In de eerste 11 maanden van 2025 zijn in België meer dan 120.000 zorgvolmachten afgesloten. Vooral in Vlaanderen zijn ze populair, zo blijkt uit cijfers van de Federatie van het Notariaat. Met zo'n zorgvolmacht kun je regelen wie je geldzaken beheert of voor je zorg instaat wanneer je dat zelf niet meer kunt. Is een zorgvolmacht ook iets voor jou?
In 2025 zijn al meer dan 120.000 zorgvolmachten afgesloten in België: wat is dat en is het ook iets voor jou?
Jens Van Reet
Gepubliceerd:
Tot en met november 2025 zijn in België 121.524 zorgvolmachten afgesloten. Vooral in Vlaanderen zijn ze populair: 109.539 dossiers zijn van Vlamingen, tegenover slechts 8.436 in Wallonië en 3.549 in Brussel.
Jaar na jaar stijgt het aantal registraties. Sinds de zorgvolmacht in 2014 werd ingevoerd, zijn er in ons land al maar liefst 712.420 geregistreerd.
"Van de 8 afspraken die ik gisteren had, gingen er 5 over een zorgvolmacht", zegt notaris Helena Verwimp. De zorgvolmacht leeft dus duidelijk sterk. Wat is dat precies? En wanneer heb je er baat bij?
1.
Wat is een zorgvolmacht?
Met een zorgvolmacht vraag je iemand om voor je vermogen of goederen te zorgen wanneer je daar zelf niet langer toe in staat bent.
Concreet kun je bijvoorbeeld iemand vragen je aangetekende brieven te ontvangen, je bankrekeningen te beheren of je pensioen te innen. Je kunt ook vooraf instructies geven over de verkoop van vastgoed of het doen van schenkingen.
Maar een zorgvolmacht gaat verder dan louter vermogensbeheer. "Het is ook een instrument voor zorgplanning. Zo kun je op voorhand aangeven in welk rust- of verzorgingstehuis je later wil verblijven in functie van je wensen en je budget", zegt Verwimp.
Voor alle duidelijkheid: beslissingen over bijvoorbeeld euthanasie maken geen deel uit van een zorgvolmacht. Daarvoor bestaat de zogenoemde wilsverklaring.
Stel iemand aan die je goed kent en vertrouwt
Notaris Helena Verwimp
Een zorgvolmacht wordt doorgaans gegeven aan de partner of aan een of meerdere kinderen. In principe kan echter iedereen worden aangesteld. "Er zijn geen wettelijke belemmeringen voor wie je aanduidt, maar het is belangrijk dat het iemand is die je goed kent en volledig vertrouwt", benadrukt Verwimp.
De persoon die wordt aangesteld, hoeft formeel niet in te stemmen met de opdracht. Toch raadt de notaris aan om alle betrokkenen bij het proces te betrekken. "Dat heeft een groot voordeel: zo weet iedereen wat er verwacht wordt en hoe de volmacht kan worden gebruikt."
Net als bij een testament kun je een zorgvolmacht op elk moment intrekken of aanpassen, zolang je wilsbekwaam bent en dus nog helder over de inhoud kunt oordelen.
2.
Wat zijn de voordelen?
Met een zorgvolmacht kun je je voorbereiden op een situatie waarin je door een ongeval of ziekte niet langer in staat bent om je eigen geldzaken te beheren of andere belangrijke beslissingen te nemen. Je houdt zo de touwtjes in handen.
Wanneer het zover komt en er vooraf niets is geregeld via een volmacht, zul je te maken krijgen met een bewindvoerder. "Die beheert dan je vermogen. De aanstelling gebeurt via de rechtbank", legt Verwimp uit. Een bewindvoerder is meestal een onafhankelijke persoon, zoals een advocaat. Voor belangrijke uitgaven of beslissingen moet die steeds toestemming krijgen van de vrederechter.
Om zo'n complexe gerechtelijke procedure te vermijden, laat je dus best op voorhand een zorgvolmacht opstellen.
3.
Hoe maak ik een zorgvolmacht op?
Er zijn 2 manieren om een zorgvolmacht te laten registreren.
Ofwel stel je er zelf een op en leg je die voor aan het vredegerecht, ofwel ga je langs bij een notaris, die het document voor jou opstelt. Die laatste optie is veruit de populairste: 98 procent van de zorgvolmachten wordt verleden via een notaris.
"Dat gebeurt volledig op maat van je behoeften", zegt Verwimp. "Het voordeel is niet alleen de informatie die je meekrijgt, maar ook de zekerheid dat de volmacht gebruikt kan worden voor handelingen met betrekking tot onroerend vermogen."
Verwimp kent verhalen van mensen die zelf een zorgvolmacht indienden via het vredegerecht, maar die achteraf merkten dat de betrokkenen daarmee niet alle noodzakelijke handelingen konden stellen.
4.
Wanneer begin je er het best aan?
De belangrijkste voorwaarde om een zorgvolmacht te kunnen laten opstellen, is dat je wilsbekwaam bent en dus nog volledig zelf over de inhoud kunt beslissen.
De meeste mensen die vandaag bij een notaris of vrederechter aankloppen voor een zorgvolmacht, zijn ouder dan 60 jaar. "Vroeger lag die leeftijd zelfs gemiddeld boven de 75 jaar. Nu verschuift deze naar de pensioengerechtigde leeftijd", aldus Verwimp.
De zorgvolmacht wordt veel preventiever gebruikt dan vroeger
Notaris Helena Verwimp
Tegelijk nemen ook steeds meer jongere mensen hun voorzorgen. "De zorgvolmacht wordt vandaag veel preventiever gebruikt dan vroeger", merkt ze in haar notariaat. "Ik krijg steeds vaker jonge mensen over de vloer die nu al beslissingen willen nemen, zodat later — bijvoorbeeld in het ziekenhuis — niets meer last minute moet worden geregeld."
5.
Hoeveel kost het?
Wie verkiest om een notaris in te schakelen, moet wel rekening houden met enkele kosten. Voor een zorgvolmacht voor één persoon betaal je 211 euro ereloon aan de notaris. Wil je in de zorgvolmacht 2 personen laten opnemen, dan bedraagt het ereloon 319 euro.
"Daarbovenop komen wel nog belastingen en registratiekosten voor de opname in het Centraal Register van Lastgevingen", verduidelijkt Verwimp. In totaal moet je rekening houden met minstens 500 tot 600 euro.
