Volgens de IPC, de internationale maatstaf voor de ernst van voedseltekorten en honger, is er momenteel geen sprake meer van hongersnood in Gaza. De situatie blijft echter bijzonder precair. "In het slechtste geval kan tegen april volgend jaar opnieuw de volledige Gazastrook een risico op hongersnood lopen", waarschuwt het rapport.
Officieel geen hongersnood meer in Gazastrook, maar situatie blijft kritiek
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Sinds het staakt-het-vuren op 10 oktober zou de voedselonzekerheid in de Gazastrook aanzienlijk verbeterd zijn. Veel Gazanen hebben opnieuw betere toegang tot humanitaire en commerciële voedselhulp, zo staat in een rapport van de IPC . Daardoor is er niet langer sprake van hongersnood, de vijfde en meest kritieke fase op de internationale maatstaf voor voedseltekort.
Situatie blijft kritiek
Toch betekent dat lang niet dat alle problemen van de baan zijn, want tot april volgend jaar blijft de volledige Gazastrook nog zeker in noodsituatie fase 4. Dat houdt in dat de bevolking wordt geconfronteerd met extreem ernstige voedseltekorten en acuut levensgevaar. Als de situatie verder verslechtert of hulp wegvalt, kan die drempel snel worden overschreden en is er (opnieuw) sprake van hongersnood.
Het rapport voegt daaraan toe dat meer dan 100.000 mensen in Gaza momenteel in catastrofale omstandigheden leven, de zwaarste categorie op de IPC-schaal. Eerder waren dat er nog meer dan 500.000. Tegen april 2026 zou dat aantal volgens de vooruitzichten dalen tot ongeveer 1.900 mensen.
Israël ontkent
De voedselvoorziening is volgens het IPC niet het enige probleem in Gaza. De toegang tot water, sanitaire voorzieningen en hygiëne is volgens het IPC ook zeer beperkt. Ook de levensomstandigheden in overbevolkte woningen verhogen het risico op epidemieën.
In Centraal-Gaza leven veel mensen nog in extreme voedselonzekerheid
Het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken trekt het rapport van het IPC in twijfel. "Geconfronteerd met overweldigend en ondubbelzinnig bewijs moest zelfs het IPC toegeven dat er geen hongersnood heerste in Gaza", schrijft Oren Marmorstein, woordvoerder van het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken, op X.
"Toch is het rapport van het IPC opnieuw opzettelijk verdraaid en geeft het geen getrouw beeld van de werkelijkheid in de Gazastrook." Volgens hem zijn de gegevens van het IPC gebaseerd op het aantal VN-vrachtwagens dat de Gazastrook binnenkomen, die slechts 20 procent uitmaken van alle hulpvrachtwagens.
"Te weinig voedselhulp"
"De crisis is lang nog niet over", vertelt reporter Tareq Abu Azzoum vanuit Gaza-Stad aan Al Jazeera. "Een van de VN-hulpdistributiecentra hier is gesloten en omgevormd tot een massaal ontheemdenkamp voor de inwoners van Gaza. Mensen leven er onder onmenselijke omstandigheden."
"Wat we ter plaatse zien, is dus een voortzetting van het menselijk leed waarmee gezinnen dagelijks worden geconfronteerd."
"Ontheemden die in geïmproviseerde tenten leven, zijn afhankelijk van uiterst schaarse voedselrantsoenen. Tegelijk komen er meer commerciële goederen binnen dan humanitaire hulp. VN-organisaties proberen de noodhulp nog altijd op te schalen en waarschuwen dat, als dat niet lukt, de situatie in Gaza al binnen een week opnieuw zal verslechteren, vooral voor ontheemde gezinnen die nu al zwaar lijden onder de weersomstandigheden."
Waar geldt IPC fase 5 wel nog?
Volgens de meest recente analyses van de IPC-schaal geldt fase 5, de catastrofale hongerfase, in 2025 nu nog alleen in Soedan en Zuid-Soedan. Dit betekent dat in deze landen delen van de bevolking ernstig honger lijden, waarbij mensen zonder directe hulp levensgevaar lopen.
In de rest van de wereld zijn eerdere hotspots zoals Gaza, Mali en Jemen afgenomen naar lagere fasen, mede dankzij humanitaire hulp en verbeterde voedselvoorziening. Fase 5 blijft echter een alarmfase, en de situatie in Soedan en Zuid-Soedan benadrukt dat conflict en instabiliteit nog steeds direct leiden tot extreme voedselonzekerheid.
