Zilver voor De Wever, maar goud voor Meloni: hoe straf is de stunt van de premier in het Euroclear-dossier nu echt?

"De premier heeft net een van de belangrijkste overwinningen uit zijn politieke carrière binnengehaald", schrijft De Standaard. "Premier De Wever triomfeert ", kopt De Morgen. "Premier De Wever heeft in het Euroclear-dossier zijn slag thuisgehaald ", schrijft De Tijd. "De Belgische pers en politieke tegenstanders lijken hem wel heilig te verklaren", stelt politicoloog Nicolas Bouteca (UGent) vast. 

"Het is toch wel vrij ongezien in de Belgische politiek als alle partijen het met je eens zijn, van de PVDA tot Vlaams Belang", aldus Bouteca. "Dit is toch wel heel opvallend, nog maar zelden gezien, met uitzondering van tijdens de coronacrisis misschien."

Volgens hem geeft de regering-De Wever op zijn minst de indruk dat ze de dingen in beweging krijgt. "Denk maar aan de pensioenhervorming, de beperking van werkloosheid in de tijd of de fusie van de Brusselse politiezones. Je hoeft het daarmee niet eens te zijn, maar dat zijn wel dossiers met een belangrijke symbolische waarde omdat die voor eeuwig geblokkeerd leken en waar nu toch wel iets beweegt."

"De Wever ligt op koers om de kanseliersbonus binnen te halen. Dat hebben we niet meer meegemaakt sinds het premierschap van Guy Verhofstadt tussen 1999 en 2003." Met die kanseliersbonus doelt Bouteca op het fenomeen waarbij een politicus aan populariteit wint omdat zij of hij de premier is.

Gisteren verscheen in dat verband een filmpje waarin de Hongaarse premier Viktor Orbán De Wever een held noemt in een gesprek met onder meer voorzitter Tom Van Grieken van Vlaams Belang. "Een godsgeschenk voor Bart De Wever omdat het lijnrecht ingaat tegen de anti-campagne die Vlaams Belang tegen hem heeft opgezet", zegt Bouteca.

"Het is toch wel opvallend hoe De Wever zich ontpopt tot kameleon van de Wetstraat", merkt Bouteca nog op. Hij wijst erop dat de N-VA onder zijn leiding in een regering zonder staatshervorming is gestapt - nochtans een belangrijke eis voor de N-VA -  én dat in het verkiezingsprogramma van de partij stond dat ze zich zou verzetten tegen Europese belastingen of schulden . "Ook het begrotingstekort terugdringen tot 3 procent zal wellicht niet lukken."

"De piste van de lening voor Oekraïne was niet vanzelfsprekend, want dat was de piste van Guy Verhofstadt", zegt ook professor Europese politiek Hendrik Vos (UGent). "Dit is toch wel ironisch, want de N-VA heeft zich altijd verzet tegen Europese leningen of nog meer Europese schulden, terwijl net dit is gebeurd."

Maar goed: uitzonderlijke omstandigheden - zoals de oorlog in Oekraïne - vragen allicht om uitzonderlijke maatregelen. "Bart De Wever is erin geslaagd om consequent zijn punt te blijven maken. Het debat is daardoor op een ander spoor gezet. Dit is wel degelijk je stempel drukken."

"Tegelijk moeten we dit niet groter maken dan het is", relativeert Vos. "Er zijn zeker landen - zeker Duitsland - die begrip hadden voor De Wever, maar die vinden dat hij zijn bezwaren te veel heeft gedramatiseerd. Of dat nu betekent dat hij voor altijd als ambetanterik zal worden beschouwd, is iets anders. Er komen nog Europese toppen waar andere landen in de spotlights zullen staan."

"Het eindspel is nog niet gespeeld", weet politicoloog Steven Van Hecke (KU Leuven). "De lidstaten en het Europees Parlement gaan de Euroclear-oplossing wel nog verder uitwerken."

"Op korte termijn is De Wever de winnaar, maar deze Europese top is vooral pijnlijk voor kanselier Friedrich Merz en Commissievoorzitter Ursula von der Leyen", denkt Van Hecke. Zij hebben in Brussel 2 keer in het zand moeten bijten: in verband met Euroclear, maar ook in verband met Mercosur. Dat is het handelsakkoord tussen de EU en een groep landen in Latijns-Amerika.

"De Italiaanse premier Georgia Meloni is de echte overwinnaar. Zij was cruciaal voor de steun aan Bart De Wever door vorige week haar standpunt bij te stellen. Het was ook zij die met de Braziliaanse president Lula heeft gebeld om de ondertekening van het Mercosurverdrag met een maand uitgesteld te krijgen. Zij heeft het spel zeer sluw gespeeld. Goud voor Meloni, dus. En zilver voor De Wever."