vinden. In andere lagen van de grond hebben we zo al heel wat gevonden, maar die botten zijn uit een andere periode dan de schedel."

Een schedel is altijd het interessantste, omdat we aan de hand daarvan de soort kunnen bepalen

Mark Bosselaers, onderzoeker KBIN

Om uit te zoeken over welk dier het precies gaat, werd Mark Bosselaers erbij gehaald. Hij is onderzoeker bij het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN) en gespecialiseerd in fossiele vinvissen.

Mark Bosselaers vermoedt dat de schedel van een jong dier was.

"Het is een vinvisachtige, een kleine vinvis, en wellicht was het nog een zeer jong dier. Aan de schedel te zien schat ik dat het dier 8 tot 10 meter lang was, maximaal 12 meter", zegt hij. "Het fossiel zal rond 4 à 5 miljoen jaar oud zijn." 

Overblijfselen verspreid

Hij vreest wel dat het lichaam niet meer te vinden zal zijn. "We hebben al wat in de buurt gegraven, maar zonder succes. Dat heeft te maken met de manier waarop die walvissen ontbinden na de dood. Door gassen in het lichaam gaan ze drijven. Het ene na het andere lichaamsdeel valt er dan af, tot alleen de schedel overblijft. Zo raken die overblijfselen helemaal verspreid."

Toch is hij blij met de ontdekking. "Elke vondst van een fossiele walvis is interessant, omdat we er relatief weinig vinden. Een schedel is ook altijd interessanter dan andere botten, omdat we aan de hand daarvan de soort kunnen bepalen. Soms vinden we een heel lichaam, zonder schedel, maar daar zijn we dan minder mee."

Plekje in de binnentuin?

Triple Living is nu de eigenaar van de walvisschedel, omdat die op hun werf gevonden werd. "Wij willen het paleontologisch onderzoek mee ondersteunen," zegt Esa van den Heuvel. "Het zou niet zo lang duren om de schedel helemaal vrij te maken. Dat vertraagt de werken niet, want het bouwverlof start."

Wat er daarna mee zal gebeuren, is nog niet duidelijk. "Hier komen 191 appartementen met een mooie binnentuin. Wie weet kan de schedel daar een mooie plaats krijgen, of een replica ervan."

In de bouwput is ook een hele laag schelpen te zien.
LUISTER

Regionaal nieuws uit Antwerpen

Radio 2
Gepubliceerd:
3min

Meest gelezen

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

Wat schuilt er achter Go Church? En hoe komt het dat vooral kwetsbare minderjarigen hier slachtoffer van worden? VRT NWS Pano trok op onderzoek.

Lees ook

  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"