Ontsnappen uit de gevangenis zal voortaan strafbaar worden in ons land. Minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) liet dat optekenen in een wetsontwerp dat de Kamer nu heeft goedgekeurd. Wie uit de gevangenis ontsnapt, riskeert 6 maanden tot 3 jaar cel. Dezelfde straf zal ook gelden voor wie zijn enkelband saboteert. En er komt ook geld vrij om in de gevangenissen drugstesten af te nemen.
Ontsnappen uit gevangenis wordt nu strafbaar: "Lang gedacht dat je vrijheidsdrang niet mag bestraffen"
Jani Lambrechts
Gepubliceerd:
Met het wetsontwerp wilde minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) naar eigen zeggen "een rechtssysteem creëren dat de veiligheid beter kan garanderen, duidelijke grenzen stelt en rechtvaardigheid herstelt voor slachtoffers en de samenleving." De Kamer heeft haar ontwerp goedgekeurd, waardoor de wet nu ook in werking treedt.
Daarom wordt ontsnappen uit de gevangenis strafbaar gemaakt. Dat was voordien dus niet zo. Dankzij de nieuwe wet zal iemand die ontsnapt uit de gevangenis voortaan 6 maanden tot 3 jaar gevangenisstraf krijgen. Die strafmaat geldt ook voor wie zijn enkelband saboteert of verduistert.
Vrijheidsdrang bestraffen
Waarom ontsnappen niet eerder strafbaar was, heeft een eerder poëtische reden, zegt justitiejournalist Philip Heymans in De Ochtend op Radio 1.
"De natuurlijke vrijheidsdrang van de mens mag je niet bestraffen. Zelfs al zit je opgesloten voor een misdrijf, die vrijheidsdrang blijft in jou zitten. Er werd heel lang gedacht dat je daar niet tegen kon zijn, tegen mensen die vrij willen zijn."
Er werd heel lang gedacht dat je daar niet tegen kon zijn, tegen mensen die vrij willen zijn
Philip Heymans, justitiejournalist bij VRT NWS
Wat wel strafbaar was, zijn beschadigingen aan de gevangenis of geweld tegen een cipier tijdens je ontsnappingspoging. En ook een persoon die je helpt te ontsnappen, kon al bestraft worden.
Al zijn er niet zo vaak ontsnappingspogingen in de Belgische gevangenissen, weet Heymans. "Zo'n 10 à 20 per jaar. En vaak gaat het om gevangenen die naar het ziekenhuis gevoerd worden, of gedetineerden die een dag vrij zijn en niet terugkeren naar de cel."
Het grootste effect van deze nieuwe wet en strafmaat zal dus te zien zijn bij degenen met een enkelband, want daar zijn wél vaak ontsnappingspogingen. "Jaarlijks gaat het om 200 à 300 mensen die hun enkelband doorknippen."
Ontsnappen uit de gevangenis is nu strafbaar: een symbolische regel?
Geld voor drugsaanpak
Een ander hardnekkig probleem in de gevangenis is drugs, stelt Verlinden. Ook dat wil ze aanpakken met haar nieuwe wet, waarmee ze een juridische basis legt voor het afnemen van drugstesten. Die kunnen zowel gericht zijn op individuen als op een willekeurige groep. Wie een test weigert, kan niet fysiek gedwongen worden. Maar een weigering zal wel worden aanzien als een positieve test.
Als een gevangene positief test, dan zal die meteen medische en psychosociale zorg krijgen. De gedetineerde zal zich ook mogen verwachten aan herhalingstesten.
Op termijn wil minister Verlinden die nieuwe maatregelen ook uitbreiden naar transitiehuizen. Daar verblijven gedetineerden tijdens de laatste fase van hun straf en worden ze voorbereid op een terugkeer naar de samenleving.
Ze kiest daarmee voor een detentiebeleid dat gericht is op re-integratie, besluit ze. "Het is een belangrijke stap naar drugsvrije gevangenissen en naar een adequate strafuitvoering, waarin orde, zorg en re-integratie hand in hand gaan", zegt minister Verlinden.
